آمریکا میخواهد اقتصاد ایران را خفه کند/ فکر نمیکنم فعلاً تغییری در مواضع آمریکا حاصل شود/ روسیه و چین برگهای مهمی در مقابل آمریکا در اختیار دارند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایلنا، رضا میرطاهر، تحلیلگر مسائل بینالملل درباره بررسی پرونده هستهای ایران در شورای امنیت ذیل کمیته قطعنامه ۱۷۳۷ و همچنین ارجاع گزارش شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای امنیت، گفت: قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که با پیشنهاد آمریکا و تروئیکای اروپایی و با ۲۳ رأی مثبت به تصویب رسید، با هدف ارجاع دوباره موضوع یا پرونده هستهای ایران به شورای امنیت سازمان ملل صورت گرفته است.
خلبان آمریکایی که جنگندهاش بر فراز ایران سرنگون شده بود، در روایتی از لحظات بعد از سقوطش گفت.
وی افزود: این اقدام دو هدف دارد. هدف اول، اعاده دوباره تحریمهای سازمان ملل علیه ایران است که به صورت رسمی، حداقل در اکتبر ۲۰۲۵ و با توجه به انقضای موعد قطعنامه ۲۲۳۱، عملاً به پایان رسیده است؛ اما غربیها اعتقاد دارند که با توجه به اجرای اسنپبک از جانب تروئیکای اروپایی، این تحریمها باید از نو آغاز شود.
میرطاهر ادامه داد: هدف دوم آنها این است که ایران و پرونده هستهای ایران را ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار دهند و به این ترتیب، به قول خودشان و بهخصوص از دیدگاه آمریکا، زمینه ایجاد یک اجماع بینالمللی و کسب مجوز سازمان ملل برای اقدام نظامی علیه ایران را فراهم کنند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل تصریح کرد: به هر حال واقعیتی که وجود دارد این است که دونالد ترامپ به همراه رژیم صهیونیستی در فوریه ۲۰۲۶ به ایران حمله کردند، بدون اینکه هیچگونه مجوزی از سازمان ملل داشته باشند و همین مسئله یکی از عواملی است که به هر حال در سطح بینالمللی دیدگاهها و مواضع منفی زیادی علیه اقدام آمریکا ایجاد کرده است.
وی گفت: اگر آنها بتوانند برخورد با ایران را در ریل شورای امنیت قرار دهند، از دیدگاه خودشان یک دستاورد مهم به دست آوردهاند، ولی به نظر میرسد در کوتاهمدت هدف آنها فعلاً این است که قطعنامههای تحریمی سازمان ملل در کنار اقدامات یکجانبه آمریکا که در چارچوب عملیات طرد اقتصادی علیه ایران در حال اجراست، تشدید شود.
میرطاهر خاطرنشان کرد: فکر میکنم هدف آنها این است که ایران را در معرض محاصره کامل اقتصادی قرار دهند؛ یعنی کلیه مراودات ایران در بخش حملونقل، اعم از هوایی، دریایی و زمینی را مسدود کنند و به این ترتیب بحث اختناق اقتصادی ایران یا خفه کردن اقتصاد ایران را به مرحله اجرا درآورند.
میرطاهر درباره اینکه آیا قرار گرفتن پرونده ایران ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد میتواند به ایجاد یک اجماع یا ائتلاف نظامی برای حمله گسترده به ایران پس از انتخابات آمریکا منجر شود، گفت: مشکلی که غربیها و بلوک غرب اساساً اکنون با آن مواجه هستند، در مقایسه با دورهای که قطعنامههای تحریمی سازمان ملل علیه ایران به تصویب میرسید، این است که در آن دوره چین و روسیه به دلایل مختلف با غربیها همراهی کردند و با رأی مثبت یا رأی ممتنع، زمینه تصویب ۶ یا ۷ قطعنامه تحریمی علیه ایران را عملاً فراهم کردند.
وی افزود: اکنون اوضاع کاملاً تغییر کرده است. چین و روسیه کاملاً در جبهه هواداران ایران قرار دارند و از مواضع ایران در مورد پایان قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ حمایت میکنند و معتقدند که اساساً اسنپبک دیگر قابلیت اجرا ندارد و به همین دلیل هرگونه اعاده تحریمهای سازمان ملل علیه ایران غیرقانونی و غیرموجه خواهد بود.
