کدخبر: ۱۳۸۸۳۸ لینک کوتاه

در گفت‌وگوی اقتصادنیوز با اسفندیار امیدبخش بررسی شد:

آیا ایران می‌تواند با حمایت سوئیس قفل ورود به WTO را بگشاید؟ 

اعلام حمایت رئیس جمهور سوئیس از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) بر رفع موانع الحاق ایران به این سازمان چه تأثیری دارد؟

فاطمه شیرزادی: رئیس جمهور سوئیس در سفر به ایران اعلام کرد از پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) حمایت می‌کند. ایران از سال 75 تا سال 84 به مدت 9 سال منتظر پذیرفته شدن به عنوان عضو ناظر در سازمان تجارت جهانی بوده و از آن زمان تا کنون هنوز شرایط برای تشکیل گروه کاری ایران و تعیین رئیس گروه کاری ایران که اقدامات بعدی برای الحاق به سازمان هستند، فراهم نشده است. آیا اعلام حمایت سوئیس از ایران برای پیوستن به WTO می‌تواند تأثیر مثبتی بر فرآیند الحاق ایران به این سازمان داشته باشد؟
 
اسفندیار امیدبخش، مدیر کل پیشین دفتر نمایندگی تام‌الاختیار تجاری معاونت امور بین‌الملل وزارت بازرگانی که سال‌ها برای الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) فعالیت کرده، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، درباره تأثیر اعلام حمایت سوئیس از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، اظهار کرد: از زمانی که ایران در سال 1384 به عضویت نظارت سازمان تجارت جهانی پذیرفته شد، ما باید دنبال کسی می‌بودیم که به عنوان رئیس گروه کاری ایران تعیین شود. با توجه به مشورت‌ها و رایزنی‌هایی که صورت گرفت، نظر بر این بود که سفیر سوئیس در سازمان تجارت جهانی به عنوان رئیس گروه کاری ایران تعیین شود. از همان موقع حمایت‌های دولت سوئیس از ایران در این زمینه مطرح بود، این حمایت چیز جدیدی نیست و همواره هم دولت سوئیس از عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی حمایت کرده است.

او همچنین گفت: با توجه به اینکه ما درباره بحث مخالفت آمریکا با الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی مشکلات سیاسی عدیده‌ای داشتیم، موضوع تعیین شدن سوئیس به عنوان رئیس گروه کاری ایران باقی ماند و هیچ گاه جنبه عملی پیدا نکرد. اما هرگاه ما در این باره با سوئیسی‌ها صحبت می‌کردیم، آنها همواره آماده بودند که هم در این پروژه به عنوان اینکه رئیس گروه کاری ما باشند و هم در سازمان از ما حمایت کنند و این حمایت را اعلام می‌کردند. بعد از گذشت 10 سال این موضوع همچنان به قوت خود باقی است. الآن هم که رئیس جمهور سوئیس این موضوع را اعلام کردند، به آن سابقه بازمی‌گردد و موضوع جدیدی نیست.

او در ادامه اظهار کرد: طبیعتا هنوز هم در دستگاه دیپلماسی ما و وزارت امور خارجه بحث انتخاب نماینده سوئیس به عنوان رئیس گروه کاری ایران مطرح است، ولی هنوز جنبه رسمی پیدا نکرده است، چون این تعیین باید در شورای عمومی سازمان WTO صورت بگیرد و قطعی شود.

امیدبخش در عین حال تأکید کرد: نکته‌ای که رئیس جمهور سوئیس اعلام کرده‌اند، در این مقطع و بعد از برجام و بعد از رفع تحریم‌ها بحث مهمی است. وقتی موضوع الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی به شکل جدی‌تر مطرح و مذاکرات ما آغاز شود، طبیعتا باز بحث انتخاب نماینده دولت سوئیس به عنوان رئیس گروه کاری ایران مطرح خواهد بود و طبیعتا حمایتی که الآن مطرح شده، چه در قالب کشور سوئیس و چه در قالب اتحادیه اروپا برای ایران واجد اهمیت بالایی است؛ چرا که سوئیس یکی از اعضای مهم و تأثیرگذار سازمان تجارت جهانی به شمار می‌رود و طبیعتا با حمایت‌هایش می‌تواند بخشی از مشکلات ما را در این فرایند کم کند یا به حداقل برساند.

