قفسه‌های پر برای یلدا و نوروز بدون اینکه نقدینگی کتابفروشی قفل شود

رپرتاژ آگهی: کتابفروشی‌ها در هفته‌های منتهی به یلدا و نوروز فقط کتاب نمی‌فروشند. دفتر چرمی، جاسوزنی سفالی، شمع دست‌ساز و هر چیزی که بشود کنار یک کتاب کادو کرد، در همین چند هفته بیشترین فروش سال را دارد. خرید اعتباری کالا برای فروشگاه دقیقا برای همین روزها شکل گرفته است، چون این قفسه‌ها باید یکی دو ماه زودتر پر شوند، درست وقتی که پول فروشگاه درگیر اجاره، حقوق و سفارش عناوین تازه است. مسئله فاصله میان روزی است که کالا باید روی قفسه باشد و روزی که پولش از فروش برمی‌گردد.

این گزارش برای فروشگاه‌دارانی نوشته شده که می‌خواهند بدانند این مدل خرید در عمل چطور کار می‌کند، چقدر هزینه دارد، کجا به‌صرفه است و کجا نیست. عددها و نمونه‌ها از شرایط اعلام‌شده تاک آمده است، پلتفرمی که کتابفروشی‌ها را بدون واسطه به تولیدکنندگان صنایع‌دستی و گیفت وصل می‌کند.

چرا قفسه هدیه کتابفروشی‌ها پیش از فصل شلوغ خالی می‌ماند

تیم تاک پیش از راه‌اندازی این پلتفرم در بازار کتابفروشی‌ها و زنجیره تأمین صنایع‌دستی کار کرده و یک الگو را بارها دیده است. فروشگاه‌دار به‌خوبی می‌داند مشتری آخر سال دنبال چه چیزی می‌گردد، اما سه گره کار او را کند می‌کند:

• تأمین‌کننده‌های پراکنده. برای چیدن یک قفسه متنوع باید با ده کارگاه جداگانه تماس گرفت. هرکدام حداقل سفارش، زمان آماده‌سازی و شیوه ارسال خودش را دارد و پیگیری همه آن‌ها یک کار تمام‌وقت است.
• پرداخت نقدی اجباری. بیشتر تولیدکنندگان کوچک صنایع‌دستی سرمایه در گردش کافی ندارند و نمی‌توانند نسیه بدهند، پس پول را پیش از ارسال می‌خواهند.
• نبود فاکتور رسمی. خرید از کارگاه‌های خانگی و تولیدی‌های کوچک اغلب بدون فاکتور معتبر انجام می‌شود. با اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، خرید بی‌فاکتور برای فروشگاه دردسر حسابداری و مالیاتی درست می‌کند.

نتیجه معمولا یکی از این دو حالت است. فروشگاه یا محتاطانه و کم خرید می‌کند و در اوج فصل جنس کم می‌آورد، یا بخش بزرگی از نقدینگی‌اش را دو ماه زودتر روی قفسه می‌خواباند و برای سفارش کتاب‌های پرفروش دستش خالی می‌ماند.

خرید اعتباری کالا برای فروشگاه با نسیه قدیمی بازار چه فرقی دارد

نسیه در بازار ایران سابقه طولانی دارد، اما بر پایه آشنایی شخصی کار می‌کند. پخش‌کننده‌ای که شما را می‌شناسد چک مدت‌دار می‌گیرد و معمولا اختلاف نقد و مدت‌دار را از قبل در مبلغ فاکتور لحاظ می‌کند، بی‌آنکه رقمش را جداگانه بگوید. فروشگاه تازه‌کار یا کتابفروشی شهری که پخش‌کننده آن را نمی‌شناسد، اصلا به این امکان دسترسی ندارد.

خرید اعتباری ساختارمند این رابطه را از آشنایی شخصی جدا می‌کند. یک نهاد مالی فروشگاه را اعتبارسنجی می‌کند، سقف اعتبار مشخص می‌شود و هزینه استفاده از اعتبار جدا از مبلغ کالا اعلام می‌شود. تولیدکننده هم پول فروش خود را طبق فرایند مالی پلتفرم می‌گیرد و منتظر سررسید فروشگاه نمی‌ماند. به همین دلیل انگیزه‌ای ندارد که به خریدار اعتباری گران‌تر بفروشد.

