بایدن؛ خسته از خاورمیانه جنگ‌زده

چرخش در دکترین سیاست ‌خارجی آمریکا

کدخبر: 394821
اقتصادنیوز : اقتصادنیوز؛ پالیتیکو در مطلبی تحلیلی، به یک تغییر اساسی در دکترین سیاست‌خارجی آمریکا پرداخته و به نقل از یک منبع نزدیک به کاخ سفید نوشته است که خاورمیانه حتی در میان ۳ اولویت نخست دولت جو بایدن هم نیست.

به گزارش اقتصادنیوز، ناتاشا برتراند خبرنگار کاخ سفید و لارا سلیگمان خبرنگار پنتاگون رسانه خبری-تحلیلی پالیتیکو در گزارشی با عنوان «بایدن از خاورمیانه اولویت‌زدایی می‌کند» نوشته‌اند که در دولت جدید آمریکا اولویت ژئوپولتیک خاورمیانه و فوریت مناقشات مربوط به آن تنزل یافته تا سیاست خارجی و امنیتی ایالات متحده را حول مناقشات جدیدتر و جدی‌تر -از جمله مهار چین- شکل دهند.

برتراند و سلیگمان که هر دو از روزنامه‌نگاران و تحلیلگران برجسته در حوزه سیاست‌خارجی و امنیت ملی آمریکا هستند در این مطلب نوشته‌اند: «جو بایدن تاریخچه پررنجی با خاورمیانه دارد، اما نشانه‌ها حاکی از این است که وی می‌خواهد بر جای دیگری متمرکز شود. 

President Joe Biden smiles as he arrives to deliver remarks Feb. 4 at the State Department.

خاورمیانه در میان ۳ اولویت نخست کاخ‌سفید نیست

رئیس جمهور جو بایدن که در نخستین ماه تصدی مسئولیت آشکارا با سختی‌های مسائل منطقه مواجه شده، از تعاملات سخت با خاورمیانه خسته است.

مشاوران وی می‌گویند این سیگنال‌ها معنای خاصی ندارند. رئیس جمهور فقط یک بار با رئیس یک دولت خاورمیانه‌ای تماس گرفته است؛ بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل که خود بیش از سه هفته به تأخیر افتاد و در عوض وی تماس با سایر متحدان و حتی رقبایی مانند روسیه و چین راپیگیری کرد. وی در دو هفته نخست حضور خود در دولت، از پایان حمایت ایالات متحده از عملیات تهاجمی تحت هدایت سعودی‌ها در یمن خبر داد و پیش از این اقدام،  فروش برخی تسلیحات به منطقه را متوقف کرده بود. و دولت وی در پاسخ به حمله موشکی اخیر به پایگاه ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده در شمال عراق، عمداً روی صندلی عقب نشسته است (کنار ایستاده است). 

یک مقام ارشد سابق امنیت ملی و مشاور نزدیک بایدن گفت: "اگر می‌خواهید مناطقی را که بایدن به عنوان یک اولویت می‌بیند، لیست کنید، خاورمیانه در میان سه منطقه اول نیست. بلکه این ۳ اولویت ژئوپلتیک شامل آسیا-اقیانوسیه، اروپا و سپس نیمکره غربی است. و این منعکس کننده یک اجماع دو حزبی است که موضوعات قابل توجه ما تغییر کرده است چراکه رقابت بزرگ قدرت‌ها [با چین و روسیه] دوباره احیاء شده است."

یکی مشاور غیررسمی بایدن این را صریح تر بیان کرد: "سیاست‌های آن‌ها به شدت هدفمند هستند تا به خاورمیانه کشانده نشوند."

 تغییر در معادلات منابع تأمین انرژی به ضرر منطقه، مؤید آن چیزی است که مشاوران به عنوان "یک تلاش حساب‌شده برای اولویت‌بندی مسائل بر اساس آنچه به‌زعم آن‌ها مسائل جهانی فوری‌تر است" توصیف کرده‌اند. این روشی است که اسلاف بایدن خودشان امتحان کردند و اغلب اوقات ناموفق بوده است. و در قلب آن احساس غضبی وجود دارد مبنی بر اینکه سیاست خارجی ایالات متحده غالباً تحت تأثیر باتلاق‌های منطقه خلیج فارس قرار گرفته است.

تاریخچه پرمناقشه بایدن در خاورمیانه

این به ویژه درباره بایدن صدق می‌کند. رئیس جمهور سابقه طولانی و پررنجی در خاورمیانه دارد. او بر علیه اولین جنگ عراق در سال ۱۹۹۱ رأی داد، منازعه‌‌ای که در آن ایالات متحده به سرعت پیروز شد. سپس وی به عنوان رئیس کمیته قدرتمند روابط خارجی سنا، مصوبه‌ای را در کنگره پیش برد که رئیس جمهور جورج دبلیو بوش را برای حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ مجاز می‌دانست. هرچند گفته از این رأی خود پشیمان است.

