از دیدار عجیب در کاخ سفید تا تضعیف دموکراسی آمریکا به دست «رئیس‌جمهور» | تمرکز ترامپ بر شخصیت رهبران جهان است

به گزارش اقتصادنیوز، جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، در بخشی از کتاب جدید خود با عنوان «به من قول بده، آمریکا»، به تشریح نگرانی‌هایش از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید پرداخته است. او با یادآوری دیدار خود با ترامپ پس از انتخابات ۲۰۲۴، درباره تضعیف دموکراسی آمریکا و انزوای این کشور در عرصه جهانی هشدار داد؛ وضعیتی که شاید توضیح‌دهنده شرایط آشفته کنونی سیاست داخلی و خارجی دولت ترامپ باشد

ماجرای دیدار عجیب با ترامپ در کاخ سفید

آتلانتیک در گزارشی بخش هایی از کتاب جو بایدن را منتشر کرده است.  بایدن می نویسد؛

هشت روز پس از انتخابات ۲۰۲۴، طبق سنت ریاست‌جمهوری آمریکا، میزبان دونالد ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور منتخب جدید بودم.

در دیداری که همراه با همسرم جیل و رؤسای دفترمان برگزار شد، ترامپ برخلاف انتظار لحنی بسیار دوستانه داشت و حتی گفت شاید اگر پای سیاست در میان نبود، من و او می‌توانستیم دوستان خوبی باشیم و اوقاتمان را به بازی گلف بگذرانیم. او عملکرد دولت من در زمینه ایجاد اشتغال را فوق‌العاده توصیف کرد و گفت خوشحال است که مجبور نشده با من رقابت کند.

در آن لحظه نمی‌فهمیدم که چرا دارد چرب‌زبانی می‌کند، برای همین به جای این تعارف‌ها، گفت‌وگو را به مسائل اصلی بازگرداندم و درباره موضوعاتی از جمله اوکراین، ناتو، روسیه، غزه و خاورمیانه، چین، قاره آمریکا و آفریقا با او صحبت کردم.

تمرکز بر شخصیت رهبران جهان به جای موضوعات پراهمیت جهانی

من در این دیدار که قرار بود نیم ساعت طول بکشد، اما نزدیک به دو ساعت ادامه یافت، متوجه شدم که تمرکز ترامپ به جای مسائل راهبردی و جهانی، بیشتر به شخصیت رهبران کشورها معطوف است. سخنان او بیشتر به غیبت‌ها دو نفر در یک مهمانی شام شباهت داشت تا رئیس‌جمهور آینده آمریکا.

با وجود این ملاقات، نگران بودم که دستاوردهای دولت من به‌سرعت کنار گذاشته شوند. ترامپ ظاهراً نمی‌توانست بپذیرد که دستاوردهای دولت قبلی ارزش حفظ و توسعه دارند و ترجیح می‌داد آنها را تخریب کند.

لغو سیاست‌های اقلیمی و حفاظت از مهاجمین کنگره

ترامپ در نخستین روز ریاست‌جمهوری خود بسیاری از تصمیمات مرا لغو کرد. او بار دیگر آمریکا را از توافق اقلیمی پاریس خارج کرد. این اقدام کشور ما را در کنار ایران، لیبی و یمن در شمار چهار کشوری قرار داد که خارج از این توافق بودند.

او همچنین با امضای فرمان‌های اجرایی، زمینه حفاری نفت در اراضی عمومی را فراهم کرد، حمایت از خودروهای برقی را پایان داد و پروژه‌های انرژی بادی و خورشیدی را لغو کرد. این تصمیم‌ها نه‌تنها روند تغییرات اقلیمی را تشدید می‌کنند، بلکه توان رقابت آمریکا با چین در صنایع آینده را نیز کاهش می‌دهند.

ترامپ در همان روز نزدیک به ۱۶۰۰ نفر از محکومان حمله خشونت‌آمیز ششم ژانویه ۲۰۲۱ به کنگره را عفو کرد. به نظر می‌رسید دولت جدید قصد دارد تا آن روز را به‌کلی از حافظه عمومی پاک کند. حتی لوح یادبود مدافعان کنگره نیز ساعت چهار صبح و بدون برگزاری مراسم نصب شد؛ اقدامی توهین‌آمیز به پلیس کنگره و همه کسانی که برای انتخابات دموکراتیک آمریکا ارزش قائلند.