تاک چه چیزی را در تأمین کالای کتابفروشی عوض می‌کند

تاک یک پلتفرم B2R است، یعنی تولیدکننده را مستقیما به فروشگاه خرده‌فروشی وصل می‌کند. تمرکز آن روی صنایع‌دستی و هدیه است و کتابفروشی‌ها اصلی‌ترین مشتریانش هستند. در حال حاضر بیش از ۵۰ تأمین‌کننده صنایع‌دستی و گیفت محصولات خود را در این بستر عرضه می‌کنند و قیمت هر محصول را خود تولیدکننده تعیین می‌کند. فروشگاه با همان قیمت تولیدکننده خرید می‌کند و واسطه‌ای میان این دو، رقم را بالا نمی‌برد.

برای فروشگاه‌دار تفاوت اصلی در جزئیاتی است که قبلا با تماس و پیام جمع می‌شد. در صفحه هر محصول این اطلاعات از پیش ثبت شده است:

• ابعاد، جنس، تصاویر و تنوع‌های رنگ و طرح
• حداقل سفارش و گام سفارش، یعنی اینکه محصول را در چه تعدادهایی می‌شود خرید
• شرایط بسته‌بندی و تعداد هر کارتن مادر
• وضعیت هر سفارش، از انتظار تأیید تا آماده‌سازی، ارسال و تحویل

به این ترتیب کتابفروشی می‌تواند محصولات صنایع‌دستی و هدیه تولیدکنندگان مختلف را در یک سبد سفارش دهد، یک مسیر پیگیری داشته باشد و فاکتور رسمی بگیرد. اگر کالایی آسیب‌دیده یا مغایر برسد، رویه مرجوعی مشخصی در قوانین تاک وجود دارد و لازم نیست با تک‌تک کارگاه‌ها چانه زد.

دو راه پرداخت برای یک سبد خرید

فروشگاهی که نقدینگی کافی دارد می‌تواند سفارش را نقدی پرداخت کند. فروشگاهی که ترجیح می‌دهد پولش را برای کتاب و هزینه‌های جاری نگه دارد، می‌تواند پس از اعتبارسنجی و تا سقف تأییدشده، اعتباری خرید کند. اعتبار این طرح با همکاری بانک توسعه تعاون تأمین می‌شود و مبلغ آن سه ماه پس از استفاده، یکجا بازپرداخت می‌شود.

چه زمانی خرید نقدی به‌صرفه‌تر است و چه زمانی اعتباری

اعتبار رایگان نیست و بهتر است از همین ابتدا رقمش روشن باشد. طبق شرایط فعلی اعلام‌شده، هزینه اعتبار ماهانه ۲ درصد از مبلغی است که واقعا استفاده کرده‌اید، نه کل سقف. برای سه ماه این رقم به ۶ درصد می‌رسد:

این مثال بر پایه محاسبه ساده است و مبلغ نهایی و جزئیات دقیق پیش از استفاده از اعتبار در قرارداد اعلام می‌شود. سؤال درست اما این نیست که ۶۰۰ هزار تومان زیاد است یا کم. سؤال این است که بدون این اعتبار، چه مقدار از فروش فصل از دست می‌رفت. اگر کالایی که با اعتبار می‌خرید ظرف سه ماه فروش برود و حاشیه سودش از ۶ درصد بیشتر باشد، اعتبار سود شما را کم نمی‌کند، بلکه فروشی را ممکن می‌کند که در غیر این صورت اتفاق نمی‌افتاد.