در سال ۲۰۰‍۷ بایدن، در حالی که نامزد انتخابات ریاست جمهوری شده بود، طرحی را پیشنهاد داد که عراق را به سه منطقه نیمه خودمختار که توسط شیعیان، سنی‌ها و کردها اداره می‌شد، تقسیم می‌کرد. بسیاری از متخصصان خاورمیانه و تحلیلگران سیاست خارجی بر این باور بودند که پیشبرد چنین طرحی منجر به خونریزی‌های بیشتر می‌شود.

جو بایدن پس از سال‌ها رفت و برگشت بین واشنگتن و خاورمیانه -اعم از از مدیریت دستورکار عراق برای رئیس‌جمهور باراک اوباما، پیشبرد یک نبرد برای جلوگیری از افزایش برنامه‌ریزی شده نیروهای آمریکایی در افغانستان، ورود به جنگ داخلی سوریه و سپس مقابله با گروه تازه ظهوریافته داعش- بالاخره صبرش سرآمد و در سال 2014 به متحدان آمریکا در منطقه حمله کرد و آن‌ها را مسئول رشد گروه‌های تروریستی دانست و به این ترتیب سرخوردگی‌های کلی خود را از منطقه آشکار کرد.

جو بایدن و خاورمیانه

وی در پاییز آن سال طی سخنرانی برای دانشجویان هاروارد گفت:"ترک‌ها ... سعودی‌ها، امارات و بقیه چه می‌کردند؟ آنها بسیار مصمم بودند که [رئیس جمهور سوریه] بشاراسد را سرنگون کنند و اساساً یک جنگ نیابتی سنی و شیعه دارند ، آنها چه کردند؟ آنها صدها میلیون دلار و ده‌ها هزار تن تسلیحات ریختند در سوریه برای هر کسی که علیه اسد بجنگد."

البته متحدین عصبانی شدند و بایدن به سرعت عذرخواهی کرد.

اکنون، رئیس جمهور بایدن باید با برخی از موضوعات مناقشه‌برانگیز که از یک دهه پیش او را آزار داده اند، مقابله کند.

وی تاکنون نشانه‌های کمی در مورد اینکه آیا او خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان که طبق توافق صلحی منعقدشده بین دولت ترامپ و طالبان برای ماه می برنامه ریزه شده را به پایان می‌رساند یا خیر.

اولویت‌زدایی بایدن از خاورمیانه / چرخش در دکترین سیاست‌خارجی آمریکا

تغییرات بنیادین پنتاگون و شورای امنیت ملی

اگرچه بایدن در زمانی که به عنوان معاون رئیس جمهور خدمت می کرد ، با هرگونه افزایش سطح نیروهای ایالات متحده در این منطقه مخالفت می کرد ، اما وزیر دفاع وی که اخیراً تایید شده ، لوید آستین ، اشاره اندکی به این موضوع داشت که ممکن است عقب نشینی آمریکا آنطور که برنامه‌ریزی شده ادامه نداشته باشد. آستین در نشست وزرای دفاع ناتو گفت که آمریکا "مطابق با بازخوانی ارائه شده توسط پنتاگون " اقدام به عقب نشینی عجولانه و بی نظم نمی‌کند." ایالات متحده در حال حاضر فقط 2500 سرباز در آنجا دارد ، اما مقامات پنتاگون اظهار داشتند که سطحی از خشونت هنوز باقی است که خروج بیشتر توجیه ندارد.

به نظر می رسد آستین نیز مشتاق است که در خاورمیانه گرفتار نشود. هفته گذشته یک مقام ارشد دولت گفت: او اخیراً بررسی استقرار نیروهای آمریکایی را در سراسر جهان آغاز کرده است که انتظار می رود حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس را دوباره ارزیابی کند اما بعید است حضور نیروهای آمریکایی را در منطقه آسیا و اقیانوسیه کاهش دهد.

آستین وقتی سه مشاور ویژه در زمینه موضوعات اصلی _چین ، کووید و اقلیمی_ منصوب کرده، همچنین نشان داد که خاورمیانه از مهمترین اولویت های او نیست و معاون وی ، کاتلین هیکس و رئیس ستاد وی ، کلی مگسامن ، هر دو از کارشناسان برجسته مسائل چین هستند.

لوید آستین

پنتاگون تنها مکانی نیست که پرسنل در مورد مجموعه اولویت‌های جدید نکاتی را ارائه می دهند. در شورای امنیت ملی ، جیک سالیوان ، مشاور امنیت ملی بایدن، تیم اختصاص داده شده به خاورمیانه را کوچک کرده و واحدی که سیاست های ایالات متحده در قبال منطقه هندو-اقیانوسیه را هماهنگ می کند ، ارتقاآ داده است. و انتصاب بالقوه مت داس، مشاور برنی سندرز چپگرا، به عنوان یک پست سطح بالا در وزارت امور خارجه نیز این گمانه را ایجاد کرده است که دولت بایدن هیچ نگرانی نسبت به اختلاف‌های داخلی سنتی پیرامون سیاست خاورمیانه ندارد.

