«ترامپ خاورمیانه» از نگاه آسوشیتدپرس | شباهتهای نخستوزیر جوان عراق با رئیسجمهور آمریکا | اهداف الزیدی محقق میشود؟
به گزارش اقتصادنیوز، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه در کاخ سفید از علی الزیدی نخستوزیر جدید عراق استقبال جانانهای به عمل آورد و از روابط نزدیک خود با او سخن گفت. ترامپ که الزیدی را یک تاجر موفق و چهرهای خارج از ساختار سنتی سیاست عراق توصیف کرد، مدعی شد که رهبر جدید بغداد میتواند به یکی از تأثیرگذارترین شخصیتهای خاورمیانه تبدیل شود.
آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت: سفر به واشینگتن، نخستین سفر خارجی علی الزیدی از زمان آغاز به کار او در مقام نخستوزیری عراق به شمار میرود؛ سفری که با محوریت همکاریهای اقتصادی، سرمایهگذاری، امنیت منطقهای و کاهش نفوذ ایران در عراق انجام شد.
ترامپ: الزیدی فراتر از عراق بر خاورمیانه اثر خواهد گذاشت
ترامپ در دیدار مشترک با نخستوزیر عراق در دفتر بیضی کاخ سفید گفت: به حرف من اعتماد کنید؛ میدانستم چه میکنم. این مرد رهبر بزرگی در خاورمیانه خواهد شد، نه فقط در عراق. نفوذ او در سراسر منطقه گسترش خواهد یافت.
اقتصادنیوز: فاراژ قصد ندارد برای مدت طولانی از وستمینستر دور بماند. او اعلام کرده که خودش نامزد حزب رفرم در همین انتخابات خواهد بود و انتظار میرود رایگیری در اواسط ماه اوت برگزار شود.
الزیدی که از طریق مترجم سخن میگفت، تاکید کرد از سوی قدیمیترین تمدن جهان به آمریکا آمده و هدف اصلی سفرش اعلام آغاز یک شراکت اقتصادی میان بغداد و واشنگتن است.
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده در این دیدار، مسئله گروههای مسلح مورد حمایت ایران در عراق بود.
پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، برخی از این گروهها حملاتی را علیه پایگاههای نظامی و مراکز دیپلماتیک آمریکا در عراق انجام دادند. دولت عراق اعلام کرده است که همه گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت تا پایان سپتامبر فرصت دارند سلاحهای خود را تحویل دهند، اما برخی از قدرتمندترین این گروهها تاکنون مخالفت خود را با خلع سلاح اعلام کردهاند.
الزیدی در کاخ سفید گفت: پس از ۳۰ سپتامبر هیچ توجیهی برای ادامه فعالیت این گروهها وجود نخواهد داشت.
همزمان، یکی از مقامهای دولت ترامپ اعلام کرد که واشینگتن بر اساس میزان همکاری بغداد در خلع سلاح گروههای وابسته به ایران درباره آینده روابط و حمایتهای خود از عراق تصمیمگیری خواهد کرد.
«ترامپ خاورمیانه»؛ مقایسهای که در واشنگتن مطرح شد
برخی تحلیلگران آمریکایی شباهتهای قابل توجهی میان ترامپ و نخستوزیر جدید عراق میبینند.
ویکتوریا تیلور، مدیر برنامه عراق در اندیشکده آتلانتیک کانسیل، معتقد است الزیدی به دلیل سابقه تجاری و نداشتن تجربه سیاسی پیش از ورود به قدرت، در محافل سیاسی به ترامپ خاورمیانه معروف شده است.
به گفته او، موفقیت اقتصادی و ثروت شخصی الزیدی باعث شده ترامپ نگاه مثبتی به او داشته باشد و او را بهعنوان یک چهره سیاسی خارج از سیستم معرفی کند.
با این حال تیلور تاکید کرد واقعیت سیاست عراق بسیار پیچیدهتر از این تصویر است و الزیدی ناچار است در چارچوب همان ساختار سیاسیای فعالیت کند که او را به قدرت رسانده است.
مخالفت ترامپ با بازگشت نوری المالکی
ائتلاف هماهنگی شیعیان عراق در ابتدا قصد داشت از نوری المالکی، نخستوزیر پیشین عراق، حمایت کند. اما دولت ترامپ او را بیش از حد نزدیک به تهران میدانست.
ترامپ شخصا وارد این پرونده شد و هشدار داد در صورت انتخاب المالکی، حمایت آمریکا از عراق کاهش خواهد یافت. در نهایت، علی الزیدی به عنوان گزینه توافقی گروههای سیاسی عراق انتخاب شد.
