کدخبر: ۱۵۹۸۱۹ لینک کوتاه

دلایل بحران موسسه اعتباری کاسپین به روایت رئیس کل بانک مرکزی

رییس کل بانک مرکزی، دستاوردهای برجام برای اقتصاد ایران را چشمگیر و غیرقابل انکار توصیف کرد و گفت: ۶۰ تا ۷۰ درصد از انتظارات از توافق هسته ای محقق شده و با همین میزان پیشرفت هم می توان ۹۰ درصد عملیات بانکی و تجارت خارجی را به انجام رساند؛ ضمن این که ذخایر ارزی کشور در خارج از مرزها در شرایط مطلوب و کاملا در دسترس قرار دارد و هیچ نگرانی در خصوص انتقال آن احساس نمی شود.

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از روابط عمومی بانک مرکزی، ولی اله سیف در یک برنامه تلویزیونی در خصوص مشکلات سپرده گذاران موسسه اعتباری ثامن الحجج ضمن انتقاد از اعتماد برخی از هموطنان به موسسات غیرمجاز تصریح کرد: یکی از مهمترین دغدغه های بانک مرکزی در دوره جدید مدیریت، اتخاذ روشی است که این دسته از سپرده گذاران، کمترین خسارت و هزینه را متحمل شوند و با استفاده از ابزارها و امکانات لازم، سرمایه آنها عودت داده شود اما واقعیت این است که برای تامین نقدینگی در این خصوص مبنع خاصی به جز دارایی های موسسات وجود ندارد. با این وجود بانک مرکزی در تلاش است با همکاری دیگر دستگاه ها به خصوص مساعدت قوه قضاییه و دادستان تهران، کنترل این دارایی ها را در اختیار بگیرد و در نهایت از سوء استفاده احتمالی ممانعت کند.

او با اشاره به برنامه بانک مرکزی با عاملیت بانک پارسیان برای بازپرداخت تدریجی سپرده گذاری های صورت گرفته در این موسسه افزود: تعداد زیادی از سپرده ها در این موسسه، تسویه شدند و پیش بینی می شود بخش باقیمانده این سپرده ها از طریق فروش اموال و دارایی های شناسایی شده اعم از تسهیلات پرداخت شده آن موسسه و املاک، قابل بازپرداخت باشد. به عبارت دیگر، به تدریج قیمت‌گذاری اموال انجام خواهد شد تا مبنایی برای برگزاری مزایده تعیین شود.

رییس کل بانک مرکزی همچنین با تاکید بر روند مطلوب رسیدگی در هیات تسویه گفت: بیش از 90 درصد سپرده گذاری های صورت گرفته در این موسسه که حداکثر ارزش آنها به 300 میلیون تومان می رسد، رسیدگی و تعیین تکلیف شده است و این مبالغ بسته به ارزش کل سپرده گذاری در فاصله زمانی 12 ، 14 و 17 ماه عودت داده می شوند.

سیف تاکید کرد: سپرده گذاران مطمئن باشند که در روند رسیدگی به هیچ عنوان، استثنایی وجود نخواهد داشت و این فرایند بر اساس ضوابط موجود و با دقت کنترل خواهد شد. به عبارت دیگر اجازه نخواهیم داد هیچ حقی، ناحق شود ضمن این که وظیفه ماست با مدیریت درست منابع و دارایی های موسسه، آنها را به نقدینگی تبدیل کرده و به دست سپرده گذاران برسانیم.

او با اشاره به همکاری موثر و کامل همه ارگآنها از جمله قوه قضاییه و بانک مرکزی یادآورشد: سپرده سرمایه گذارانی که ارزش دارایی هایشان به بیش از 300 میلیون می رسد هم متناسب با امکانات و نقدینگی به دست آمده قطعا پرداخت خواهد شد. نکته دیگر این که امکان کاهش مدت زمان عودت سپرده ها هم بستگی تام و تمام به سرعت فروش اموال دارد.

