اقتصادنیوز:دنی سیترینوویچ که به مدت ۲۵ سال در واحدهای مختلف فرماندهی اطلاعات دفاعی اسرائیل IDI فعالیت کرده است، در مقالهای برای وبگاه شورای آتلانتیک نوشت: من خواهم گفت که چرا اسرائیل نمیتواند برنامه هسته ای ایران را حذف کند.
باید به خاطر داشت که مذاکرات اولیه برجام، مجادلات عمیق و گستردهای را در مقاطع مختلف در طول دوره طاقتفرسا دو ساله خود برانگیخت. اینجا در مذاکرات وین نیز دوباره همین وضعیت وجود دارد. به نقل از مارگارت تاچر، هیچ جایگزینی وجود ندارد.
اگر دولت بایدن توصیه اسرائیل را بپذیرد یا اگر اسرائیل حملاتی را انجام دهد که واکنش ایران را برانگیزد و واشنگتن وارد درگیری شود، این احتمالاً آغازگر درگیری خواهد بود که کشورهای همسایه را در هر دو طرف به دنبال خود میکشاند.
در زمانی که تمایل رأیدهندگان آمریکایی برای پایان دادن به درگیریهای نظامی در خاورمیانه به طور فزایندهای قویتر میشود، توافقنامه آبراهام مسیری با هدف «تضمین تداوم سلطه آمریکا بر منطقه با اندکی هزینه کمتر» پیش رو میگذارد.
دیوید ایگناتیوس، نویسنده باسابقه سیاست خارجی واشنگتنپست، در مقالهای «پلن B» پیشنهادی خود برای مناقشه هستهای ایران را بر مبنای «افزایش فشارهای سیاسی بر تهران از طریق شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای» ارائه داده است. پیشنهادی که البته نواقص فرضیهای و تناقضات تحلیلی آن به خوبی نشان میدهد که چرا بسیاری از تحلیلگران برجسته میگویند «هیچ پلنB واقعبینانهای که بتوان نسبت به نتیجهبخش بودن آن اطمینان نسبی داشت، وجود ندارد».
اقتصادنیوز: جمهوری اسلامی مدتهاست اعلام کرده است که از آمریکا میخواهد همه تحریمهای اعمال شده تحت کمپین «فشار حداکثری» ترامپ را لغو کند. بر اساس گزارش ها، واشنگتن با لغو اکثر این تحریمها موافقت کرده است، اما از حذف شدن بیش از ۴۰۰ مورد مربوط به ایران از لیست سیاه خود خودداری میکند.
اقتصادنیوز: تریتا پارسی و هومان مجد، دو نویسنده و تحلیلگر شناخته شده ایرانی-آمریکایی در گفتوگو با اینترسپت، بیانیه جنگطلبانه جمعی از مقامات سابق آمریکایی جهت تحت فشار قرار دادن دولت بایدن برای تهدید نظامی ایران را به باد انتقاد گرفته و با اشاره به اینکه «ایران هیچگونه هراسی از تهدید نظامی نمایشی یا بالقوه آمریکا ندارد»، تحلیل میکنند که چنین راهکارهای «احمقانه» و «واپسگرایانه» تنها به بحرانی دامن میزنند که بایدن قصد پرهیز و گریز از آن را دارد.
درحالیکه بین واشنگتن و تلآویو تنشهایی بر سر نحوه برخورد با برنامه هستهای ایران وجود دارد، ایالات متحده به اسرائیل گفت بعید است که تانکرهای سوخترسان را قبل از سال ۲۰۲۴ تحویل دهد
اقتصادنیوز: ارائه پیش نویس لایحه بودجهای که عمدتاً از طریق افزایش مالیاتهای ثروتمندان و رشد ملایم فروش نفت تامین میشود، مانند «نقشه راه اقتصادی» دولت، تلویحاً حاکی از این است که نباید روی لغو تحریمهای اقتصادی آمریکا در سال آینده حساب چندانی باز کرد.
توماس فریدمن، گفت: «تصمیم پرزیدنت دونالد ترامپ برای پاره کردن توافق هسته ای ایران در سال ۲۰۱۸ یکی از احمقانه ترین، کوتهفکرانهترین و زیانبارترین تصمیمات امنیت ملی آمریکا در دوران پس از جنگ سرد بوده است».
اقتصادنیوز:تریتا پارسی، معاون اجرایی اندیشکده کوئینسی با نگاه به زوایای پنهان اختلاف آمریکا و اسرائیل بر سر ایران، مماشات جو بایدن با نفتالی بنت در این زمینه را شکستخورده دانسته و در عین حال استدلال میکند که مشکل تلآویو در مناقشه ایران، خود برجام یا احیای آن -یا حتی پیشروی هستهای- نیست، بلکه هراس از این تصور است که واشنگتن و تهران علاوه بر دستیابی به توافقی که ایران را از تنگنا خارج میکند، به تدریج وارد روند تنش زدایی شوند؛ تحولی که میتواند مناسبات و محاسبات بسیاری را دگرگون خواهد کرد.
