اقتصادنیوز: روزنامه گاردین جدیدترین پیشنهاد آمریکا به ایران درباره توافق هستهای را منتشر کرد. براساس نوشته این روزنامه، آمریکا به ایران پیشنهاد داده است که مدت سهسال غنیسازی را تعلیق کند و در ازای آن، تحریمهای اعمالشده بر ایران لغو شود.
اقتصادنیوز: پیمان منع اشاعه هستهای یا NPT، فراگیرترین پیمان جهانی و به دنبال این است که اشاعه سلاحهای هستهای در دنیا را محدود کند و همزمان، به دولتهای غیرهستهای عضو پیمان اجازه دهد از مزایای صلحآمیز انرژی هستهای بهرهمند شوند. در کنار این دو، رکن سوم پیمان منع اشاعه، بر خلع سلاح تدریجی پنجکشور هستهای عضو این پیمان تاکید دارد. بنابراین، پیمان منع اشاعه دارای سهرکن اصلی است. رکن اول که در ماده «۲» به آن اشاره شده، مربوط به عدماشاعه است؛ یعنی دولتهای عضو این پیمان میپذیرند که با عضویت در آن از ساخت و استقرار سلاح هستهای در خاک خود و همچنین، انتشار و اشاعه سلاح هستهای به هر نحو، خودداری کنند.
اقتصادنیوز: در سلسله بحثهای مفیدی که روزنامه «دنیای اقتصاد» متولی آن بود، آقای دکتر مسعود نیلی صورتبندی جالب و قابلتاملی از وضعیت کنونی ایران ارائه کردند.
اقتصادنیوز: مهمترین عامل و متغیر در روابط ایران و چین، داشتن ارزیابی واقعبینانه از اهمیت ایران و منطقه خاورمیانه برای چین است.
اقتصادنیوز: درباره دلایل پایان دولت سوریه، میتوان به چند دسته از عوامل اشاره کرد. برخی عوامل، بلندمدت و ساختاری هستند که از گذشته هم وجود داشته و در سالهای اخیر تشدید شدند. اما برخی عوامل فروپاشی دولت سوریه کوتاه مدت هستند که بهرغم کوتاه مدت بودن خود، باعث شدند دولت سوریه تنها در چند هفته پایان یابد.
فضای مذاکرات جمعه نهم آذرماه بین هیاتهای سهکشور اروپایی و ایران آنچنان مثبت و امیدبخش نبوده است؛ اظهاراتی که بعد از مذاکرات صورت گرفت، این مساله را تقریبا نشان میدهد.
پیروزی مجدد دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ ایالاتمتحده میتواند پیامهای بسیاری داشته باشد.
دیروز اسرائیل بعد از ۲۵روز به عملیات «وعده صادق۲» ایران پاسخ داد. به نظر میرسد دو طرف وارد آن چیزی شدند که در ادبیات بحران بهعنوان نردبان تنش یا بحران شناخته میشود.
اگر سال۲۰۲۲ سال انتخابات ریاستجمهوری برزیل بود، سال۲۰۲۳ را باید سال انتخابات ریاستجمهوری ترکیه نامید. انتخاباتی که تاثیرات مهمی بر جنگ اوکراین، آینده سوریه و لیبی، مناقشه قرهباغ و کریدورهای انرژی و حتی معماری امنیتی اروپا دارد.
احیای برجام بیشتر از آنچه تصور میشد به درازا کشید. در آمریکا دولت بایدن به تدریج وارد گود انتخابات میاندورهای کنگره و انتخاب فرماندار در برخی ایالتها شده است. در ایران هم دولت رئیسی دست به یک کار و به تعبیری پروژه اقتصادی بزرگ زده است که همانا اصلاح قیمتها و حذف رانت حاصل از ارز ترجیحی است.
قاعدهای در سیاست وجود دارد که میگوید اعتماد تصمیمگیری را آسانتر و بیاعتمادی تصمیمگیری را دشوارتر میکند.
روسها به کمحوصله بودن مشهورند. این کمحوصلگی در فرهنگ استراتژیک آنها هم مشهود است و در سه دهه اخیر در اسناد استراتژی امنیت ملی خود همواره آستانه بهکارگیری سلاحهای متعارف و نامتعارف را کاهش دادهاند.
در باب چرایی حمله روسیه به خاک اوکراین پیش از آن که به دنبال دلایل تاریخی این اقدام نظامی باشیم، می بایست تحولات سال های اخیر در روسیه بالاخص بعد از قدرت گرفتن شخص پوتین در قامت رئیس جمهوری را با دقت رصد کنیم.
حمله غیرمنتظره روسیه به اوکراین، اروپا را در وضعیت دشواری قرار داده است. اتحادیه اروپا بهعنوان بزرگترین میراث نظم بینالمللی لیبرال و معماری امنیتی برآمده از آن با بزرگترین بحران بعد از پایان جنگ سرد مواجه شده است.
