نقش اتاق بازرگانی در بازسازی اقتصاد در پساجنگ | نجفی: به‌دنبال ایجاد نهاد تنظیم‌گر در حوزه نفت و پتروشیمی هستیم
به گزارش اقتصادنیوز،در شرایطی که پیامدهای جنگ همچنان بر فعالیت‌های اقتصادی کشور سایه انداخته، نقش بخش خصوصی در حفظ جریان تولید، تأمین کالاهای مورد نیاز و تداوم تجارت بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. در این میان، محدودیت‌های ارزی، مشکلات حمل‌ونقل و تغییر مداوم دستورالعمل‌های تجاری، فعالان اقتصادی را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است.
از سوی دیگر، میزان آمادگی صنایع برای مواجهه با بحران و ظرفیت آنها برای بازگشت به مدار تولید، از جمله موضوعات مهم در ارزیابی وضعیت اقتصاد پس از جنگ است.
از توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تا تسهیل سرمایه گذاری در حوزه انرژی
در همین زمینه، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با اقتصادنیوز، درباره نقش بخش خصوصی در شرایط جنگی، اقدامات کمیسیون انرژی، وضعیت صنایع و موانع فعالیت اقتصادی گفت: یکی از موضوعاتی که کمیسیون انرژی به‌طور جدی دنبال می‌کند، ایجاد نهاد تنظیم‌گر در حوزه نفت، پتروشیمی و بازیافت است. ایجاد نهاد رگولاتور در این بخش‌ها از مهم‌ترین برنامه‌های ماست.
او ادامه داد: کاهش مصرف انرژی و حفظ پایداری صنایع نیز از دیگر موضوعاتی است که با فعالان اقتصادی دنبال می‌کنیم. یکی از محورهای فعالیت ما توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و تسهیل سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی است تا سرمایه‌گذاران به فعالیت در بخش‌هایی مانند ذخیره‌سازی برق، بهینه‌سازی مصرف انرژی و تجدیدپذیرها ترغیب شوند.
نجفی با اشاره به برنامه‌های مرتبط با مدیریت مصرف انرژی گفت: تعویض کولرهای گازی پرمصرف با کولرهای کم‌مصرف اینورتر و اصلاح سیستم روشنایی معابر نیز از جمله اقداماتی است که دنبال می‌کنیم. در حوزه روشنایی معابر، به مجموعه‌هایی که ساعات روشنایی بالایی دارند، درباره نحوه تعویض چراغ‌ها و مدل‌های مناسب راهنمایی ارائه می‌شود. البته اقدامات کمیسیون انرژی بسیار گسترده‌تر است و برای اطلاع از جزئیات آن باید گزارش‌های کمیسیون را دریافت کرد. دبیر کمیسیون انرژی نیز می‌تواند اطلاعات بیشتری در این زمینه ارائه دهد.
نقش بخش خصوصی در تأمین کالاهای مورد نیاز کشور
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی درباره نقش بخش خصوصی در تأمین و واردات کالا در دوره جنگ گفت: آنچه امروز به دولت در عبور از شرایط دشوار کمک می‌کند، تلاش بخش خصوصی در حوزه واردات است. فعالان اقتصادی از تأمین مواد غذایی و نهاده‌های دامی گرفته تا واردات تجهیزات مورد نیاز صنایع مختلف، در حال فعالیت هستند.
او درباره میزان آمادگی بخش خصوصی پیش از وقوع جنگ برای مواجهه با شرایط بحرانی نیز اظهار کرد: به نظرم در ابتدا آمادگی چندانی نداشتیم، اما خوشبختانه صنایعی که درگیر شدند، از نظر فنی و تخصصی توانمند بودند و توانستند در مواجهه با حملات، واکنش سریعی نشان دهند.
نجفی با اشاره به وضعیت صنایع پتروشیمی و فولاد افزود: این صنایع با وجود آسیب‌هایی که متحمل شدند، توانستند تا حد قابل قبولی خود را به مدار تولید بازگردانند.
تعامل بخش خصوصی با دولت در دوره جنگ
نجفی درباره میزان هماهنگی اتاق بازرگانی و بخش خصوصی با دولت در دوره جنگ گفت: بخش خصوصی تعامل زیادی با دولت داشت، اما اینکه دولت تا چه اندازه به این تعامل توجه کرد و تلاش کرد این فرایند را مورد تأیید و حمایت قرار دهد، بحث دیگری است.
او در تشریح مهم‌ترین موانع فعالیت اقتصادی در این دوره، به محدودیت‌های ارزی، مشکلات تجاری و حمل‌ونقل و مقررات بانک مرکزی و وزارت صمت اشاره کرد و گفت: قواعد و مقررات بانک مرکزی و وزارت صمت واقعاً کار را دشوار کرده است. به اعتقاد من، سوءمدیریت در بانک مرکزی وجود دارد و بخشی از هزینه‌ها و دشواری‌هایی که امروز با آن مواجه هستیم، به نحوه مدیریت و ساختارهای تعریف‌شده در این بانک بازمی‌گردد.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تأکید کرد: با این مدل نمی‌توان صنعت را پویا نگه داشت. صنایع با دشواری و تلاش فراوان سعی می‌کنند کارآمدی خود را حفظ کنند.