حقیقت این است که ترامپ رهبری شورشی را بر عهده داشت که هدفش باقی ماندن در قدرت پس از شکست در انتخابات بود. مهاجمان، معترضان مسالمت‌جو نبودند؛ آنها برای جلوگیری از تأیید نتیجه قانونی انتخابات و با سلاح به کنگره حمله کردند. افرادی که مأموران پلیس را مورد ضرب‌وشتم قرار دادند، مستحق عفو نبودند، بلکه باید زندانی می‌شدند. ترامپ نمی‌تواند از یک سو ادعای حمایت از نیروهای مجری قانون داشته باشد و از سوی دیگر، در برابر ضرب‌وشتم و خشونت علیه مأموران پلیس چشم‌پوشی کند. آنچه او در ششم ژانویه انجام داد، هرگز نباید فراموش شود و باید تا روز مرگش گریبانگیر او باشد.

وقتی تضعیف عمدی دموکراسی در دستور کار قرار می‌گیرد!

بایدن در ادامه خاطراتش می نویسد؛

پس از آغاز دولت جدید، حمله به نهادها و سنت‌های آمریکا ادامه یافت. ترامپ حتی بخش شرقی کاخ سفید را برخلاف وعده قبلی خود تخریب کرد. او با وجود کسب کمتر از نیمی از آرای مردمی، دولتی تفرقه‌افکن تشکیل داد.

دولت جدید به‌دنبال کاهش حمایت‌های اجتماعی، اخراج گسترده کارکنان فدرال و تضعیف نهادهایی بود که به محرومان، افراد دارای معلولیت و نیازمندان کمک می‌کردند. وزارت بهره‌وری دولت به ریاست ایلان ماسک نیز صدها هزار شغل را حذف کرد.

در حوزه مسائل نژادی، دولت ترامپ تلاش کرد حمایت قانون اساسی از شهروندی بر اساس حق تولد را لغو کند؛ این درحالی است که این حق در متمم چهاردهم قانون اساسی و میراث جنگ داخلی آمریکا ریشه دارد.

مأموران اداره مهاجرت نیز با اختیارات گسترده‌تر در شهرهای آمریکا به بازداشت افراد سیاه‌پوست و لاتین‌تبار پرداختند.

هم‌زمان، نظریه‌های توطئه با حمایت کاخ سفید گسترش یافتند. دولت حمایت از واکسیناسیون را کاهش داد و با خروج از سازمان جهانی بهداشت، آمریکا را از همکاری‌های ضروری بین‌المللی برای مقابله با شیوع بیماری‌ها دور کرد.

از سوی دیگر، حکم دیوان عالی آمریکا در سال ۲۰۲۴ درباره مصونیت رؤسای‌جمهور از پیگرد قضایی برای اقدامات رسمی، زمینه تضعیف پاسخگویی را فراهم کرد. ترامپ که پیش‌تر به جرایمی محکوم شده و در پرونده‌های مربوط به اسناد محرمانه و حمله ششم ژانویه با اتهامات جدی روبه‌رو بود، اکنون از حمایتی برخوردار شده بود که عملاً نظارت بر قدرت ریاست‌جمهوری را دشوارتر می‌کرد.

قطع بودجه ایالت‌های دموکرات، تلاش برای تضعیف رسانه‌ها و سازمان‌های مدنی و ایجاد محدودیت در روند رأی‌گیری نیز از دیگر نشانه‌های عقب‌گرد دموکراتیک بودند.

آمریکا با رویکرد ترامپ در مسیر انزوای بین‌المللی قرار دارد

یکی دیگر از نگرانی‌های من، تغییر سیاست خارجی آمریکا و تضعیف اتحادهای بین‌المللی بود. در دوران ریاست‌جمهوری‌ خود تلاش کردم تا اتحادهای کشور را تقویت کنم؛ از ناتو گرفته تا پیمان آکوس، گروه چهارجانبه (کواد) و همکاری آمریکا با ژاپن و کره جنوبی در منطقه هند و اقیانوس آرام.