خرید اعتباری معمولا برای این موقعیت‌ها مناسب است:

• کالاهای فصلی که فروششان به یلدا، نوروز، روز معلم یا بازگشایی مدارس گره خورده است
• اقلامی که سال‌های قبل در فروشگاه شما سریع فروش رفته‌اند
• آزمودن یک خط محصول تازه در تعداد کم، بدون اینکه نقدینگی اصلی درگیر شود

و خرید نقدی وقتی منطقی‌تر است که:

• نقدینگی فروشگاه بیکار مانده و فعلا مصرف دیگری برایش ندارید
• کالا کندفروش است و احتمال دارد بیش از سه ماه روی قفسه بماند
• حاشیه سود محصول آن‌قدر کم است که ۶ درصد هزینه اعتبار بخش بزرگی از آن را می‌برد

مسیر گرفتن اعتبار خرید از درخواست تا رسیدن کالا

استفاده از اعتبار چند مرحله دارد و بخشی از آن به بررسی نهاد مالی بستگی دارد:

1. فروشگاه‌دار درخواست اعتبارسنجی را در صفحه خرید اعتباری کالا برای فروشگاه ثبت می‌کند. در این مرحله فقط نام و نام خانوادگی، شماره موبایل، کد ملی و نام فروشگاه لازم است و ثبت درخواست هزینه‌ای ندارد.
2. کارشناسان تاک تماس می‌گیرند و مدارک و مراحل بعدی را توضیح می‌دهند.
3. نهاد مالی اعتبار فروشگاه را بررسی می‌کند و در صورت تأیید، سقف اعتبار مشخص می‌شود. ثبت فرم به معنای تأیید خودکار نیست.
4. فروشگاه محصولات را انتخاب و سفارش را ثبت می‌کند. هر تولیدکننده در مهلت مشخصی سفارش را تأیید یا رد می‌کند.
5. کالا آماده‌سازی، بسته‌بندی و ارسال می‌شود و فروشگاه وضعیت آن را در پنل خود می‌بیند.
6. سه ماه پس از استفاده از اعتبار، مبلغ به‌همراه هزینه اعتبار یکجا تسویه می‌شود.

پیش از گرفتن اعتبار این چند حساب را با خودتان بکنید

اعتبار ابزار خوبی است به شرط آنکه با برنامه استفاده شود. فروشگاه‌دارانی که بیشترین نتیجه را از آن می‌گیرند معمولا این نکته‌ها را رعایت می‌کنند:

• تقویم سررسید را با تقویم فروش تطبیق دهید. خریدی که اوایل آذر انجام شود، سررسیدش حوالی اسفند است و پول فروش یلدا پیش از آن به صندوق برگشته است. خرید دی‌ماه برای نوروز سررسیدی بعد از تعطیلات دارد و فرصت کافی برای جمع شدن پول فروش عید می‌دهد.
• همه سقف را یکجا خرج نکنید. بخشی از اعتبار را برای سفارش تکمیلی نگه دارید تا اگر محصولی زودتر از انتظار تمام شد، دستتان بسته نباشد.
• از فروش سال قبل شروع کنید. فهرست اقلامی که پارسال در فصل هدیه زودتر تمام شدند، بهترین راهنما برای سفارش امسال است.
• محصول تازه را کم و آزمایشی بیاورید. گام سفارش در تاک اجازه می‌دهد بسیاری از اقلام را در تعداد کم سفارش دهید و اگر فروش رفت، سفارش را تکرار کنید.
• فاکتورها را در حسابداری ثبت کنید. فاکتور رسمی فقط وقتی به کار می‌آید که در دفاتر فروشگاه هم ثبت شود.

چه کسی پشت این پلتفرم است

تاک را شرکت توزیع الکترونیک کاوشگران تاک، با مسئولیت محدود، اداره می‌کند. دفتر شرکت در تهران، خیابان جمالزاده جنوبی قرار دارد و وب‌سایت آن نماد اعتماد الکترونیکی دارد. تیم تاک تجربه مستقیم کار در بازار کتابفروشی‌ها و زنجیره تأمین صنایع‌دستی ایران را دارد و همین تجربه باعث شده محصول بر سه مشکل واقعی بنا شود: دسترسی محدود به تولیدکنندگان متنوع، فشار پرداخت نقدی و نبود کانال توزیع رسمی با فاکتور قانونی.