تاب‌آوری صنایع به حمایت دولت بستگی دارد
نجفی در پاسخ به این پرسش که در صورت تشدید محدودیت‌ها، چه برنامه‌ای برای حفظ فعالیت صنایع وجود دارد، گفت: هر روز که شرایط سخت‌تر می‌شود، تلاش می‌کنیم متناسب با اقتضائات همان زمان راه‌حل مناسبی پیدا کنیم. با این حال، اینکه تا کجا قدرت تاب‌آوری داشته باشیم و صنایع چه میزان بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند، به میزان حمایت و پشتیبانی دولت بستگی دارد.
او ادامه داد: تا جایی که بتوانیم تاب‌آوری خواهیم داشت، اما شرایط در همه صنایع یکسان نیست. وضعیت هر صنعت با صنعت دیگر تفاوت دارد و ممکن است ظرفیت تاب‌آوری برخی صنایع به پایان رسیده باشد، در حالی که بخش‌هایی دیگر همچنان توان ادامه فعالیت دارند.
بخش خصوصی برای حفظ صادرات و واردات تلاش می‌کند
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی درباره وضعیت صادرات در شرایط جنگی نیز اظهار کرد: بخش خصوصی همچنان در حال انجام اقدامات زیادی است و با وجود تمام مشکلات، تلاش می‌کند فعالیت‌های اقتصادی و تجاری کشور متوقف نشود.
نجفی با اشاره به محدودیت‌های موجود در مسیر تجارت گفت: هر جا شرایط برای صادرات فراهم باشد و بتوانیم معبری برای خروج کالا پیدا کنیم، بخش خصوصی تلاش می‌کند به آن مسیر دسترسی پیدا کند. در حوزه واردات نیز همین شرایط وجود دارد و هر مسیری که برای ورود کالا به کشور فراهم باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
او افزود: این اتفاقات با وجود هزینه‌های سرسام‌آور نقل‌وانتقال پول و حمل‌ونقل، همچنان از سوی بخش خصوصی در حال انجام است.
نجفی تأکید کرد: تا آنجایی که بتوانیم، کشور را حفظ می‌کنیم. مملکت و ایران را می‌خواهیم حفظ کنیم و بخش خصوصی هر کاری از دستش برمی‌آید، انجام می‌دهد.
اقدامات اتاق بازرگانی در جنگ ۱۲ روزه برای رفع کمبودها
نجفی در پاسخ به پرسشی درباره نقش اتاق بازرگانی در دوره پساجنگ، بازسازی اقتصادی، احیای تولید و بازگشت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی گفت: آمار و ارقام دقیقی در این زمینه در اختیار ندارم، اما در دوره جنگ ۱۲ روزه، اتاق بازرگانی تلاش کرد جلوی بسیاری از التهابات را بگیرد.
او توضیح داد: در آن دوره، به‌ویژه در مناطقی که مردم به آنها پناه برده بودند، با برخی کمبودها مواجه بودیم. اتاق بازرگانی با همت و تلاش زیادی وارد عمل شد و برای تأمین نیازها اقدام کرد و توانست وضعیت را از حالت کمبود خارج کند.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی درباره اینکه آیا اتاق از تمام ظرفیت‌های خود در دوره جنگ استفاده کرده است، گفت: نمی‌توانم بگویم از تمام ظرفیت‌ها استفاده شده است؛ چراکه استفاده از ظرفیت‌های اتاق به شرایطی بستگی دارد که برای این مجموعه فراهم بوده و همچنین به کیفیت تعامل دولت با اتاق بازرگانی وابسته است. ما نیز متناسب با شرایط، تلاش کردیم همکاری و تعامل متقابل داشته باشیم.
تغییر مداوم دستورالعمل‌ها برای فعالان اقتصادی سم است
نجفی در ادامه، مهم‌ترین مانع اثرگذاری بیشتر اقدامات بخش خصوصی را تغییر مداوم مقررات و صدور دستورالعمل‌های جدید دانست و گفت: عمدتاً بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه، حذف دستورالعمل‌های قبلی و تغییر لحظه‌ای قوانین، فعالیت اقتصادی را دشوار کرده است.
او با انتقاد از عملکرد بانک مرکزی، وزارت صمت و مرکز توسعه تجارت افزود: این مجموعه‌ها در برخی موارد به‌صورت ناگهانی دستورالعمل‌های جدید صادر می‌کنند و قوانین و رویه‌ها را تغییر می‌دهند. این تغییرات برای یک فعال اقتصادی سم است.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تأکید کرد: ما در تصمیم‌گیری‌ها و رویه‌های اقتصادی ثبات نداریم. متأسفانه هر لحظه و متناسب با شرایط یا سلیقه مدیران، تصمیمات جدیدی گرفته می‌شود و همین مسئله باعث شده فعالان اقتصادی هر روز با چالش‌ها، ضعف‌ها و مشکلات تازه‌ای مواجه شوند.
