دستیاران ترامپ در پی احیای دیپلماسی با ایران | نیویورک تایمز: هر دو طرف معتقدند اهرم فشار بیشتری در اختیار دارند | اعراب نگران محدودیتها در کشتیرانی
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا، نیویورک تایمز نوشت: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه گفت مذاکرهکنندگان آمریکایی روز گذشته در حاشیه نشست سازمان ملل تلاش کردهاند روند دیپلماسی با ایران درباره برنامه هستهای این کشور را مجدداً به جریان بیندازند.
این تلاش دیپلماتیک گسترده در شرایطی انجام شد که حوثیها حملات خود را در منطقه ادامه دادند و جبهه دوم درگیریای را که از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر ماه فوریه آغاز شده بود، گسترش دادند.
روبیو گفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر، آمریکاییهای حاضر در مذاکرات، به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال ادامه گفتوگو با ایران هستند؛ گفتوگوهایی که اولویت آنها متقاعد کردن ایران به پایان دادن به فعالیتهای هستهای این کشور است. تهران بارها تاکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است و به هیچ عنوان از حقوق مسلم خود عقبنشینی نخواهد کرد.
روبیو افزود که کنترل ایران بر تنگه هرمز، که در نتیجه جنگ به وجود آمده است، نیز باید مورد رسیدگی قرار گیرد.
ویتکاف نماینده ویژه ترامپ است، در حالی که کوشنر بازرگانی است که داماد رئیسجمهور آمریکاست و هیچ سمت دولتی ندارد.
روبیو در یک نشست خبری در هتلی در نیویورک به خبرنگاران گفت: اگر فرصتی برای تبادل دیدگاهها و پیامها وجود داشته باشد، ما این کار را انجام خواهیم داد. و تا حد زیادی، آنچه دیروز اتفاق افتاد همین بود. از این جهت، مثبت بود.
او در ادامه افزود: در نهایت، نمیخواهم این موضوع را بهعنوان یک پیشرفت بزرگ جلوه دهم. اما در عین حال، فکر میکنم همین که دستکم گفتوگویی انجام شده است، خود موضوع مهمی بود.
ترامپ روز سهشنبه تهدید کرده بود اگر توافقی برای پایان دادن به جنگ حاصل نشود، «جمهوری اسلامی را نابود خواهد کرد». تهران نیز هشدار داده که بر هرگونه تجاوز پاسخی سخت و پیشمانکننده خواهد داد.
نشست چندساعته میان ویتکاف و کوشنر از یک سو و سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از سوی دیگر، با میانجیگری قطر انجام شد؛ کشوری که بارها بهعنوان واسطه میان طرفهای متخاصم عمل کرده است.
روبیو گفت اطلاعاتی که درباره این نشست دریافت کرده نشان میدهد که «اساساً ادامه گفتوگوهایی بوده که در گذشته با حضور افرادی که در آن گفتوگوها مشارکت داشتهاند، انجام شده است».
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران که او نیز در نیویورک حضور دارد، روز چهارشنبه گفت تهران شروط خود را برای احیای دیپلماسی مطرح کرده است. این شروط شامل پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پایان دادن به خصومتها در تمامی جبهههاست.
این خواستهها در قالب یک توافق صلح ۱۴ مادهای که ایالات متحده و ایران در ماه ژوئن امضا کردند، رسمیت یافت؛ سندی که معمولاً از آن با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد» یاد میشود. این توافق پس از آن حملات آمریکا به ایران رسماً از هم فروپاشید.
رابرت مالی، که در دولتهای باراک اوباما و جو بایدن از مذاکرهکنندگان ارشد آمریکا در امور ایران بود، گفت: آنچه این دیدار به دست نیاورد، راهی برای پر کردن شکاف میان دو طرفی بود که هر یک معتقدند اهرم فشار بیشتری در اختیار دارند و میتوانند طرف مقابل را پشت سر بگذارند و بیشتر از او دوام بیاورند.
حمله حوثیها در منطقه، با هدف مقابله با عربستان سعودی، بحران بزرگتری ایجاد کرده است. این گروه یمنی کنترل یک آبراه مهم دیگر برای کشتیرانی تجاری بینالمللی، بابالمندب، را به دست گرفته است.
مقامهای منطقه نگرانند که ایران تلاش کند حوثیها را متقاعد کند محدودیتهای بیشتری بر کشتیرانی تجاری در این آبراه اعمال کنند؛ اقدامی که آشفتگی در اقتصاد جهانی را تشدید خواهد کرد. جنگ آمریکا و اسرائیل پیش از این باعث جهش شدید قیمت نفت خام شده است و مصرفکنندگان در سراسر جهان نیز از این وضعیت شکایت کردهاند.
تهران بارها تاکید کرده که حوثیها بر اساس منافع خود تصمیم میگیرند و از ایران اجازه نمیگیرند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز چهارشنبه در سخنرانی خود در سازمان ملل متحد، وعده داد که در برابر ایالات متحده مقاومت کند، اما در عین حال آمادگی خود را برای مذاکره نیز ابراز کرد.
او گفت: ترامپ و کسانی که به دنبال زورگویی به ما هستند باید درک کنند که ما برای گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره آمادهایم، اما زبان زور را نمیپذیریم.
هنگامی که خبرنگاری از روبیو پرسید آیا ممکن است ترامپ در جریان سفر دولتی شی جینپینگ، رهبر چین، به واشنگتن در این هفته، از کمک او برای وادار کردن ایران به پذیرش توافقی برای پایان دادن به جنگ استفاده کند، وی گفت: فکر میکنم رئیسجمهور هر موضوع مرتبطی را که به جهان مربوط باشد مطرح خواهد کرد. او از ارائه جزئیات بیشتر درباره مذاکرات بین ترامپ و شی خودداری کرد.
از روبیو همچنین پرسیده شد که چرا ترامپ اکنون که ارتش آمریکا توانسته است با بمباران تأسیسات هستهای ایران در ژوئن ۲۰۲۵، این مراکز را با آوار و خرابی مسدود کند، به سادگی پیروزی را اعلام نمیکند و از جنگ کنار نمیرود.
روبیو گفت: زیرا در نهایت، صرفاً نابودی تأسیسات کافی نیست؛ شما باید یک تعهد بلندمدت و قابل اجرا داشته باشید که [ایران] هرگز و تحت هیچ شرایطی به دنبال ساخت سلاح هستهای نرود.