نهتنها تیم مذاکرات هستهای ایران، بلکه سایر طرفها در مذاکرات وین هم درباره جزئیات توافق احتمالی چیز زیادی نگفتهاند و آنچه به رسانهها درز کرده، مورد تایید رسمی قرار نگرفته است.
حتی بدبینترین ناظران و دیپلماتهای غربی هم میگویند توافق هستهای میان آمریکا و ایران محتملتر از هر زمان دیگری است. دوطرف با تعدیل مواضع خود و حتی صحبت از امکان مذاکره مستقیم، زمینه را برای رسیدن به توافق فراهم کردهاند.
رفتار روسها در مذاکرات وین باعث تعجب و حتی بعضا انتقاد بخشی از جامعه ایرانی شده است. روسیه چرا اینگونه رفتار میکند؟ چرا مسکو برخلاف سال ۲۰۱۵ اکنون طرفدار احیای برجام شده است؟ آیا روسیه فقط در قبال ایران چنین میکند یا با دیگران نیز چنین است؟ در فهم چرایی رفتار روسیه در دور جدید مذاکرات وین برای احیای برجام و رسیدن به یک توافق توجه به چند نکته مهم است.
سیاست بینالملل یک محیط دائما در حال تغییر است و مذاکرات هستهای وین در چنین محیطی انجام میشود و تاثیر قابلتوجهی بر مذاکرات رسیدن به توافق دارد.
دور جدید مذاکرات هستهای در وین در حالی آغاز شد که امیدهای جدیدی برای توافق در چند روز گذشته روییده است.
مهمترین پیامد مذاکرات دور هفتم در وین، تقویت این فرضیه در میان غربیها بود که ایران همچنان به دنبال رسیدن به توافق و احیای برجام است.
ظاهرا در میان اصولگرایان دو دیدگاه نسبت به مذاکرات وین و احیای برجام شکل گرفته است.
برجام ایدهآل نیست، اما جایگزینی هم در حال حاضر ندارد. مشکل اصلی برجام در این یا آن بند نیست.
واقعیت مهم در تحلیل وضعیت کنونی و آینده برجام که باید به آن توجه شود، کاهش اهمیت آن در قیاس با سال۲۰۱۵ برای آمریکاست. نظام بینالملل و سیاست خارجی آمریکا از زمان آغاز مذاکرات منتهی به برجام شاهد تحولات متعددی بود.
زمین بازی برجام، در شرایط فعلی برای هیچ سیاستمداری هموار نیست. در ۱۸سالی که از آغاز این مساله میگذرد، پرونده و موضوع هستهای ایران چنان گسترده، حجیم و پیچیده شده است که به هیچ سیاستمداری، حتی باتجربه، اجازه نمیدهد پیروز قاطع این میدان باشد.
دو هفته قبل صحبت کردن از توافق احیای برجام خوشبینی تلقی نمیشد اما امروز اگر کسی با قطعیت بگوید توافق نهایی میشود، شاید متهم به خوشبینی بیش از حد شود.
تقسیم جدول زمانی مذاکرات احیای برجام به پیش یا پس از انتخابات اساساً نادرست است و مسائلی که در مذاکرات جاری درباره آنها رایزنیهایی صورت میگیرد، مربوط به سیاستهای کلی نظام جمهوری اسلامی ایران بوده و مقولهای فراجناحی است. بنابراین ایران بعد از انتخابات فارغ از اینکه کدام طیف یا گروه و یا شخص برنده کارزار شود، به چانهزنیها ادامه خواهد داد.
پایان این دور از مذاکرات وین اگرچه با اظهار نظرهای خوشبینانه مبنی بر «در دسترس بودن توافق» به پایان رسید، اما به نظر میرسد با وجود بحثهای طولانی و فشرده، مسائل حل نشده مهمی همچنان باقی مانده است.
بعد از برگزاری دور اول گفتوگوهای وین و بازگشت هیاتها به کشورهای خودشان، قرار شد که دوباره این هفته هیاتها به وین بازگردند و مذاکرات را ادامه دهند.
مجمع گزینندگان روز دوشنبه به پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاستجمهوری رسمیت بخشید اما هنوز برخی محافل رسانهای از احتمال تغییر نتایج به نفع دونالد ترامپ سخن میگویند و خود رییسجمهور امریکا نیز حاضر نیست پیروزی رقیب را به رسمیت بشناسد.
درخواست ایران برای فعال کردن مکانیزم حل اختلاف در چارچوب برجام از چند منظر قابل بررسی است؛ نخست اینکه باید توجه داشت ایران درخواست تشکیل جلسه شورای حل اختلاف در داخل برجام را داده است که آمریکا جزو آن نیست و این مکانیزم با مکانیزم ماشه متفاوت است.