مدیر کل پیشین دفتر نمایندگی تام‌الاختیار تجاری معاونت امور بین‌الملل وزارت بازرگانی همچنین در گفت‌وگو با اقتصادنیوز درباره اعلامیه‌ای که چندی پیش سازمان توسعه تجارت ایران منتشر  و در آن مخالفت آمریکا با پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی را تکذیب کرد، گفت: اینها بیشتر جزو اخبار رسانه‌ای است، اما در عالم واقع هنوز آمریکا هیچ موضع مشخص تازه‌ای اعلام نکرده و مواضعش همان چیزی است که ما در 10 سال گذشته بارها با آن مواجه بوده‌ایم.

او در ادامه تأکید کرد: از جانب آمریکا به طور رسمی چیزی اعلام نشده است. در واقع پیگیری این مسأله به همکاران ما در وزارت امور خارجه برمی‌گردد که موضوع را پیگیری و در چارچوب هر مذاکرات و تفاهماتی که با آمریکا دارند، تلاش کنند آمریکا این مانع را برطرف کند تا ما وارد مذاکرات الحاق شویم، ولی اینکه آمریکا رسما چیزی اعلام کرده باشد، تا جایی که من اطلاع دارم، چنین اتفاقی نیفتاده است. درباره مخالفت هم آمریکا قبلا رسما چیزی اعلام نکرده است، فقط در جلسات اعلام می‌کرد برای بررسی درخواست ایران آمادگی ندارد و طبیعتا همین موضع مانع از حصول اجماع در این سازمان می‌شد. در سازمان تجارت جهانی برای رخ دادن هر اتفاق و اتخاذ هر تصمیمی باید اجماع باشد. بنابراین تعیین رئیس گروه کاری ما و تشکیل گروه کاری ایران، همه به اجماعی که در سیستم تصمیم‌گیری سازمان مورد نظر است، برمی‌گردد.

به گزارش اقتصادنیوز، امیدبخش پیشتر درباره الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) به اقتصادنیوز گفته بود: صرفا مانع و عامل سیاسی از دنبال شدن فرآیند الحاق ما به سازمان جلوگیری کرده است. کما اینکه از سال 75 عملا تا سال 84 مدت 9 سال طول کشید تا فقط بتوانیم به عضویت ناظر خود دست یابیم. از آن موقع 10 سال گذشته، اما متأسفانه تلاش‌هایی که صورت گرفته، منجر به رفع مانع سیاسی نشده است. اولین اقدامی که باید صورت بگیرد، فراهم کردن فضایی است برای تشکیل گروه کاری ایران و تعیین رئیس گروه کاری ایران که چنین اقدامی هم صورت نگرفته است. گزارش رژیم تجاری ما در زمانی که من مسوولیت داشتم، تنظیم شد و ما سال 88 آن را ارائه کردیم. پیرو این گزارش 700 سؤال از ما کردند. پاسخ‌ها را هم تهیه کردیم و برایشان فرستادیم. اما از آبان‌ماه سال 90 که ما پاسخ‌ها را به سازمان ارائه کرده‌ایم تا به حال که چهار سال می‌گذرد، هیچ اتفاق دیگری نیفتاده است.

او همچنین اظهار کرده بود: اتفاقی که ما انتظار داریم رخ دهد این است که در این سازمان اجماع حاصل شود برای تشکیل گروه کاری ایران و تعیین رئیس این گروه که ما رسما وارد مذاکرات الحاق شویم که متأسفانه این اتفاق نیفتاده است. آنچه باید انجام شود در کشور، طبیعتا به عنوان یک دستور کار در دولت و به‌ویژه وزارت خارجه این است که این موضوع را به عنوان یک مطالبه جدی فعالان اقتصادی کشور و به‌ویژه بخش خصوصی مورد پیگیری قرار دهند.