این مدل برای سمت دیگر بازار هم کار می‌کند. تولیدکننده صنایع‌دستی که پیش‌تر مجبور بود یا نقد بفروشد یا ماه‌ها منتظر وصول چک بماند، حالا به شبکه‌ای از فروشگاه‌ها دسترسی دارد و پول فروش خود را طبق فرایند مالی تاک می‌گیرد. وقتی هر دو سمت معامله از دغدغه نقدینگی رها شوند، قفسه کتابفروشی پرتر و متنوع‌تر می‌شود.

اگر هنوز درباره جزئیات سؤالی دارید، پاسخ پرسش‌هایی که فروشگاه‌داران بیشتر از همه می‌پرسند در ادامه آمده است.

پرسش‌های پرتکرار فروشگاه‌داران

خرید اعتباری کالا برای فروشگاه در تاک چطور کار می‌کند؟

فروشگاه پس از اعتبارسنجی سقف اعتبار مشخصی می‌گیرد و تا همان سقف از تولیدکنندگان فعال در تاک خرید می‌کند. تولیدکننده پول فروش خود را طبق فرایند مالی تاک دریافت می‌کند و منتظر سررسید فروشگاه نمی‌ماند. فروشگاه سه ماه بعد مبلغ را به‌همراه هزینه اعتبار یکجا تسویه می‌کند.

آیا اعتبارسنجی فروشگاه هزینه دارد؟

خیر، ثبت درخواست اولیه اعتبارسنجی رایگان است. در این مرحله نام و نام خانوادگی، شماره موبایل، کد ملی و نام فروشگاه دریافت می‌شود. ثبت درخواست به معنای تأیید اعتبار نیست و نتیجه پس از بررسی نهاد مالی اعلام می‌شود.

آیا بدون اعتبار هم می‌شود از تاک خرید کرد؟

بله، فروشگاه می‌تواند سفارش خود را نقدی پرداخت کند. در این حالت هم کالا با همان قیمت اعلام‌شده تولیدکننده عرضه می‌شود و فاکتور رسمی صادر می‌شود. بسیاری از فروشگاه‌ها بخشی از سفارش را نقدی و بخش فصلی را اعتباری می‌خرند.

هزینه اعتبار روی چه مبلغی حساب می‌شود؟

طبق شرایط فعلی، هزینه اعتبار ماهانه ۲ درصد از مبلغ اعتباری استفاده‌شده است، نه کل سقف تأییدشده. اگر سقف شما ۵۰ میلیون تومان باشد و فقط ۲۰ میلیون تومان از آن را استفاده کنید، هزینه سه‌ماهه با محاسبه ساده یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان می‌شود. جزئیات نهایی پیش از استفاده در قرارداد اعلام می‌شود.

بازپرداخت اعتبار قسطی است یا یکجا؟

طبق شرایط فعلی طرح، بازپرداخت سه ماه پس از استفاده از اعتبار و به‌صورت یکجا انجام می‌شود. تاریخ دقیق سررسید در قرارداد نهایی مشخص است. بهتر است زمان خرید را طوری تنظیم کنید که سررسید پس از فصل فروش آن کالا باشد.

آیا فقط کتابفروشی‌ها می‌توانند از تاک خرید کنند؟

تمرکز اصلی تاک کتابفروشی‌ها است، چون صنایع‌دستی و گیفت در این فروشگاه‌ها بیشترین هم‌خوانی را با سبد مشتری دارد. با این حال فروشگاه‌های هدیه، لوازم‌التحریر و صنایع‌دستی هم می‌توانند ثبت‌نام کنند. شرایط اعتبار برای هر فروشگاه جداگانه بررسی می‌شود.

اگر کالا آسیب‌دیده یا مغایر برسد چه باید کرد؟

تاک رویه مرجوعی مشخصی دارد که در بخش قوانین سایت منتشر شده است. بهتر است بسته را هنگام تحویل باز کنید، از کالای آسیب‌دیده عکس بگیرید و موضوع را از طریق پشتیبانی ثبت کنید. سفارش‌های مرجوعی در پنل فروشگاه با وضعیت جداگانه قابل پیگیری است.