میرطاهر ادامه داد: اکنون نیز همین دیدگاه را دنبال میکنند و به این ترتیب، حداقل در سطح شورای امنیت سازمان ملل، امکان تصویب قطعنامههای جدید علیه ایران فوقالعاده کم است.
وی تصریح کرد: تنها چارهای که غربیها دارند این است که با توسل به اسنپبک، همان قطعنامههای تحریمی را علیه ایران به مورد اجرا بگذارند که در واقع نیازی به تصویب چین و روسیه نخواهد داشت.
دیدار رئیسجمهور با مقامات امارات به معنای توافق یا مصالحه نیست
میرطاهر در بخش دیگری از صحبتهاش درباره حضور رئیس جمهور در اجلاس بریکس و دیدار با کشورهای مختلف از جمله امارات گفت: امارات اکنون از دو موضع علیه ایران فعالیت میکند. موضع اول، همراهی کامل امارات در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است. آنها در عملیات نظامی و بمباران هوایی نیز شرکت مستقیم داشتهاند و همچنین پهپادهایشان علیه ایران مورد استفاده قرار گرفته است.
وی افزود: مسئله دوم، همنوایی با آمریکا در عملیات طرد اقتصادی است. ما شاهد این بودیم که بعد از بروز برخی تنشهای نظامی بین ایران و امارات، امارات اعلام کرد که کلیه مراودات تجاری و مالی با ایران را که گفته میشود سالانه چیزی نزدیک به ۲۶ میلیارد دلار بوده، متوقف میکند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل تصریح کرد: من فکر نمیکنم فعلاً در موضعگیری امارات تغییر قابل توجهی به وجود بیاید و اماراتیها بر این گمان هستند که اکنون بهترین فرصت برای تلافی جویی علیه ایران و تحت فشار قرار دادن ایران است.
میرطاهر ادامه داد: ضمن اینکه آنها یک چشم هن بر این دارند که با کمک ترامپ بتوانند به هر حال به نحوی بر جزایر سهگانه مسلط شوند؛ یعنی آمریکا این جزایر را برای آنها بگیرد و آنها بتوانند این امر را به عنوان یک اتفاق جاافتاده قرار دهند.
وی خاطرنشان کرد: اینکه دیدار صورت میگیرد، صرف انجام دیدار به معنای هیچگونه توافق یا مصالحه نیست. در دیدارها معمولاً مواضع دو طرف بیان میشود، اما صرف برگزاری دیدار به معنای توافق یا رسیدن به نتیجه نخواهد بود.
میرطاهر در ادامه درباره لغو نشست وزرای امور خارجه کشورهای عربی به اضافه عراق و ایران در عمان درباره تنگه هرمز و اینکه آیا شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، یعنی توقف محاصره و تجاوز آمریکا علیه ایران، عملی است، گفت: متأسفانه آمریکا و ترامپ، حداقل در مواضع ظاهری، بر این باور هستند که از جایگاه قدرت بسیار بالاتری نسبت به ایران برخوردارند.
وی افزود: ترامپ را هم به یاد داشته باشید که فقط هنگامی با طرف مقابل مصالحه میکند که طرف مقابل برگ برندههای قوی در اختیار داشته باشد. بهرغم اینکه تحولات یکی دو هفته اخیر باعث شده نفت به بالای ۱۰۰ دلار برسد، اما ما تغییر چشمگیر یا قابلعیانی در زمینه مواضع آمریکا را شاهد نیستیم.
این تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: آمریکاییها کماکان بر تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران تأکید میکنند که بخشی از آن در واقع بحث تداوم محاصره دریایی ایران است.
میرطاهر ادامه داد: اکنون هم فکر میکنم آخرین بیانیه سنتکام که من دیدم، چیزی بیش از ۹۳ کشتی را از مسیر ایران بازداشت کرده یا حدود حداقل ۵ کشتی را مورد اصابت قرار داده و چند کشتی را هم مورد بازجویی و بازرسی قرار داده است.
وی تصریح کرد: من فکر نمیکنم فعلاً تغییری در مواضع آمریکا حاصل شود، ولی برگزاری نشست وزرای خارجه کشورهای حاشیه خلیج فارس در عمان، به نظر من فرصت خوبی بود که متاسفانه با وجود اینکه قرار بود امروز برگزار شود، به تعویق افتاد. با توجه به اینکه عملاً آمریکا نشان داده هیچ توجهی به منافع این کشورهای عربی ندارد، وقت آن رسیده که آنها دیدگاه واقعگرایانهای اتخاذ کنند و به توافقی با ایران در زمینه نحوه عبور و مرور از تنگه هرمز برسند.
