کابل خواهان بازگشت واشنگتن شد؛ سرمایه گذاری به جای سرباز | آمریکا آماده عادی سازی روابط با طالبان است؟ | طالبان به دنبال بهره‌برداری از منابع طبیعی است

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از جماران، نیویورک تایمز تصویر قابل توجهی از تغییر موضع طالبان نسبت به ایالات متحده ترسیم می‌کند. پنج سال پس از خروج آمریکایی‌ها و بازگشت آنها به قدرت، این جنبش خواهان بازگشت واشنگتن به این کشور است، اما به شکلی کاملاً متفاوت، با حضور دیپلماتیک و سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی، اما بدون حضور نظامی.

این روزنامه می‌گوید این روند به وضوح در اظهارات امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان، مشهود بود. او از ایالات متحده خواست تا علاوه بر سرمایه‌گذاری در بخش‌های معدنی و زیرساختی، به ویژه معادن، سدها و جاده‌ها، سفارت خود را در کابل بازگشایی کرده و حضور دیپلماتیک خود را در کشورش حفظ کند.

همانطور که این روزنامه در مقاله‌ای به قلم الیان پلتیه، نویسنده، بیان می‌کند، متقی این دعوت را به عنوان آغاز «فصل جدیدی» در روابط بین دو کشور، مبتنی بر احترام و همکاری متقابل به جای جنگ و درگیری، معرفی می‌کند.

نیویورک تایمز این ابتکار عمل را به تلاش گسترده‌تر طالبان برای خروج از انزوای بین‌المللی تحمیل‌شده بر آنها از زمان به قدرت رسیدن دوباره این گروه در سال ۲۰۲۱ مرتبط دانست، چرا که آنها با تقویت روابط با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی، انعقاد توافق‌نامه‌های تجاری، گشایش درهای خود به روی کشورهای حاشیه خلیج فارس و همکاری با تعدادی از کشورهای اروپایی در مورد اخراج مهاجران افغان، تحرکات دیپلماتیک و اقتصادی خود را تشدید کرده‌اند.

موانع عمده در واشنگتن

این روزنامه معتقد است که طالبان، احیای نوعی رابطه با واشنگتن را بزرگترین دستاورد در دوران دیپلماتیک خود می‌داند، به ویژه در دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که اهمیت زیادی برای معاملات و منافع تجاری و اقتصادی قائل است.

بنابراین، این جنبش تلاش می‌کند خود را به عنوان مرجعی که قادر به اعمال امنیت و ثبات و ایجاد محیطی مناسب برای سرمایه‌گذاری خارجی است، به ایالات متحده معرفی کند، اگرچه طبق ارزیابی این روزنامه، این خواسته با موانع قابل توجهی در واشنگتن روبرو است.

در این مقاله آمده است که به نظر نمی‌رسد دولت آمریکا در حال حاضر آماده عادی‌سازی روابط با طالبان باشد زیرا در دوره گذشته گام‌هایی برداشته است که فاصله بین دو طرف را افزایش داده است. ایالات متحده همچنین هرگونه تعامل با طالبان را به مسائل مبارزه با تروریسم و ​​حقوق بشر مرتبط می‌کند ، در حالی که این جنبش همچنان محدودیت‌های گسترده‌ای را بر زنان و دختران در زمینه آموزش اعمال می‌کند.

این روزنامه خاطرنشان می‌کند که واشنگتن همچنین تعدادی از خواسته‌های قبلی طالبان را رد کرد، در حالی که این جنبش به خواسته‌های رئیس جمهور ترامپ پاسخی نداد، از جمله بازگرداندن کنترل آمریکا بر پایگاه هوایی بگرام، بازگرداندن سلاح‌های آمریکایی که پس از خروج در افغانستان باقی مانده بود، و همچنین پرونده یک شهروند آمریکایی که ایالات متحده می‌گوید طالبان او را در بازداشت دارد، اگرچه این جنبش این موضوع را انکار می‌کند.

در مقابل، طالبان در تلاش است تا واشنگتن را متقاعد کند که بازگشت آمریکایی‌ها به معنای بازگشت نیروهای نظامی نیست. به گفته نیویورک تایمز، متقی تأکید می‌کند که افغان‌ها بر اساس تجربه تاریخی طولانی این کشور با مداخلات خارجی، حضور نظامی خارجی را در خاک خود نمی‌پذیرند. بنابراین، طالبان به جای پایگاه‌های نظامی، بر فرمولی مبتنی بر سفارت، سرمایه‌گذاری و تجارت تمرکز می‌کنند.

ثروت معدنی حیاتی

این گزارش اهمیت ویژه‌ای به جنبه اقتصادی پیشنهاد طالبان، به ویژه ثروت معدنی افغانستان، می‌دهد، زیرا افغانستان - به گفته این روزنامه - علاوه بر عناصر کمیابی که ایالات متحده آنها را مواد معدنی حیاتی می‌داند، دارای ذخایر بزرگ و دست نخورده لیتیوم، مس و سنگ آهن است.

