آمادهباش «زمستانِ سخت» و کمبود گاز در شمال ایران؟ | حقشناس: محدودیتها دامنگیر صنایع بزرگ میشود | بخش خانگی در اولویت است
به گزارش اقتصادنیوز، با نزدیک شدن به فصل سرما، مسئله تأمین گاز بار دیگر در کانون نگرانیهای حوزه انرژی قرار گرفته است؛ مسئلهای که امسال علاوه بر ناترازی ساختاری، تحت تأثیر آسیبهای واردشده به برخی زیرساختهای انرژی و کاهش ظرفیت تولید قرار گرفته است. در این میان، دولت از یک سو بر تجربه عبور از تابستان و زمستانهای گذشته تأکید دارد و از سوی دیگر، نسبت به احتمال بروز مشکل در تأمین گاز استانهای شمالی هشدار داده است.
اقتصادنیوز: یک تحلیلگر حوزه انرژی میگوید: متأسفانه پیشبینی میشود که ما با چیزی حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب کمبود گاز در اوج سرما مواجه باشیم. ۴۰۰ میلیون مترمکعب یعنی تقریباً ۵۰ درصدِ تقاضا؛ به عبارت دیگر، میزان کسری ما در وهله اول ناترازی نیست، بلکه کسری و بحران است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روزگذشته در اظهارات اخیر خود با اشاره به ناترازی گاز از ابتدای دولت چهاردهم و حملات صورتگرفته به زیرساختهای انرژی، از خارج شدن حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز خبر داد و گفت تلاش دولت بر این است که حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت را به مدار بازگرداند.
او همچنین تأکید کرده است که حفظ تولید صنعتی برای دولت اهمیت دارد و هدفگذاری این است که ضمن روشن ماندن چراغ صنایع، تأمین گاز بخش خانگی نیز با مشکل مواجه نشود. با این حال، مهاجرانی با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفته است که احتمال بروز مشکل در استانهای شمالی وجود دارد و وزارت کشور نیز هشدارهای لازم را به استانداران این استانها داده و تمهیداتی برای جلوگیری از اختلال در زندگی مردم در نظر گرفته شده است.
وقتی جنگ به ناترازی انرژی دامن می زند
این روایت در حالی مطرح میشود که هشدارهای کارشناسی در ماههای گذشته، تصویر سختتری از وضعیت گاز کشور ترسیم کرده است. هاشم اورعی، تحلیلگر حوزه انرژی و استاد دانشگاه صنعتی شریف، در گفتوگویی با اقتصادنیوز با اشاره به کاهش ظرفیت تولید گاز پس از آسیبهای واردشده به زیرساختها، پیشبینی کرده بود که در صورت سرد بودن زمستان، کسری گاز در اوج مصرف میتواند به حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب برسد. او تأکید کرده بود که مسئله گاز تنها به آسیبهای جنگ اخیر محدود نمیشود و ناترازی ساختاری حاصل از سالها ضعف سرمایهگذاری، سیاستگذاری و مدیریت مصرف، پیش از این نیز وجود داشته است.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، نیز در گفتوگویی با اقتصادنیوز از اضافه شدن حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعب به کسری گاز کشور در پی آسیبهای واردشده به تأسیسات خبر داده و هشدار داده بود که انتقال فشار کمبود گاز به صنایع میتواند توقف تولید، کاهش اشتغال و محدود شدن درآمدهای ارزی را به دنبال داشته باشد. او همچنین بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف و سرمایهگذاری در بهینهسازی مصرف انرژی تأکید کرده بود.
اقتصادنیوز: رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران میگوید: با توجه به پیشبینی برودت شدید هوا در سال جاری، کشور با چالشی بسیار جدی در تأمین گاز خود مواجه خواهد بود؛ لذا ضرورت دارد همه با هم به شکلی منسجم و هماهنگ، در الگوی مصرف گاز خود بازنگری اساسی کنیم.
در کنار این هشدارها، اکنون یک پرسش مهم مطرح است: اگر دولت از یک سو از تجربه موفق عبور از چند فصل اوج مصرف سخن میگوید و از سوی دیگر احتمال بروز مشکل در استانهای شمالی را تأیید میکند، دامنه واقعی ریسک گاز در زمستان پیشرو تا کجاست؟ آیا بازگشت ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت از دسترفته میتواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد؟ و مهمتر از آن، در صورت تحقق سناریوی کمبود گاز، آیا میتوان همزمان گاز مورد نیاز خانوارها، نیروگاهها و صنایع را تأمین کرد؟
این پرسشها در حالی اهمیت بیشتری پیدا میکند که اختلاف میان برآوردهای کارشناسی از میزان کسری و روایت رسمی از امکان مدیریت زمستان، نیاز به بررسی دقیقتر وضعیت تولید، مصرف و ظرفیت شبکه گاز کشور را بیش از گذشته مطرح کرده است.
