ادعای رویترز درباره پشتپرده سفر عاصم منیر به ایران | او با موافقت ترامپ راهحلی برای پایان جنگ به ایران ارائه کرده | کشورهای عضو پیمان مکه و قطر نقش ضامن این توافق را ایفا میکنند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، مقامهای ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه در تهران با مقامهای ایرانی دیدار کردند تا برای کاهش تنش در درگیریهای خاورمیانه تلاش کنند. این دیدار در حالی انجام شد که حوثیهای یمن حملات جدیدی را علیه عربستان آغاز کردند و پارلمان مصر نیز حمایت دفاعی از این کشور حوزه خلیج فارس را تصویب کرد.
بر اساس گزارش رویترز، این مذاکرات نخستین تماس در سطح عالی میان ایران و سه کشوری بود که در ماه اوت پیمان دفاع متقابل مکه را امضا کردند؛ آن هم از زمان آغاز جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شروع شد و سپس به عربستان سعودی و یمن نیز گسترش یافت.
عربستان سعودی اعلام کرد هدف از این سفر، گشودن کانالهای مذاکره برای «جلوگیری از بازگشت تشدید تنشهای نظامی» است.
به گفته مقامهای سعودی و ایرانی، عربستان در این نشست شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع و برادر کوچکتر محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، را نمایندگی کرد؛ پاکستان با حضور فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش، و ترکیه با حضور ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات این کشور، در مذاکرات شرکت داشت.
رسانههای دولتی ایران تصاویری از حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در این دیدارها منتشر کردند.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که در پایان نشست، چهار کشور توافق کردند مذاکرات را با هدف تقویت همکاری در زمینه صلح و امنیت ادامه دهند.
پاکستان و قطر پیشتاز تلاشهای میانجیگرانه در جنگ بودهاند.
تلاشهای پیشین به دستیابی به یک توافق موقت صلح در ماه ژوئن کمک کرد، اما درگیریها میان ایران و آمریکا بهزودی از سر گرفته شد. سپس درگیری میان حوثیهای همسو با ایران و عربستان سعودی، متحد آمریکا، شدت گرفت و جبهه جدیدی در جنگ گشوده شد.
آمریکا و ایران یکدیگر را به حملات جدید تهدید میکنند
گسترش درگیریها، عبور کشتیها از تنگه راهبردی هرمز ـ گذرگاه حیاتی انتقال انرژی ـ را محدود کرده، قیمت جهانی نفت و گاز را افزایش داده، کشورهای حوزه خلیج فارس را در معرض حملات موشکی و پهپادی قرار داده و بحران انسانی تازهای را در یمن رقم زده است.
تنشها میان واشنگتن و تهران در روزهای اخیر افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه گفت که ایالات متحده ممکن است بار دیگر به ایران حمله کند.
مقامهای امنیتی ایران به رویترز گفتند تهران در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل، طرحهای دقیقی برای هدف قرار دادن کابلهای زیردریایی در خلیج فارس تهیه کرده است.
این جنگ که در اوایل سال جاری میلادی همچنین به شعلهور شدن دوباره درگیریها میان اسرائیل و حزبالله لبنان، گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران، انجامید، به کاهش محبوبیت ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا منجر شده است؛ انتخاباتی که تعیین میکند کدام حزب کنترل کنگره را در اختیار خواهد داشت.
محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، گفت سفر مقامهای سه کشور نشان داده است که «تهدیدهای آمریکا تأثیر چندانی بر کشورهای جهان ندارد».
او از شکلگیری «فضایی جدید و مثبت» در منطقه سخن گفت.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر اعلام کرده بود این نشست که پیشنهاد برگزاری آن در جریان سفر هفته گذشته عاصم منیر به تهران مطرح شده بود، میتواند نخستین گام در مسیر ایجاد سازوکارهای امنیت منطقهای باشد.
یک مقام ارشد امنیتی پاکستان گفت محور اصلی مذاکرات، ایجاد یک شبکه منطقهای عدم تجاوز بوده است.
به گفته این مقام، دستور کار نشست همچنین شامل مذاکرات ایران و آمریکا، حملات حوثیها به عربستان سعودی، تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا بود.
یک مقام دیگر پاکستانی گفت عاصم منیر با موافقت ترامپ برای تلاش در مسیر دیپلماسی، راهحلی برای پایان دادن به درگیریها به ایران ارائه کرده است؛ راهحلی که به گفته او، منافعی برای هر دو طرف آمریکایی و ایرانی در نظر میگیرد. این مقام جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
این مقام افزود کشورهای عضو پیمان مکه و قطر میتوانند در صورت پذیرش این پیشنهاد، نقش ضامن را ایفا کنند.
یک مقام ایرانی پیشتر گفته بود که در نشست روز دوشنبه هیچ بحثی درباره برنامه هستهای ایران انجام نخواهد شد و این موضوع تا زمانی که خواستههای تهران برای پایان دادن به جنگ برآورده نشود، مورد بررسی قرار نخواهد گرفت.
این خواستهها شامل پایان دادن به محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و لغو تحریمهای صادرات نفت ایران است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، گفته است ایران برای پایان یافتن جنگ باید سطح غنیسازی اورانیوم خود را کاهش دهد.
دفتر رسانهای ارتش پاکستان و وزارت امور خارجه ترکیه بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
پارلمان مصر حمایت دفاعی از عربستان را تصویب کرد
عربستان سعودی پس از آنکه حوثیها ماه گذشته مناطق راهبردی در امتداد ساحل دریای سرخ یمن را تصرف کردند و پیشروی خود را در برابر نیروهای دولت مورد حمایت ریاض ادامه دادند، حملات خود علیه این گروه را تشدید کرده است.
حوثیها نیز فرودگاهها، بنادر و تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار دادهاند.
حوثیها روز دوشنبه اعلام کردند ایستگاههای پمپاژ در خط لوله نفت شرق به غرب عربستان و همچنین فرودگاه ریاض را هدف حمله قرار دادهاند. فرودگاه ریاض یک روز پیش از آن اعلام کرده بود فعالیت در دو پایانه خود را از سر گرفته است.
عربستان سعودی بلافاصله حملات ادعاشده حوثیها را تأیید نکرد.
پارلمان مصر که پیشتر اعلام کرده بود پیوستن به پیمان مکه را بررسی میکند، روز دوشنبه به ارتش این کشور اجازه داد در دفاع از عربستان سعودی مشارکت کند. عربستان یکی از شرکای مهم مالی و سیاسی قاهره به شمار میرود.
بر اساس متن توافقنامه دفاع مشترک مکه که رویترز به آن دست یافته است، کشورهای امضاکننده متعهد شدهاند از «تمامی ابزارهای لازم» برای از بین بردن تهدیدها علیه تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای بهرسمیتشناختهشده بینالمللی یکدیگر استفاده کنند.
اعضای این پیمان اوایل ماه جاری میلادی نشستی اضطراری در ریاض برگزار کردند و توافق کردند از «استقرار سریع» نیروها و توانمندیهای نظامی در عربستان سعودی اطمینان حاصل کنند.
تلاشهای پارلمان ترکیه برای تصویب این توافقنامه از هفته گذشته آغاز شده و همچنان ادامه دارد؛ پاکستان نیز هفته گذشته این پیمان را تصویب کرد.