برخی از چهره‌های آمریکایی که با این روزنامه مصاحبه کرده‌اند، معتقدند که این موضوع می‌تواند نقطه شروع عملی برای از سرگیری گفتگوها بین واشنگتن و کابل باشد، به خصوص از آنجایی که دولت ترامپ تمایل دارد منافع اقتصادی و معاملات تجاری را در اولویت قرار دهد.

در این زمینه، نیویورک تایمز با یادآوری تجربه قبلی ایالات متحده، خاطرنشان می‌کند که این کشور بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱ نزدیک به یک میلیارد دلار را در تلاش برای توسعه بخش صنایع استخراجی افغانستان هزینه کرده است، بدون اینکه به نتایج ملموسی دست یافته باشد.

در حال حاضر، دولت طالبان امضای قراردادهای سرمایه‌گذاری معدنی با شرکت‌های بین‌المللی را آغاز کرده است که نشان‌دهنده تمایل این گروه برای بهره‌برداری از منابع طبیعی کشور به عنوان وسیله‌ای برای جذب سرمایه خارجی است.

بر اساس این گزارش، تلاش‌های طالبان برای گشایش روابط با ایالات متحده محدود به اقتصاد نیست. بلکه این جنبش در روابط خود با تعدادی از کشورها پیشرفت نسبی داشته است، در حالی که کشورهای اروپایی شروع به برخورد عملی‌تر با آن، به ویژه در مورد مهاجرت و اخراج پناهجویان رد شده افغان و مجرمان محکوم، کرده‌اند.

این روزنامه می‌گوید که دیدارهایی بین دیپلمات‌های افغان و اروپایی انجام شده است که نشان دهنده کاهش تدریجی وضعیت قطع روابط سیاسی است که از ویژگی‌های سال‌های اولیه بازگشت طالبان به قدرت بود.

با این حال، این مقاله تأکید می‌کند که این صراحت به معنای به رسمیت شناختن رسمی بین‌المللی دولت طالبان نیست. کشورهای اروپایی هنوز دولت این جنبش را به عنوان مرجع مشروع در افغانستان به رسمیت نمی‌شناسند و طالبان همچنان از نهادهای مهم بین‌المللی محروم هستند.

علاوه بر این، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این جنبش، با حکم بازداشت از سوی دادگاه بین‌المللی کیفری به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت مرتبط با سیاست‌های این جنبش نسبت به زنان و دختران روبرو است.

در خود واشنگتن، صداهایی مبنی بر تجدیدنظر در سیاست انزوای کامل نسبت به طالبان به گوش می‌رسید. این روزنامه به نقل از دیپلمات‌ها و محققان سابق آمریکایی نوشت که ادامه تحریم می‌تواند به منافع آمریکا آسیب برساند، به ویژه با توجه به گسترش نفوذ چین و روسیه در افغانستان.

واشنگتن اشتیاق کمتری برای بازگشت دارد

آنها معتقدند که حضور دیپلماتیک آمریکا در کابل می‌تواند به واشنگتن فرصت بیشتری برای تأثیرگذاری بر تحولات افغانستان، پیگیری منافع اقتصادی، تقویت روابط با کشورهای آسیای مرکزی و ایجاد تعادل در برابر نفوذ چین و روسیه بدهد.

تصویری که این روزنامه ارائه می‌دهد با یک پارادوکس سیاسی آشکار به پایان می‌رسد: طالبان که مدت‌ها با ایالات متحده جنگید، اکنون به دنبال سرمایه‌گذاری و حضور دیپلماتیک است، در حالی که به نظر می‌رسد واشنگتن با وجود تلاش این جنبش برای ارائه منافع استراتژیک و اقتصادی، به ویژه مواد معدنی، به عنوان انگیزه‌ای برای بازگشایی درهای روابط با ایالات متحده، اشتیاق کمتری برای بازگشت به افغانستان دارد.

بنابراین، این گزارش نشان‌دهنده تغییر در ماهیت درگیری بین دو طرف است. سال‌ها پیش، سوال در مورد خروج نظامی آمریکا از افغانستان بود، اما امروز این سوال مطرح است که آیا ایالات متحده نه به عنوان یک نیروی نظامی، بلکه به عنوان یک نیروی دیپلماتیک و اقتصادی به این کشور باز خواهد گشت یا خیر، چیزی که به نظر می‌رسد طالبان بسیار مشتاق آن است، در حالی که واشنگتن هنوز در پرداخت هزینه سیاسی و امنیتی برای آن مردد است.

حسن عباس، پژوهشگر، به نقل از این روزنامه، اصل این معضل را با این جمله خلاصه می‌کند که طالبان هنوز به اندازه کافی برای تغییر موضع جامعه بین‌المللی در قبال خود تلاش نکرده است و هرگونه گشایش واقعی مستلزم تغییر در برخی از سیاست‌های آن است که به نظر نمی‌رسد این جنبش در حال حاضر آماده ارائه آن باشد.