کدام استانهای شمالی زیر تیغ کمبود گاز هستند؟
در همین چارچوب، هادی حقشناس، استاندار گیلان، در گفتگو با اقتصادنیوز، به تشریح آخرین وضعیت ناترازی انرژی، سناریوهای مدیریت سوخت زمستانی، تامین سوخت جایگزین برای صنایع و نیروگاهها و اولویتهای این استان در مواجهه با محدودیتهای احتمالی پرداخت.
او درباره اعلام رسمی سخنگوی دولت مبنی بر هشدار کمبود گاز در استانهای شمالی در فصل زمستان و سناریوهای پیشروی استان گیلان اظهار داشت: هشدار مطرحشده از سوی سخنگوی دولت مشخصاً متوجه سه استان مازندران، گلستان و خراسان شمالی بوده است اما احتمال دارد که استان گیلان نیز متأثر از شرایط ناترازی گاز در کشور قرار گیرد.
استاندار گیلان با تأکید بر وضعیت استان و اهمیت سبد جامع انرژی شامل برق، نفت، گاز و سوختهای جایگزین خاطرنشان کرد: در صورت بروز مشکل در استان گیلان، اولویت نخست مسئولان این است که چرخ صنعت به خاموشی نرود و فعالیتهای تولیدی متوقف نشود. با این وجود ممکن است برخی از صنایع بزرگ استان که میزان مصرف انرژی در آنها بسیار قابل توجه است، در محدوده اعمال محدودیت قرار گیرند.
محدودیتها بهصورت برنامهریزیشده و هفتگی اعمال میشود
حقشناس با یادآوری تجربه مدیریت ناترازی برق تصریح کرد: در تابستان نیز تلاش شد ضمن توصیه به عموم مردم و بخشهای مختلف جهت صرفهجویی و تنظیم دمای منازل و محیطهای اداری در حد استاندارد و متعادل، مدیریت مصرف صورت گیرد.
وی افزود: در صورت بروز کسری و کمبود انرژی، محدودیتها بهصورت برنامهریزیشده و هفتگی اعمال میشود؛ بهطوری که در تابستان گذشته برخی از صنایع کوچک و همچنین شرایط صنعتی و بنگاههای بزرگ اقتصادی حداکثر یک تا دو روز در هفته مشمول محدودیت مصرف برق شدند. در زمستان پیشرو نیز احتمالاً با چنین سناریویی پیش خواهیم رفت تا مردم و بخش تولید کمترین آسیب ممکن را ببینند.
وی در پاسخ به سوالی پیرامون پیشبینی سوخت جایگزین برای مراکز حساس، صنایع، نیروگاهها و نانواییها بیان کرد: برخی از نیروگاههای استان در حال حاضر برنامهریزی لازم را انجام داده و در حال تکمیل مخازن سوخت دوم خود هستند. این روند در برخی از صنایع نیز در حال اجراست، اما متأسفانه امکان استفاده از سوخت جایگزین برای تمامی صنایع وجود ندارد. از این رو، مدیریت استان هر دو سناریو را بهطور همزمان دنبال میکند.
استاندار گیلان همچنین به طرح عرضه برق در بورس (برق سبز یا قطعنشو) توسط وزارت نیرو اشاره کرد و آن را سناریویی مناسب برای بهرهبرداری صنایع بزرگ خواند.
محدودیتها ابتدا دامنگیر بخش صنایع بزرگ میشود
حقشناس در پاسخ به سوالی درباره اقدامات انجامشده برای تامین گاز استان از طریق واردات یا تقویت شبکه انتقال، خاطرنشان کرد: خوشبختانه گاز استان گیلان از دو یا سه نقطه ورودی تامین میشود. مسیر تامین گاز استان تنها منحصر به استان قزوین نیست و از سمت غرب استان نیز خطوط تامین گاز فعال هستند.
استاندار گیلان در خصوص اینکه در صورت تشدید ناترازی، محدودیتها ابتدا متوجه کدام بخشها خواهد شد و چه تاثیری بر تولید دارد، اذعان داشت: در مرحله نخست، متاسفانه صنایع بزرگ متأثر خواهند شد و مانند قضیه برق، محدودیتها ابتدا دامنگیر بخش صنایع بزرگ میشود.
وی در پاسخ به احتمال قطع گاز بخش خانگی تاکید کرد: تمام تلاش مجموعه مدیریت استان بر این است که چنین اتفاقی رخ ندهد. سال گذشته برای جلوگیری از قطع گاز منازل مسکونی، فعالیت کارکنان بخش دولتی برای چند روز تعطیل شد. در سال جاری نیز اولویت نخست و اصلی استان، بخش خانگی است تا مردم از این حیث دچار هیچگونه آسیب و مشکلی نشوند.
