صباح زنگنه: جنگ جدید حتما گستردهتر است و ایران پاسخ قوی خواهد داد | نتیجه انتخابات آمریکا بر تصمیمات ترامپ اثر دارد
به گزارش اقتصادنیوز، حضور هیات ایرانی در نیویورک با هدف حضور در مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی برای رایزنی برای پایان دادن به جنگ ایران و حل بحران تنگه هرمز بود. رایزنی های غیرمستقیم اما تا به امروز به نتیجه نرسیده و همچنان با وجود فعال بودن میانجی ها، سیگنال جنگ در کنار سیگنال مذاکره فرستاده می شود.
اقتصادنیوز: مذاکرات ایران و آمریکا احتمالا ادامه خواهد داشت، اما دیپلماسی و جنگ میتوانند همزمان جریان داشته باشند. تا زمانی که تهران و واشنگتن توانایی و انگیزه آسیب زدن به یکدیگر را داشته باشند، صرف گفتوگو برای پایان جنگ کافی نخواهد بود.
در همین رابطه، اقتصادنیوز با صباح زنگنه، کارشناس مسائل بین الملل و سفیر و نماینده اسبق ایران در سازمان همکاری اسلامی به بررسی روند تحولات اخیر در نیویورک و چشمانداز جنگ پس از انتخابات کنگره آمریکا پرداخته است.
او معتقد است که درنهایت منازعه ایران و آمریکا از راه دیپلماسی و گفتوگو به پایان خواهد رسید، اما احتمال جنگ گسترده منتفی نیست.
او می گوید: موضع چین در قبال جنگ ایران و آینده امنیتی - اقتصادی منطقه با اظهارات پکن پس از دیدار شی و ترامپ، مشخص شد.
***
*آقای صباح زنگنه! همزمان با حضور هیأت ایرانی در نیویورک، دونالد ترامپ هم سیگنال جنگ ارسال کرد هم مذاکره. او مدعی شد که دیگر بازگشتی به توافقنامه اسلامآباد در کار نخواهد بود و در ادامه، پیشنهاد ایران را نیز برای بازگشایی تنگه رد کرد. از سوی دیگر، ایران بر اجرای توافقنامه و بازگشت به دیپلماسی تأکید دارد. آیا این پافشاری دو طرف بر مواضع خود، میتواند باب مذاکرات را بهطور کامل ببندد یا همچنان میتوان به مذاکرات غیرمستقیم امیدوار بود؟
در نهایت برای مشخص کردن مسئولیتها و تعهدات هر طرف، در برابر هر اقدام و فعلوانفعالی، گفتگو باید صورت گیرد. اما مشخص است که آمریکاییها این بازی را تا گذراندن انتخابات، ادامه خواهند داد. گرچه آقای ترامپ ادعا میکند انتخابات کنگره به او ربطی ندارد زیرا او رئیسجمهور منتخب است و تغییر نمایندگان کنگره مانعی برای کارش ایجاد نمیکند، اما این بیشتر یک ادعاست؛ چراکه هرگونه تغییر در انتخابات، چه در مجلس نمایندگان و چه در مجلس سنا، حتما بر سیاستهای ترامپ اثرگذار خواهد بود.
ایران نیز مواضع خود را روشن کرده و آمادگی کامل خود را چه برای حلوفصل از طریق دیپلماسی چه هرگونه اقدام و حمله نظامی، اعلام کرده است.
نتییجه انتخابات بر تصمیمات ترامپ اثرگذار خواهد بود
* از تاثیر نتیجه انتخابات صحبت کردید، بر فرض پیروزی جمهوری خواهان و با توجه به اخبار در حال انتشار مبنی بر تمایل ترامپ به حمله نظامی، احتمال وقوع حمله مجدد را چقدر جدی میدانید؟
دونالد ترامپ این روزها خود را به یک رسانه ۲۴ ساعته تبدیل کرده و هر روز و هر ساعت مطلبی را مطرح میسازد و انتظار دارد که ایران و جهان بر اساس مطالب تبلیغاتی او عکسالعمل نشان دهند. ما باید درک درستی از این موضوع داشته باشیم؛ چراکه پاسخ جنگ روانی و تبلیغاتی، واکنشهای روانی متقابل است. با این حال، مقامات نظامی، تحلیلگران اندیشکدهها و مراکز مطالعاتی بارها اعلام کردهاند که ترامپ شکست خورده و باید جنگ را متوقف کند و راهکاری مسالمتآمیز را برگزیند. حتی بسیاری از مقامات فعلی و سابق وزارت امور خارجه، پنتاگون و شورای امنیت ملی آمریکا، ترامپ را سرزنش میکنند و از او میخواهند با توقف جنگ، از کشور، مردم و نیروها محافظت کند.