اما سیاست «اول آمریکا» این اتحادها را تضعیف می‌کند و واشنگتن را در رقابت با چین و روسیه آسیب‌پذیرتر خواهد ساخت.

اعتماد جهانی به آمریکا برای انجام اقدامات درست نیز بار دیگر در حال سقوط است. پس از سال‌ها دیپلماسی مبتنی بر اصول و تلاش برای رهبری جامعه جهانی دموکراسی‌ها، اکنون شاهد جنگ‌های تجاوزکارانه‌ای هستیم که با انگیزه‌هایی متناقض و نامنسجم آغاز می‌شوند، متحدان آمریکا را از آن دور می‌کنند و به‌جای تقویت حاکمیت قانون، آن را تضعیف می‌کنند.

این وضعیت نه‌تنها جایگاه بین‌المللی آمریکا را خدشه‌دار می‌کند، بلکه امنیت و منافع بلندمدت این کشور را نیز به خطر می‌اندازد.

تاریخ آمریکا و امکان عبور از بحران‌های کنونی

با وجود نگرانی‌ها، معتقدم آمریکا پیش‌تر نیز از بحران‌های بزرگی عبور کرده است. پس از جنگ داخلی، دوران بازسازی آغاز شد و عدالت نژادی برای مدتی گسترش یافت. پس از عصر طلایی قرن نوزدهم نیز جنبش‌های اصلاح‌طلبانه توانستند تغییرات مهمی ایجاد کنند.

رکود بزرگ اقتصادی به اجرای برنامه نیودیل انجامید؛ برنامه‌ای که با تقویت دموکراسی در داخل، توان آمریکا برای مقابله با فاشیسم در عرصه جهانی را افزایش داد.

پس از جنگ جهانی دوم نیز دوره‌ای طولانی از ثبات و صلح نسبی تحت رهبری آمریکا شکل گرفت که بیش از ۸۰ سال دوام آورده است؛ هرچند اکنون سیاست‌های ترامپ و بی‌اعتنایی او به اتحادهای بین‌المللی این میراث را تهدید می‌کند.

تاکید بایدن بر بازگشت به آرمان‌های بنیان‌گذاران آمریکا

بایدن در بخش دیگری کتاب می نویسد؛

برای عبور از بحران کنونی باید بار دیگر به اصول اعلامیه استقلال و قانون اساسی آمریکا بازگردیم؛ اسنادی که بر حقوق مردم، احترام متقابل، توازن قدرت و ضرورت محدود کردن اختیارات حکومت تأکید دارند.

آبراهام لینکلن با مقابله با شورش نژادپرستانه و فراهم کردن زمینه شهروندی برابر، این آرمان‌ها را توسعه داد. فرانکلین روزولت نیز با استفاده از ظرفیت دولت برای مقابله با فقر و رکود اقتصادی، فرصت‌های بیشتری در اختیار مردم قرار داد. شخصیت‌هایی مانند مارتین لوتر کینگ و رابرت اف. کندی نیز برای ترمیم شکاف‌های اجتماعی و وحدت ملی تلاش کردند.

امروز نیز با چالشی مشابه روبه‌رو هستیم. وقتی صاحبان قدرت قوانین را به سود خود تغییر می‌دهند و با محدود کردن رسانه‌ها و افشاگران، مانع پاسخگویی می‌شوند، مردم نه‌فقط اعتماد خود را به سیاستمداران، بلکه به کل نظام خودحکمرانی از دست می‌دهند.

با این حال، نباید اجازه دهیم اختلافات سیاسی و شکست‌های انتخاباتی ایمان ما را به کشورمان از بین ببرند. همان‌طور که در اعلامیه استقلال آمده است، دموکراسی بدون احترام متقابل و پذیرش حقوق دیگران معنا ندارد. ما ممکن است در برخی انتخابات پیروز شویم و در برخی دیگر شکست بخوریم، اما نباید اعتماد بنیادین خود را به آمریکا و یکدیگر از دست بدهیم.