آتلانتیک: تهران اهرم فشار را در دست دارد/ بزرگترین خطر، تشدید ناگهانی تنش است
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، آتلانتیک نوشت: واشنگتن با اتکا به محاصره دریایی علیه ایران در تنگه هرمز و تحریمهای گسترده گمان میکند اهرم فشار را در دست دارد اما در سمت مقابل تهران با مشاهده نتایج انتخابات میاندورهای ماه نوامبر کنگره از موضعی قدرتمندتر برخوردار شده است.
این روزنامه در تحلیل از وضعیت فعلی جنگ ایران با توصیف از بنبست کنونی در این جنگ به عنوان یک «بازی انتظار» تاکید کرده است که اوضاع در حالتی شکننده و بیثبات قرار گرفته است.
به نوشته تحلیلگران «آتلانتیک»، به نظر میرسد دونالد ترامپ در بنبست کنونی با پرهیز از حملات نظامی و خودداری از مذاکرات صلح، در تلاش است زمان بخرد و امید دارد که محاصره دریایی در تنگه هرمز و تحریمهای گسترده آمریکا، ایران را به تسلیم وادار کند.
در سوی مقابل، تهران به ویژه با مشاهده شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره در نتیجه نارضایتی رایدهندگان از جنگ و قیمتهای سرسامآور بنزین، اهرم فشار را در دست دارد و آماده افزایش هزینههای جنگ برای آمریکا و متحدانش است.
آتلانتیک با اشاره به تاکید یک هفته پیش سرلشگر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران مبنی بر اینکه ایران اجازه نخواهد داد «حتی یک ذره از مواد هستهای غنیشده» از خاکش خارج شود نتیجه میگیرد این موضع «به هیچ وجه در راستای ترغیب واشنگتن به مذاکره نیست.»
به نوشته آتلانتیک، نتیجه این «بازی انتظار» چندان خوشایند نیست، زیرا بزرگترین خطر کنونی، تشدید ناگهانی تنش در نتیجه محاسبه اشتباه، یک حادثه یا اقدامی شتابزده از سوی هر یک از طرفها است.» در زیر این آرامش ظاهری، « شرایط همچنان بهشدت بیثبات است» و این وضعیت معلق نمیتواند برای همیشه ادامه یابد.
بر پایه این گزارش، ترامپ در هفتههای پیش از انتخابات میاندورهای بارها درباره دور تازهای از حملات متجاوزانه نظامی علیه ایران «با چنان شدتی که ایران چارهای جز بازگشت به میز مذاکره این بار بر اساس شروط واشنگتن نداشته باشد» رجز خوانی کرده بود اما به نظر میرسد او در روزهای اخیر دیگر به این راهبرد اعتقادی ندارد. حتی در کاخ سفید این احساس وجود دارد که اهرم فشار ترامپ بر ایران، هرقدر هم او تظاهر به خلاف آن کند، کاهش یافته است.
با این حال، این نشریه میپرسد که دولت آمریکا تا چه زمانی میتواند منتظر بماند؟ استقرار نظامی گسترده پرهزینه است، نیروی انسانی و تجهیزات را فرسوده میکند و داراییهایی را درگیر نگه میدارد که میتوانند در جای دیگری به کار گرفته شوند. حدود ۱۷ ناو جنگی آمریکایی در غرب آسیا مستقر هستند، از جمله سه گروه ناو هواپیمابر که سومین آن به تازگی از آسیا وارد شده است.
آتلاتنیک با اعتراف به اینکه به رغم اجرای محاصره دریایی از آوریل توسط واشنگتن علیه ایران «اما ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان بسیار پایینتر از سطح عادی است» تاکید میکند آمریکا اخیراً در تلاش برای جبران ناکامی خود و افزایش دادن به فشارهایش، عملیات جداگانهای با عنوان «نیروی ویژه دروازه آهنین» را برای مختل کردن تجارت ایران از مسیرهای زمینی آغاز کرد. اما در این مورد نیز نشریه آمریکایی اعتراف میکند که در عمل «توقیف محمولهها بسیار دشوار است.»