اقتصادنیوز: جمعی از مقامات سابق امنیتی اسرائیل به طور فزایندهای از نقش نتانیاهو در مخالفت با برجام و ترغیب ترامپ به کنار گذاشتن آن انتقاد میکنند و میگویند پیشرفت هستهای کنونی تهران، محصول فشار حداکثری آمریکا و حملات خرابکارانه اسرائیل است. راز زیمت، مشاور سابق نظامی در امور ایران، معتقد است که «امروز، واضح است که فشار حداکثری نه تنها به اهداف سیاسی خود نرسید، بلکه در واقع پیشرفت هستهای ایران را تسریع کرد». وی میگوید: «مهم نیست چقدر بر آنها فشار میآورید، آنها مقاومت می کنند».
اقتصادنیوز: برای موفقیت طرح شغلی آقای رئیسی، دولت وی که با کمبود نقدینگی مواجه است به رفع تحریم ها و دسترسی به ارزهای خارجی در خارج از کشور نیاز دارد.
رویگردانی واشنگتن از خاورمیانه و فاصلهگیری از نزاعها و استراتژیهای شرکای خاورمیانهایاش، حتی میتواند با فرصتهای مهمی همراه باشد، از جمله اینکه به طور خودکار قدرتهای منطقهای را به کشف دیپلماسی خود سوق داده و نشانههای مثبتی از رایزنیهای رقبا و شرکای خاورمیانه قابل ردیابی است.
به نظر میرسد، دور هفتم مذاکرات وین کمکی به روشن شدن چشمانداز احیای برجام نکرده است. به باور تحلیلگر الجزیره، در این برهه از زمان، ایران ممکن است بیشتر علاقه مند باشد که به یک کشور هسته ای نهفته مانند ژاپن تبدیل شود تا یک قدرت هستهای [تسلیحاتی] مانند هند، پاکستان یا اسرائیل. این نه تنها منطبق بر خط مشی رسمی ایران است که برنامه هستهای خود را صلح آمیز، و سلاحهای هسته ای را «غیراخلاقی» میداند، بلکه واقعبینانهتر از تبدیل شدن به یک قدرت هستهای، و البته دست یافتنیتر از همیشه است. با این وجود متخصص امنیت هستهای موسسه رند معتقد است اگر ایالات متحده بقای نظام سیاسی ایران را تهدید کند، این ممکن است تمایل تهران را برای تغییر موضع هستهای به منظور قدرتنمایی یا ایجاد توان بازدارنده برای جلوگیری از حمله دشمن، به طور قابل توجهی افزایش دهد.
نشریه جوئیش کرونیکل مدعی شد که ماموران یک کوادکوپتر مسلح به وزن موتور سیکلت را تکه تکه به داخل ایران وارد کردند و از آن برای پرتاب موشک به سایت TESA در کرج در ژوئن استفاده کردند.
اقتصادنیوز: اکونومیست به بهانه همزمانی دور هفتم مذاکرات وین و اعتراضات ناشی از کمبود آب در اصفهان، به تبیین نسبت میان این دو موضوع مناقشهبرانگیز پرداخته است.
اقتصادنیوز: نشریه اکونومیست در شماره جدید خود ضمن استقبال از جهانی شدن داراییهای استارتآپی، از رشد چشمگیر «صنعت سرمایهگذاری ریسکپذیر (VC)» خبر داده و تکوین و تکامل سرمایهداری، و تغییر شکل آن به «کاپیتالیسم ماجراجویی» را به فال نیک گرفته است.
متحدان آمریکا در منطقه از جمله عربستان سعودی متوجه شدهاند که بایدن نمیتواند گفتوگوی منطقهای را به مذاکرات هستهای پیوند بزند، و شکنندگی مذاکرات به این معناست که پهنای باندی برای بحث اضافی درباره نقش ایران در منطقه (یا حتی برنامه موشکی ایران) وجود ندارد. و به همین دلیل است که متحدان عرب ایالات متحده پیش از مشاهده پیشرفت در روند احیای برجام، گفتگو با ایران را آغاز کرده اند.
جیسون رضاییان، در مقالهایی برای واشنگتن پست استدلال کرده است که برخلاف تفکر رایج و هیاهوی مقامات اسرائیلی و آمریکایی که تهران را تهدیدی در قبال خود تلقی میکنند، ایران تهدیدی علیه غرب نبوده و نیست.
برای کاهش تنش ها قبل از از سرگیری مذاکرات در ۲۹ نوامبر، هر دو طرف باید سیگنال هایی مبنی بر تمایل به مشارکت در تلاش های حسن نیت برای بازگرداندن توافق ارسال کنند. سفر گروسی به تهران در ۲۳ نوامبر فرصتی برای ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی برای رسیدگی به بحران نظارتی کرج فراهم می کند.