یکی از مشاوران نزدیک بایدن گفت که وی با این انتصاب مخالف است و معتقد است که مت داس و سایر ترقی‌خواهان چپگرا، بیش از حد مایل به چشم پوشی از قاطعیت رهبری جهانی ایالات متحده هستند و دشمنان ایالات متحده مانند ایران ، سوریه و روسیه را به نام کاهش هزینه، تقویت می‌کنند. اما تام مالینوفسکی، نماینده دموکرات نیوجرسی که در دولت اوباما به عنوان دستیار وزیر خارجه در امور دموکراسی، حقوق بشر و کارگران خدمت می‌کرد، گفت که این نگرانی‌ها بیش از حد زیاد است.

وی گفت: "بایدن افرادی را در این دولت می خواهد که نمایندگان عقاید مختلف در ائتلاف گسترده حزب دموکرات هستند. "این تعهداتی را که متعهد شده است یا محکومیت‌هایی که رویکرد وی را تعریف می کند، تغییر نمی دهد ، این فقط برای ایجاد بحث سالم میان نظرات متنوع است."

برجام؛ آزمون بزرگ سیاست خاورمیانه‌ای بایدن

بایدن در زمان کوتاه حضور خود به عنوان رئیس جمهور، تمایل خود برای پایبندی به برخی از پیشرفت‌های دیپلماتیک که سلف او میان اسرائیل، امارات و بحرین انجام داد را نشان داده است. اما آزمون بزرگی که او با آن روبرو شده، نحوه یا چگونگی خنثی کردن تصمیم دونالد ترامپ برای خروج از توافق هسته‌ای ایران است. آزمونی که به‌خوبی می‌تواند میزان موفقیت‌آمیز بودن تلاش‌های وی برای خاورمیانه را مشخص کند. 

ورود مجدد به برنامه جامع اقدام مشترک توسط سالیوان به عنوان "اولویت حیاتی" توصیف شده است - آن هم در شرایطی که دولت قرار است به زودی ماه آینده با انگلیس ، فرانسه ، چین ، روسیه و آلمان مذاکره کند ، برخی از متحدان رئیس جمهور نگران هستند که بایدن و تیمش برای ورود مجدد به توافق خیلی سریع عمل کنند ، آن را به عنوان یک پیروزی تصور کنند ، و سپس چشم خود را بر روی موضوعاتی مانند مسائل حقوق بشری ، برنامه موشک‌های بالستیک و نفوذ منطقه‌ای ایران ببندند.

سالیوان اصرار داشت که این اتفاق نخواهد افتاد ، و در ماه گذشته در یک رویداد اشاره کرد که هدف دولت "بازگشت به دیپلماسی" با ایران و قرار دادن برنامه هسته ای "در یک جعبه امن" است ، به طوری که مسائل مهم دیگر ایران نیز بتواند به دنبال آن توسط ایالات متحده و متحدانش مطرح شود.

جیک سولیوان

موضوع از قبل هم فوری بود. ایران اظهار کرده است که آمریکا تا ۲۱ فوریه مهلت دارد تحریم های نفت و گاز علیه این کشور را بردارد وگرنه بازرسان سازمان ملل مجبور به ترک کشور می‌شوند. اما دوشنبه گذشته، هنگامی که سه موشک به پایگاه هوایی عراق در اربیل که نیروهای آمریکایی در آن مستقر هستند، اصابت کرد، این موضوع یک فوریت مجدد پیدا کرد.

اما سیگنال مهم دیگر مبنی بر اینکه دولت می خواهد خود را از باتلاق منطقه خارج کند ، آنجاست که علی‌رغم ادعای اغلب رسانه‌های آمریکا درباره نزدیکی تهران به گروهی که مسئولیت حمله را به عهده گرفته، مقامات آمریکایی می گویند که اطلاعات مربوط به این حمله هنوز به یک مقصر مشخص اشاره ندارد و به عراقی ها اجازه می دهند تحقیقات و هرگونه پاسخ نظامی را هدایت کنند.

جان کربی سخنگوی پنتاگون  روز پنجشنبه گفت: "گرچه مطمئناً احساس اضطرار وجود دارد ، اما همزمان واقعاً علاقه داریم در روند کار و تصمیم‌گیری حساب شده اقدام کنیم و اینکه ما قدم به قدم در مشورت با شرکای عراقی خود هستیم. ما می خواهیم به آنها زمان و فضا برای تحقیقات لازم را بدهیم. "

اولویت‌زدایی بایدن از خاورمیانه / چرخش در دکترین سیاست‌خارجی آمریکا

تیتر یک
  • گزارش اقتصادنیوز از آخرین تحولات بازار سهام تهران

    اقتصادنیوز: امروز ۱۰ اسفند ۱۳۹۹ روند نزولی شاخص‌‌های بورس ادامه یافت و یک رکورد منفی جدید در بازار سهام ثبت شد.

از دست ندهید
بلیط هواپیما