میرطاهر خاطرنشان کرد: نکتهای که وجود دارد و واقعاً برای خود من باعث تعجب است این است که مثلاً کشوری مثل کویت یا قط از این وضعیت بسیار متاثر شدهاند، برخلاف عربستان و امارات که از راههای جایگزین برای صادرات نفت استفاده میکنند، اما قطر به عنوان مثال چون صادرات گاز طبیعی دارد و آن هم از مجرای خلیج فارس و تنگه هرمز باید انجام شود، به شدت تحت فشار است و درآمدهای آن فوقالعاده کاهش پیدا کرده است.
وی گفت: این کشورها اگر دارای حاکمیت قوی و مستقل بودند، میتوانستند اعتراض شدید خودشان را نسبت به آمریکا ابراز کنند، ولی ما میبینیم که کماکان از خاک کویت یا همین قطر علیه ایران عملیات نظامی صورت میگیرد و این نشان میدهد که متأسفانه آنها یا توجهی به منافع ملی خودشان ندارند یا قادر نیستند که در نحوه رویکرد و اقدامات آمریکا تغییر قابل توجهی در راستای منافع خودشان به وجود بیاورند.
میرطاهر در ادامه درباره میزان همراهی کشورهای همسایه با آمریکا در عملیات طرد اقتصادی علیه ایران، با توجه به بسته شدن موقت دو مرز ایران و عراق، گفت: باید دید در مقابل عملیات اقتصادی آمریکا علیه ایران، که اتفاقاً دولت ترامپ و بهخصوص وزیر خزانهداری آمریکا به شدت بر اجرای آن تأکید دارد، کشورهای همسایه تا چه اندازه همراهی خواهند کرد.
میرطاهر در ادامه درباره فشار آمریکا بر کشورهای مختلف برای توقف مراودات اقتصادی و تجاری با ایران گفت: صراحتاً از طریق وزارت خارجه آمریکا به تمامی سفارتخانههای آمریکا ابلاغ شده است که با دولتهایی که محل سفارت هستند تماس بگیرند و از آنها بخواهند هرگونه مراودات اقتصادی و تجاری با ایران را متوقف کنند؛ در غیر این صورت نیز مورد تحریمهای ثانویه آمریکا قرار خواهند گرفت.
وی افزود: در واقع آمریکا این کشورها، یعنی همه کشورها را، مخیر کرده است بین تجارت و روابط اقتصادی با ایران یا تجارت و روابط اقتصادی با آمریکا. طبیعتاً برای شاید ۹۹ درصد کشورهای دنیا، روابط اقتصادی با آمریکا به مراتب مهمتر از روابط با ایران است.
کشورهای مختلف چه به دلخواه و چه به اجبار در مسیر تحریم ایران قرار میگیرند
این تحلیلگر مسائل بینالملل تصریح کرد: در اینجا دو استثنا وجود دارد که آمریکا به اصطلاح زورش به آنها نمیرسد؛ یکی روسیه است و دیگری چین. اما در مورد بقیه کشورها، بهخصوص کشورهای کوچک و ضعیف، طبیعتاً انتظار داریم که آنها، اگر هم خودشان نخواهند، ناچار شوند با آمریکا در تحریم اقتصادی علیه ایران همراهی کنند.
میرطاهر ادامه داد: کما اینکه اکنون اخبار و گزارشهایی داشتیم که در مورد کالاها و محصولاتی که به ترکیه میرسند هم ترکها مانع صدور و ارسال آنها به ایران میشوند. اگر این رویه ادامه پیدا کند، انتظار داریم کشورهای مختلف، چه به دلخواه و چه به اجبار، در مسیر اعمال تحریمهای آمریکا علیه ایران قرار بگیرند.
وی خاطرنشان کرد: البته دو کشوری که اشاره کردم، یعنی روسیه و چین، به هر حال برگهای مهمی در مقابل آمریکا در اختیار دارند و یا اینکه آمریکا توان اعمال فشار کافی بر آنها را ندارد و نمیتواند آنها را در معرض تحریمهای گسترده قرار دهد؛ اما در مورد بقیه کشورها، متأسفانه این وضعیت صادق نیست.