درحالیکه مذاکرات ایران و قدرتهای جهانی قرار است از ۲۹ نوامبر پس از ماهها وقفه از سر گرفته شود، اغلب تحلیلهای رسانهای چشماندازی بدبینانه نسبت به احتمال حصول موفقیت در راستای احیای برجام یا هر نوع توافقی را ترسیم میکنند؛ روزنامه نیویورکتایمز با اشاره به «کمرنگ شدن امیدها برای احیای توافق هستهای ۲۰۱۵، مدعی شده است که علیرغم ماهها تلاش دیپلماتها و حصول تفاهم نسبی بر سر یک چارچوب مورد توافق تا پایان ششمین دور مذاکرات وین، اکنون پس از گذشت ماهها، برجام شانس چندانی برای خروج از اغماء ندارد.
اقتصادنیوز: دامنه رقابتهای آمریکا و چین عملا به ساحتهای مختلفی وارد شده است. اکوایران در این زمینه تحلیلی از والاستریت ژورنال را منتشر کرده است.
اقتصادنیوز: اکونومیست در مطلبی از مجموعه پیشبینیهای خود برای سال میلادی آینده، به احتمال «تشدید تقابل ایران و غرب در ۲۰۲۲» پرداخته و نوشته است: چشمانداز ادامه بنبست در مسیر احیای برجام به این معنی است که رویارویی غرب و ایران احتمالاً در سال پیش رو تشدید میشود.
هم ایران و هم آمریکا برای گرفتن امتیاز از طرف مقابل در مذاکرات هستهای پیش رو «کارتهایی» دارند که باید بازی کنند. اما برجام به یک تار مو بند است و هر دو طرف باید انعطافپذیر، واقع بین و آماده امتیاز دادن باشند. در غیر این صورت، احیای برجام دیگر امکانپذیر نخواهد بود.
اقتصادنیوز؛ در حالیکه به نظر میرسد به موازات دعوت رسمی از رافائل گروسی، رئیس آژانس انرژی اتمی برای سفر به تهران و رایزنی با مقامات کشور، ایران تعمداً این روند آگاهی بخشی و رفع ابهامات را با هدف تلطیف فضای تعامل در آستانه از سرگیری مذاکرات وین در انتهای نوامبر، کلید زده است، وال استریت ژورنال مدعی است که تولید سانتریفیوژهای پیشرفته در فقدان فرآیندهای نظارتی در تسا را منجر به پیچیدهتر شدن مذاکرات هستهای پیش رو تلقی کرده است.
مارتین ایندایک، با تبیین دکترین خاورمیانهای هنری کیسینجر نوشته است که پس از خروج از افغانستان، بعید است که بایدن در خاورمیانه زیاده روی کند، اما همانطور که کیسینجر میتوانست به او بگوید، پشت کردن به خاورمیانه، غفلت از مسائل آن و عدم تدوین یک استراتژی حسابشده اشتباهی است که میتواند بار دیگر آتش را در «انبار باروت خاورمیانه» مشتعل کند و آتش آن بار دیگر دامنگیر سرزمینهای همجوار و فراتر از آن شود یا حتی آمریکا را به باتلاق دیگری در منطقه بکشاند.
چگونگی واکنش ایران در قبال تغییرات اقلیمی از یک سو به دولت محافظهکاری که اقتصاد را بر محیطزیست ارجحیت میدهد، و از سوی دیگر به جامعه بینالمللی بستگی دارد که با تحریمهای شدیدی که ایالات متحده با تهران مانند یک میوه ممنوعه رفتار میکنند. به گفته کاوه مدنی «نمیتوانید انتظار داشته باشید کشوری که مسائل اجتماعی-اقتصادی و سیاسی دشواری دارد، روی تغییرات اقلیمی تمرکز کند».
در شرایطی که تهران نگران بازگشت احتمالی ترامپ به قدرت در انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا است، مقامات این کشور از بایدن خواستهاند "تضمین" کند که دولت آینده ایالات متحده توافق را کنار نگذارد.
اقتصادنیوز: اگرچه هنری کسینجر به ندرت به دلیل سیاستش در خاورمیانه شهرت دارد ، اما در طول چهار سالی که به عنوان وزیر خارجه رؤسای جمهور ریچارد نیکسون و جرالد فورد خدمت کرد، رهبری تلاشهایی را برای ایجاد نظمی پایداردر خاورمیانه بر عهده داشت؛ نظمی که ۳۰ سال به طول انجامید که پایان یافتن آن، بیش از ۲ دهه ناکامی عملیاتهای «جنگوصلح» آمریکا در خاورمیانه را به دنبال داشت؛ ناکامیهایی که کیسینجر ۹۰ ساله ریشهاش را اینگونه توصیف کرد: «اهداف نظامی بیش از حد مطلق و دست نیافتنی، و اهداف سیاسی بسیار انتزاعی و دور از دست بودند».