 

همه مشکلات کاسپین

رییس کل بانک مرکزی همچنین در ادامه با تشریح دلایل ایجاد مشکل برای موسسه اعتباری کاسپین تصریح کرد: در دوره گذشته، بانک مرکزی تصمیم به ساماندهی موسسات اعتباری از طریق ادغام آنها گرفت. بر همین مبنا مقرر شد هشت تعاونی اعتبار، ادغام و موسسه ای واحد تشکیل دهند. در نهایت هم اواخر سال 1394 مقدمات تشکیل این موسسه واحد فراهم شد. به عبارت دیگر، با تامین سرمایه و معرفی هیات مدیره مناسب، موسسه کاسپین از بانک مرکزی مجوز دریافت کرد البته مشروط به این که هر هشت موسسه، فهرست دارایی ها و بدهی های خود را اعلام کنند و به همین میزان، سپرده هایشان را به موسسه تازه تاسیس انتقال دهند.

وی افزود: متاسفانه از میان هشت موسسه، تنها یک عضو به تعهدات خود در این خصوص عمل کرد و دیگر موسسات قادر به ایفای دستورالعمل بانک مرکزی نشدند. نتیجه این که اصولا هیچ سپرده گذاری مستقیمی در موسسه اعتباری کاسپین صورت نگرفته و مهم تر از همه از آن جا که انتقال دارایی ها انجام نشده، این موسسه مسئولیتی هم در قبال سپرده گذاران ندارد. به عبارت دیگر، هیات مدیره معرفی شده نتوانست روند ادغام را با سرعتی که بانک مرکزی مدنظر داشت به سرانجام برساند به همین دلیل احضار شدند و مورد بازخواست قرار گرفتند.

سیف، حکم مقام قضایی در یکی از استآنهای کشور را از دیگر مشکلات کاسپین برشمرد و افزود: بر اساس این حکم قضایی، با وجود عدم انتقال دارایی ها و سپرده ها به موسسه کاسپین دستور داده شده تابلوهای هشت تعاونی در حال ادغام به "کاسپین" تغییر کند و سوء تفاهم برای سپرده گذاران از همین جا شکل گرفت. جالب این که حتی بر اساس همین حکم، موسسات مکلف به تغییر دفترچه سپرده گذاری شدند. به هر صورت بانک مرکزی در حال حل و فصل این مشکل است ضمن این که هیات مدیره موظف است با سرعت دارایی ها را تحویل بگیرد و البته در این میان و در خصوص کسری دارایی هر یک از موسسات در شرف ادغام هم، هیات مدیره همان موسسه پاسخگو خواهد بود.

 

از گذشته درس بگیریم

سیف با اشاره به اینکه شرایط سپرده گذاران این موسسات و نگرانی های آنها قابل درک است اما بهتر است از این موضوع درس بگیریم، گفت: در هیچ جای جهان، سپرده های موسسات و بانک های مجاز از طریق بانک مرکزی کشور تضمین نمی شوند. به این ترتیب برای اطمینان بخشی به سپرده گذاران، این صندوق های ضمانت سپرده هستند که با توجه به حق بیمه ای که دریافت می کنند هرگونه بازپرداختی را در صورت بروز مشکل البته تا سقف مشخص شده تقبل می کنند. به این ترتیب زیان بالاتر از سقف تعین شده و عواقب آن تنها متوجه شخص سپرده گذار است.

 او افزود: با این وجود بانک مرکزی ایران گذشته از تضمین سپرده بانک ها و موسسات اعتباری صاحب مجوز، برای ساماندهی شرایط موسسات غیرمجاز هم وارد عمل می شود و از حیف و میل دارایی آنها جلوگیری می کند و این مکانیسمی برای به حداقل رساندن خسارت و زیان سپرده گذاران است.

رییس کل بانک مرکزی در ادامه این برنامه تلویزیونی با تاکید مجدد بر نقش این بانک در ایجاد آرامش برای سپرده گذاران موسسات اعتباری بحران زده گفت: جامعه ما باید بداند طبق اصول اولیه بازار مالی، هیچ نرخ بالاتری بی دلیل نیست. به عبارت دیگر موسسه ای که سود بیشتر وعده می دهد قطعا ریسک و خطر بیشتری هم به صاحب سرمایه تحمیل می کند. نکته دیگر این که یکی از پیش نیازهای رشد و توسعه اقتصادی، جلوگیری از ایجاد تنش ها در اقتصاد و بازارهای مالی کشور است اما به کرات دیده شده که گروهی از مردم و سپرده گذاران بدون توجه و دقت کافی به این تنش ها دامن می زنند. به عنوان مثال، حتی در روزهایی که بحران در تعاونی ثامن الحجج عیان شده بود، بازهم عده ای اقدام به سپرده گذاری در این موسسه می کردند.