مشکل اصلی حل بحران ایران به روایت الاهرام
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا، الاهرام نوشت: مشکل اصلی در بحران ایران، نبود راهحل دیپلماتیک نیست، بلکه نبود تضمینهای معتبر برای اجرای توافق و جلوگیری از فروپاشی آن است.
«محمد صابرین»، تحلیلگر مصری با اشاره به این موضوع، در الاهرام نوشت: تجربه توافق هستهای سال ۲۰۱۵ و خروج آمریکا از آن در سال ۲۰۱۸ نشان داد که حتی اگر ایران و قدرتهای جهانی به توافق برسند، تغییر دولتها و محاسبات سیاسی میتواند توافق را از بین ببرد.
وی افزود: ایران میخواهد مطمئن شود که پس از انجام تعهدات و واگذاری امتیازات هستهای، آمریکا دوباره از توافق خارج نمیشود یا به ایران حمله نمیکند. در مقابل، آمریکا و متحدانش نیز خواهان تضمینهای قابل راستیآزمایی درباره برنامه هستهای ایران، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و امنیت کشورهای خلیج فارس هستند.
نویسنده پیشنهاد میکند که برای حل این مشکل، چارچوبی گستردهتر از مذاکرات دوجانبه میان تهران و واشنگتن ایجاد شود و بازیگران دیگری مانند چین، اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد، کشورهای عضو گروه بیست، اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی نیز در تضمین و پشتیبانی از توافق نقش داشته باشند. همچنین، توافق باید شامل سازوکارهای مشخصی برای نظارت بر تعهدات هستهای، کاهش مرحلهای تحریمها، جلوگیری از درگیری نظامی و حل اختلافات باشد.
صابرین در ادامه با تاکید بر اینکه توافق بدون ضمانت، توافقی شکننده است و صرف امضای توافق کافی نیست؛ باید سازوکاری وجود داشته باشد که مانع نقض یکجانبه آن شود، در ادامه آورد: بیاعتمادی میان ایران و آمریکا مسئلهای اساسی است. ایران نگران بدعهدی آمریکا است. حل بحران فقط به تهران و واشنگتن مربوط نمیشود. امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و بازار جهانی انرژی به منافع بسیاری از کشورهای منطقه و جهان گره خورده است.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه تضمین توافق باید چندجانبه و عملی باشد و مشارکت قدرتهای جهانی و کشورهای منطقه میتواند هزینه سیاسی و اقتصادی نقض توافق را افزایش دهد،افزود: امنیت باید متقابل باشد. امنیت ایران نباید به قیمت ناامنی همسایگان تمام شود و کشورهای منطقه نیز نباید با حذف ایران از ترتیبات امنیتی، زمینه تشدید تنش را فراهم کنند.
تحلیلگر مصری در ادامه این مطل، ایجاد یک نظام چندلایه برای تضمین توافق را پیشنهاد می کند و در ادامه می آورد: یک گروه محدود از طرفهای اصلی، جزئیات توافق را مذاکره کنند. قدرتهای جهانی و نهادهای بینالمللی، از جمله چین، اتحادیه اروپا و سازمان ملل، در پشتیبانی سیاسی، اقتصادی و نظارت بر اجرای توافق نقش داشته باشند. کشورهای منطقه در تأمین امنیت خلیج فارس، تضمین آزادی کشتیرانی و کاهش خطر درگیری مشارکت کنند و برای هرگونه نقض توافق، سازوکار مشخصی وجود داشته باشد تا اختلافات پیش از تبدیلشدن به بحران نظامی حلوفصل شوند.