جنگ جدید، حتما گستردهتر خواهد بود
*شخصاً احتمال وقوع جنگ گسترده و درگیری نظامی را چقدر میبینید؟
ببینید اگر مجددا ترامپ یا رژیم اسرائیل اقدام به حمله کنند، حتماً پاسخی بسیار قوی دریافت خواهند کرد و حتماً جنگ توسعه پیدا خواهد کرد. در این زمینه هیچ تعارفی وجود ندارد و بارها گفته شده است. کشورهای همسایه نیز که سرزمینهای خود را در اختیار آمریکا قرار دادهاند، میدانند که پایگاههای آمریکایی یا هر نقطهای که آمریکاییها حضور داشته باشند، حتماً نصیبی از پاسخ قاطع ایران دریافت خواهند کرد.
نتانیاهو به دنبال تقویت همکاریهای منطقهای بر علیه ایران است
* سفر اخیر نتانیاهو به امارات را چطور تحلیل میکنید؟ گفته میشود برخی مقامات عربی منطقه هم در این جلسه حضور داشته اند.
این اقدام، شیطنت دیگری است که اسرائیل دنبال میکند و میکوشد به این کشورها روحیه بدهد و آنها را به همکاری دعوت کند؛ چه کشورهایی که به پیمان ابراهیم پیوستهاند و چه آنهایی که روابط محرمانه دارند اما هنوز علنی نکردهاند. رژیم صهیونیستی میکوشد آنها را همسو سازد تا در صورت بروز هرگونه اقدام جدید، از حمایت آنها بهرهمند شود.
* جلب حمایت در صورت وقوع جنگ جدید یا ...؟
بله؛ حداقل کاری که از این کشورها انتظار خواهند داشت این است که سیستمهای پدافندی خود را فعال کنند و اطلاعات امنیتی و عملیاتی به آمریکا و اسرائیل برسانند. این اقدام اگرچه علنی نشود، خود نوعی همکاری محسوب میشود. البته کسانی که مراقب فضای کشورها هستند، بهراحتی تشخیص میدهند چه هواپیماهایی تردد میکنند و چه سیستمهای راداری فعال هستند.
محاصره هوایی اقدامی کاملا ضدبشری است
* محاصره اقتصادی ایران چه دریایی چه هوایی فشار اقتصادی را به ایران تحمیل کرده است، برخی پیش بینی می کنند ایران در پاسخ به این شرایط به سمت اقدام پیشدستانه حرکت کند، پیش بینی شما چیست؟
این محاصره هوایی یک اقدام کاملاً ضدبشری است که حتی با اقدامات دریایی تفاوت دارد. رفتوآمد هوایی عملاً بستر و لجستیک بسیاری از امور است. اولاً در مسائل حقوق بشری، مردم ایران و کشورهای منطقه حق تردد متقابل دارند و هیچکس نمیتواند این حق عمومی و معنوی را سلب کند. برای مثال بحث زیارت، چه به طرف ایران و چه به طرف عراق، یک حق مسلم است که هیچکس نمیتواند مانع آن شود یا متوقفش کند.
علاوه بر این، بسیاری از مردم در این سفرها دنبال معالجه پزشکی هستند که باید ادامه یابد. همچنین تعداد دانشجویان ایرانی در عراق و دانشجویان عراقی در ایران قابل توجه است.
روشهای زیادی برای پاسخ به محاصره هوایی وجود دارد اما...
معتقدم اراده پاسخگویی کامل به این محاصره وجود دارد، اما ایران برخی از این پاسخها را علنی نخواهد کرد؛ زیرا قصد ایجاد ترس و وحشت در کشورهای مختلف را ندارد. اما راه و روشهای زیادی وجود دارد که ایران میتواند پاسخ این نوع رفتارها را بدهد.
چین موضع خود را غیرمستقیم اعلام کرد
*به نظر شما چین چه نقشی میتواند در معادلات تهران و واشنگتن ایفا کند؟ آیا میتواند بازیگری تعیینکننده در روند مذاکرات باشد؟
مواضع آقای شی جینپینگ نشاندهنده بخشهایی از گفتگوها و ترتیبات ذهنی چینیهاست؛ چین بهتدریج هشدارهای لازم را به آمریکا میدهد. در مسئله فلسطین، چین صریحاً اعلام کرده که با اقدامات رژیم صهیونیستی در سرزمینهای اشغالی مخالف است و راه حل را صریحا پذیرش دو دولت دانسته است.
همچنین چین به آمریکا تذکر داده که با محاصره، درگیری، جنگ و عملیات نظامی مخالف است و اعلام کرده که تنگه هرمز باید برای تردد کشتیها آزاد باشد و حریم کشورهای منطقه بهویژه ایران محترم شمرده شود. این مواضع بیانگر وجود یک نظم امنیتی و اقتصادی در ذهن چینیهاست. این کشور آمادگی دارد تا مسئولیتهای نظم امنیتی منطقه و پیامدهای اقتصادی آن را عهدهدار شود. اکنون کشورهای منطقه باید به این طرحهای چین پاسخ دهند و قطعاً آمریکا نیز در برابر یک اندیشه و اقدام جمعی نمیتواند اخلالگر باشد.
