کدخبر: ۱۲۶۸۲۷ لینک کوتاه

اقتصادنیوز بررسی کرد:

تحلیل رفتاری مصرف خانوار ایرانی در یک دهه اخیر/ایرانی‌ها با پول ‌خود چه‌ها می‌خرند؟

بررسی‌های آمار ارایه شده در بودجه خانوار مناطق شهری در سال ۹۳ نشان می‌دهد که بیشترین تغییرات در سهم گروه‌های هزینه‌ای خانوار مربوط به دو بخش «مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوخت‌ها» و «حمل و نقل» بوده است.

آیسان تنها: بنا بر مقایسه‌های انجام شده در درصد سهم گروه‌های مختلف هزینه از متوسط هزینه ناخالص سالانه یک خانوار در  11 سال (83-93)، در 12 گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها»، «پوشاک و کفش»، «مصرف دخانیات»، «مسکن و آب و برق و گاز و سایر سوخت‌ها»، «کالاها و خدمات متفرقه»، «رستوران و هتل»، «تحصیل»،  «تفریح و امور فرهنگی»، «ارتباطات»، «حمل‌ونقل»، «بهداشت و درمان» و «لوازم و اثاث و خدمات مورد استفاده»، بیشترین تغییرات در حوزه «مسکن، آب، برق، گاز» و «انواع سوخت» رخ داده است.

همچنان که بنا بر آمار بانک مرکزی، در حالی که هر خانواده ایرانی در سال 83 حدود 26.8 درصد از هزینه‌های ناخالص سالانه خود را صرف هزینه «مسکن و آب و برق و گاز و انواع سوخت» می‌کرد، در سال 93 این میزان به 33.4 درصد رسیده است. در واقع سهم هزینه مسکن و انواع انرژی در سال 93 نسبت به سال 83 معادل  6.6 درصد افزایش یافته است.

یکی از بخش‌های هزینه خانوار که در سال 93 نسبت به 11سال گذشته تغییر چشم‌گیری داشته، هزینه‌های مربوط به بهداشت و درمان است؛ همچنان که در حالی‌که بهداشت و درمان در سال 83 در حدود 4.1 درصد از هزینه خانوار را به خود اختصاص داده بود، این میزان در سال 93 به 5.8 رسیده است و در واقع سهم هزینه‌های بهداشت و درمان مردم در این 11سال حدود 1.7 درصد افزایش یافته است.

سهم هزینه ارتباطات نیز در سال 93 نسبت به سال 83 بیشتر شده است. در حالی که در سال 83 حدود 1.4 درصد هزینه خانوار صرف امور مربوط به ارتباطات می‌شد در سال 93 سهم هزینه ارتباطات 2.1 درصد از هزینه خانوار را به خود اختصاص داده است.

از سوی دیگر، به نظر می‌رسد هزینه تحصیلات نیز در سال 93 سهم بیشتری از هزینه خانوار را نسبت به سال 83، اشغال کرده است.‌ همچنان که سهم این بخش در بودجه خانوار ایرانی در سال 93 معادل 0.1 درصد بیشتر شده است. بنابراین اگر سهم هزینه تحصیل در سال 83 در حدود 1.8 درصد بود در سال 93 این میزان به 1.9 درصد رسیده است.

خانوار از کدام هزینه‌ها زدند؟
به گزارش اقتصادنیوز، افزایش هزینه‌ها در یخش تحصیل، ارتباطات، بهداشت و درمان و همچنین مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها با کاهش هزینه در بخش‌های خوراکی و آشامیدنی، پوشاک و کفش، حمل و نقل، تفریح و امور فرهنگی، رستوران و هتل، کالاها و خدمات متفرقه و البته هزینه‌های مربوط به لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه همزمان شده است.

در میان این موارد بیشترین سهم متعلق به حمل‌ونقل است. همچنان که اگر در سال 83 هر ایرانی 15 درصد از هزینه‌های سالانه خود را صرف حمل و نقل می‌کرد، در سال 93 این میزان به 10.4 درصد رسید. یعنی در حدود 4.6 درصد از هزینه‌های حمل و نقل مردم در 11 سال مورد اشاره کاهش یافته است.

از دیگر بخش‌هایی که در سال 93 نسبت به سال 83 دچار تغییر چشم‌گیری شده، بخش هزینه‌های مربوط به لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده است. اگر هر خانوار ایرانی در سال 83 می‌توانست 5.5 درصد از هزینه‌های سالانه خود را صرف لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده کند، این میزان در سال 93 به 4.1 درصد رسیده است. یعنی به طور کلی 1.4 درصد از توان خانوار برای خرید لوازم و اثاث و خدمات مورد استفاده کم شده است.

یکی از بخش‌هایی که در این 10 سال، سهم آن در بودجه خانوار به شکل چشم‌گیری ذایل شده، بخش مربوط به تفریح و امور فرهنگی است. همچنان که اگر در سال 83 هر خانواده ایرانی می‌توانست 3.4 درصد از هزینه‌های خود را صرف این کار کند در سال 93 با 1.1 درصد کاهش این میزان به 2.3 درصد رسیده است.

 در این دوره، از سهم پوشاک و کفش خانوار نیز کاسته شده است. به طوری که با 0.9 درصد تغییر ایرانیان در سال 93 معادل 4.6 درصد از هزینه‌های سالانه خود را صرف خوراک و پوشاک می‌کنند. این در حالی است که در سال 83، این میزان در حدود 5.5 درصد بوده است.

سهم  هزینه مربوط به کالا و خدمات متفرقه خانوار از بودجه آنها نیز کاسته شده است؛ همچنان که سهم مصرف 8.9 درصدی کالا و خدمات در سال 83 با 0.5 درصد کاهش به 8.4 درصد رسیده است.

 همچنین بخش مربوط به خوراک و آشامیدنی نیز دچار تغییرات اندکی شده است. اگر هر خانواده ایرانی در سال 83 در حدود 24.8 درصد از هزینه‌های سالانه خود را صرف خوراکی آشامیدنی کند، این میزان با 0.2 درصد تغییر در سال 93 به 24.6 درصد کاهش یافته است.

همچنین سهم هزینه‌های مردم در زمینه رستوران و هتل نیز کاهش 0.2 درصدی یافته و از 2.2 درصد در سال 83 به دو درصد در سال 93 رسیده است.

در میان 12 شاخه گروه‌های هزینه‌ای خانوار در 11 سال گذشته از بخش‌هایی کاسته و به بخش‌هایی اضافه شده است. در این میان به نظر می رسد که فقط سهم مصرف دخانیات در سبد هزینه خانوار ثابت مانده است. به طوری که اگر هر خانواده ایرانی در سال 83 در حدود 0.4 درصد از هزینه‌های خود را صرف خرید دخانیات می‌کرد در سال 93 نیز این میزان بدون تغییر مانده است.