کدخبر: ۱۴۲۶۲۶ لینک کوتاه

اکونومیست مبنا قرار گرفتن GDP را به چالش کشید

پازل گمراه‌کننده سنجش رفاه

هفته‌نامه اکونومیست، سرمقاله جدیدترین شماره خود را (که نسخه چاپی آن فردا منتشر می‌شود) به؟ اختصاص داد و نوشت: GDP معیار بدی برای سنجش رفاه مادی است و وقت آن رسیده رویکرد تازه‌ای در این خصوص اتخاذ شود.

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکونومیست، شما ترجیح می‌دهید کدامیک باشید؟ یک پادشاه قرون وسطی، یا یک کارمند اداری دوران مدرن؟ پادشاه دارای سربازان و خدمتگذاران است. او لباسی از ابریشم به تن کرده و بهترین غذاها را می‌خورد. اما همچنین یک دندان درد می‌تواند او را از پای درآورد. او مستعد ابتلا به بیماری‌های کشنده است. همچنین سفر او از یک نقطه به نقطه دیگر مدت زیادی طول می‌کشد. زندگی به عنوان یک کارمند اداری در قرن 21 بسیار بهتر به نظر می‌رسد. و این پرسش چیزی فراتر از یک بازی ساده‌ است.

این پرسش نشان‌دهنده شیطنت آمیز بودن مقایسه استانداردهای زندگی در طول زمان است. چنین مقایسه‌ای هنوز یک موضوع عادی تلقی نمی‌شود ولی به شدت به یک سنجش ساده وابسته است: تولید ناخالص داخلی (GDP). این عدد به یک علامت اختصاری برای سنجش نصفه و نیمه رفاه تبدیل شده است که می‌تواند به نوبه خود سطوح تحریف‌شده‌ای -از اضطراب از درآمدهای راکد گرفته تا رشد بهره‌وری ناامید‌کننده باشد.

سرعت‌سنج معیوب
حمایت‌کنندگان GDP اعلام می‌کنند که آمار برای سوالات امروزی طراحی نشده است. موجودیت رکود دهه 1930 و ضرورت جنگ در دهه 1940، هدف اصلی اندازه‌گیری ظرفیت تولید یک اقتصاد بوده است. از آنجا به بعد، GDP به عنوان یک ستاره راهنما برای سیاست‌های تنظیم مالیات، تثبیت بیکاری و مدیریت تورم تبدیل شد.

اگر GDP در اندازه‌گیری ارزش افزوده در اقتصاد ناموفق عمل کند، استفاده از آن به عنوان شاخص رفاه نیز بسیار شک‌برانگیزتر خواهد بود. مزایای بهداشت، و شرایط آب‌وهوایی مناسب به این معناست که رشد GDP همراستا با پیشرفت استانداردهای زندگی در دهه‌های بعد از جنگ جهانی دوم بوده است. رشد سریع GDP، به زندگی کیفیت می‌دهد. در حال حاضر GDP هنوز در حال رشد است (البته با سرعت بسیار آهسته) ولی استانداردهای زندگی افت کرده است. بخشی از این مشکل گسترده شدن نابرابری است: در آمد خانواده‌های متوسط در آمریکا با وجود افزایش سالانه کفاف زندگی‌شان را نمی‌دهد.

چیزهایی که برای مردم ارزشمند بوده به مرور زمان ارزش خود را از دست می‌دهد. به غیر از چند استثنا (نظیر کامپیوترها) فرض می‌شود چیزی که تولید و مصرف شده کیفیت ثابتی دارد. این فرضیه تا حد زیادی در عصر  تولید انبوه اجناس استاندارد عملی است. اگر رستوران‌ها غذاهای کمتر ولی گرانتری را ارائه دهند، باعث بالارفتن تورم و کاهش GDP می‌شوند؛ حتی اگر این تغییرات خواسته مشتریان باشد. خدمات ارائه شده به مشتریان توسط گوگل و فیس‌بوک رایگان است پس از اندازه‌گیری GDP خارج می‌شود. وقتی خدمات هزینه بردار، نظیر نقشه‌ها و ضبط موسیقی، که به عنوان خدمات دیجیتال رایگان در اختیار مردم قرار می‌گیرد موجب افت شدید GDP می‌شود. راحتی خرید و بانکداری آنلاین به نفع مشتریان است اما اگر این موضوع به معنای کاهش سرمایه‌گذاری باشد، موجب افت GDP خواهد شد.

کمیت را فراموش کنید، به کیفیت فکر کنید
اندازه‌گیری بهتر رفاه نیازمند سه تغییر است. آسان‌ترین تغییر این است که GDP به عنوان شاخص تولید بهبود یابد. به جای تعریف قدیمی GDP، دانشمندان باید چگونگی جمع‌آوری و ارائه آمار GDP را بهبود بخشند. آنها باید به آمار مالیاتی، جستجوی اینترنتی و دیگر منابع آمار همزمان نظیر تراکنش کارت‌های اعتباری نسبت به روش‌های استاندارد بررسی کسب‌وکارها یا مصرف‌کنندگان توجه بیشتری داشته باشند.
 
دوم اینکه کشورهای ثروتمند خدماتی باید یک اندازه‌گیری سالانه وسیع‌تر و جدید را آغاز کنند که استانداردهای زندگی و تولید دقیق‌تری را ارائه کند. معیار جدید که GDP+ نامیده می‌شود، باید با یک تغییر مفهومی طولانی آغاز شود: لحاظ کردن کارهای بدون دستمزد در خانه در GDP. این معیار جدید همچنین باید تغییرات در کیفیت خدمات را نیز اندازه‌گیری کند. علاوه بر این موارد این شاخص جدید باید در برگیرنده مزایای محصولات جدید و انتخاب‌های افزایش یافته باشد.در واقع، GDP پلاس باید جزء به جزء الگوهای خرج وافعی مردم در مقیاس‌های درآمدی بالا، متوسط و پایین را در نظر بگیرد.

به منظور اندازه‌گیری دقیق رفاه یک کشور، شاخص سوم باید ثروت آن کشور را در نظر بگیرید. ترازنامه باید شامل دارایی دولت نظیر جاده‌ها، پارک‌ها و ثروت خصوصی باشد. سرمایه‌های نامشهود (مهارت‌ها، برندها، طراحی‌ها، ایده‌های علمی و شبکه‌های آنلاین) همگی باید ارزشگذاری شوند. همچنین این شاخص باید کاهش سرمایه‌هایی نظیر اوراق شدن ماشین‌آلات، خرابی جاده‌ها و آسیب‌های زیست محیطی را نیز در خود لحاظ کند.

ایجاد این شاخص‌ها نیازمند تحولی در آژانس‌های آمار ملی دارد. با این حال، از آنجا که چیزی که مردم به آن ارزش می‌دهند جای بحث دارد، هیچ اندازه‌گیری‌ای ایده‌آل نخواهد بود. ولی اندازه‌گیری کنونی رفاه با خطاهای فراوانی همراه است. بهتر است یک رویکرد جدید را انتخاب کرده تا از پیشرفتی را که بر زندگی مدرن سایه‌افکنده است، چشم‌پوشی کنید.