از زمان معرفی رسمی او در ماه آوریل، دولت آمریکا تلاش کرده ارتباط نزدیکی با نخستوزیر جدید عراق برقرار کند تا نفوذ خود را در بغداد افزایش داده و همزمان نفوذ ایران را محدود کند.
پاسخ محتاطانه الزیدی درباره ایران
در بخشی از نشست خبری، از الزیدی درباره اظهارات ترامپ پیرامون ترور سردار قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ سؤال شد.
نخستوزیر عراق از پاسخ مستقیم خودداری کرد و گفت: در آن زمان من در سیاست حضور نداشتم. بهتر است درباره آینده صحبت کنیم.
این پاسخ نشاندهنده تلاش او برای حفظ تعادل میان روابط با آمریکا و حساسیتهای داخلی عراق ارزیابی شده است.
رناد منصور، مدیر برنامه عراق در اندیشکده چتم هاوس، معتقد است دولت آمریکا در جریان سفر الزیدی فشار زیادی بر بغداد وارد خواهد کرد تا روند خلع سلاح گروههای مسلح سرعت بگیرد. او توضیح داده است که الزیدی احتمالا در پاسخ خواهد گفت که برای انجام این کار به حمایت اطلاعاتی، فنی و نظامی آمریکا نیاز دارد.
منصور هشدار داد که در صورت اقدام جدی دولت عراق علیه این گروهها، احتمال واکنش شدید آنها وجود دارد و همین مسئله باعث نگرانی بغداد شده است.
توافق بزرگ انرژی میان عراق، آمریکا، قطر و سوریه
همزمان با سفر نخستوزیر عراق به واشنگتن، دو کشور در آستانه نهایی کردن یک توافق مهم انرژی قرار دارند.
بر اساس اعلام مقامهای عراقی، قرار است روز جمعه توافقی میان دولت عراق، شرکت آمریکایی شورون (Chevron)، شرکت TI Capital و شرکت قطری UCC برای ساخت یک خط لوله عظیم نفتی امضا شود.
این خط لوله نفت بصره در جنوب عراق را به حدیثه در غرب کشور متصل خواهد کرد و سپس از آنجا به بندر جیهان ترکیه و بندر بانیاس سوریه امتداد مییابد.
پیشبینی میشود ظرفیت انتقال این پروژه حدود دو میلیون بشکه نفت در روز باشد که آن را به یکی از مهمترین پروژههای انرژی منطقه تبدیل میکند.
ترامپ در این باره گفت عراق به دلیل منابع عظیم نفتی خود دارای «ظرفیت فوقالعادهای» برای رشد اقتصادی است.
مبارزه با فساد؛ مهمترین شعار دولت جدید عراق
علی الزیدی پیش از ورود به سیاست، ریاست بانک اسلامی الجنوب را بر عهده داشت؛ بانکی که در سال ۲۰۲۴ به دلیل فشارهای آمریکا برای مقابله با انتقال منابع مالی به ایران، از انجام مبادلات دلاری منع شده بود.
با این حال، او پس از رسیدن به قدرت مبارزه با فساد را به یکی از مهمترین اولویتهای دولت خود تبدیل کرده است.
در ماههای اخیر، دولت عراق دهها مقام دولتی، نماینده پارلمان و مسئولان سابق را به اتهام فساد بازداشت کرده است؛ اقدامی که بسیاری آن را نشانه تلاش الزیدی برای اصلاح ساختار حکمرانی عراق میدانند.
هدف سفر؛ جذب سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها
هیئت همراه نخستوزیر عراق در سفر به آمریکا متشکل از شماری از بازرگانان و مقامهای دولتی است.
دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرده هدف این سفر عبارت است از: تقویت همکاریهای اقتصادی و توسعهای با آمریکا، جذب سرمایهگذاری خارجی، افزایش حضور شرکتهای آمریکایی در پروژههای زیرساختی عراق، توسعه صنعت نفت و انرژی، گسترش همکاریهای راهبردی میان بغداد و واشنگتن
سفر علی الزیدی به واشنگتن را میتوان نقطه عطفی در روابط عراق و آمریکا پس از تحولات اخیر منطقه دانست. در حالی که دولت ترامپ به دنبال کاهش نفوذ ایران و خلع سلاح گروههای مسلح در عراق است، بغداد هم تلاش میکند از فرصت همکاری با آمریکا برای جذب سرمایهگذاری، توسعه زیرساختها و احیای اقتصاد خود بهره ببرد. موفقیت یا شکست الزیدی در تحقق این اهداف، میتواند مسیر آینده عراق و توازن قدرت در خاورمیانه را تحت تأثیر قرار دهد.