به نوشته آتلانتیک، ترامپ همچنین با این خطر روبهروست که این وضعیت معلق در نگاه بسیاری از افراد درون و بیرون حزبش، به همان «جنگ ابدی» تبدیل شود که وعده داده بود هرگز آغاز نکند. او توجیه کرده است که جنگ ایران در حال حاضر بسیار کوتاهتر از جنگهای عراق، افغانستان و ویتنام است، اما پیشبینی ادعایی اولیه او درباره «چندهفتهای بودن» جنگ، با نزدیک شدن جنگ به ماه دهم، حالا «سادهلوحانه» به نظر میرسد و در این میان به باور این تحلیلگران «ایران قابلیت شگفتانگیزی در بیاثر کردن فشارهای آمریکا نشان داده است.»
همسایگان ایران نیز واشنگتن را از تجاوزگری مجدد برحذر داشتهاند، زیرا میترسند هدف تلافیجویی قرار بگیرند. آتلانتیک مینویسد: «ترامپ در حال حاضر به نظر میرسد این پیام را میپذیرد، بدون آنکه به ایران نشان دهد عقبنشینی کرده است. او هفته گذشته در نشست خبری کاخ سفید گفت: در این مرحله، اقدام نظامی چندان ضروری به نظر نمیرسد، اما ما آماده و مسلح هستیم و به هر دلیلی میتوانیم وارد عمل شویم.»
این نشریه میافزاید حتی اگر ترامپ نظرش را تغییر دهد و جنگ تمامعیار را از سر بگیرد، لزوماً قادر به وارد کردن «ضربهای قاطع» نخواهد بود. دستکم یکی از گزینههایی که ترامپ در نشست خبری ژوئیه مطرح کرد، یعنی حمله به تصفیهخانههای آب به عنوان بخشی از حمله گسترده به زیرساختهای ایران، بر اساس قوانین بینالمللی مصداق جنایت جنگی است. دموکراتها نیز با اکثریت جدید و گسترده خود در هر دو مجلس کنگره میتوانند از ژانویه، هرگونه هدفگیری تصفیهخانههای آب را به فهرست موضوعات جنگی ایران که قصد تحقیق درباره آنها را دارند، بیفزایند.
ایران همچنین توانایی کنترل کشتیرانی تنگه هرمز، تهدید نیروهای آمریکایی و متحدان منطقهای آن و اخلال در عملیات آمریکا در سراسر جهان را حفظ کرده است.
بر اساس این گزارش، همزمان با تداوم رویارویی آمریکا و ایران برای نمایش قدرت و اعمال فشار قیمت نفت همچنان بالا مانده و نفت برنت کمی کمتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه است. دانی سیترینوویچ، افسر سابق اطلاعاتی رژیم صهیونیستی که در امور ایران تخصص دارد، گفته است: «بازگشت به ۷۰ دلار در هر بشکه، یعنی قیمت آغاز جنگ، بسیار دشوار خواهد بود.»
به گفته تریتا پارسی، از بنیانگذاران مؤسسه کوئینسی، به دلیل هزینههای فزاینده ماجراجوییهای آمریکا، «این سناریو بیش از حد بیثبات، بیش از حد خطرناک و بیش از حد پرهزینه است که بتواند برای همیشه ادامه یابد.» به باور او، چیزی باید تغییر کند.
پارسی یکی از نتایج ممکن را سناریوی «پنیر سوئیسی» میداند: مسیری که در آن آمریکا بدون دستیابی به توافق رسمی، بهتدریج از درگیری فاصله میگیرد، محاصره اقتصادی ایران روی کاغذ باقی میماند، اما اجرای عملی تحریمها چنان تضعیف میشود که تهران نیز انگیزه کمتری برای برهم زدن وضعیت موجود داشته باشد. پارسی این وضعیت را «راهحل پنیر سوئیسی» مینامد؛ استعارهای از نظام تحریمی که ظاهراً پابرجاست، اما آنقدر حفره و راه گریز دارد که بخش مهمی از کارایی خود را از دست میدهد.
آمریکا به تدریج و به طور پنهانی اجرای محاصره و تحریمها را تخفیف میدهد، در حالی که هر دو را به طور رسمی حفظ میکند. این امر میتواند کشتیها را برای استقرار در جای دیگر آزاد کند و به تدریج امکان عبور نفتکشهای بیشتری از تنگه هرمز را فراهم آورد و عرضه جهانی انرژی را افزایش دهد. در همین حال، کشورهای خلیج فارس میتوانند مذاکره درباره ترتیبات مستقل خود با تهران را برای محافظت در برابر حملات تلافیجویانه آغاز کنند. آنچه پدید میآید میتواند «تعادلی جدید» باشد.