زنگ خطر برای اقتصاد جهان؛ «رونق هیجانی» در سرمایهگذاریهای حوزه فناوری | ریسک حباب در بازار هوش مصنوعی بالاست
به گزارش اقتصادنیوز، در حالی که بازارهای جهانی همچنان تحت تأثیر موج سرمایهگذاری سنگین در حوزه هوش مصنوعی قرار دارند، جدیدترین گزارش بانک تسویههای بینالمللی (BIS) زنگ خطر تازهای را برای اقتصاد جهان به صدا درآورده است. این نهاد مالی با اشاره به احتمال شکلگیری یک «رونق هیجانی» در سرمایهگذاریهای فناوری، هشدار میدهد که هرگونه ناامیدی از بازدهی مورد انتظار میتواند مسیر بازار را بهسرعت تغییر داده و اقتصاد جهانی را وارد دورهای از رکود سرمایهگذاری و نوسانات مالی گسترده کند.
ریسک حباب در بازار هوش مصنوعی؛ از رونق سرمایهگذاری تا تهدید رکود جهانی
براساس گزارش فایننشالتایمز، بانک تسویههای بینالمللی (BIS) هشدار داده است که موج گسترده سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری در حوزه هوش مصنوعی ممکن است در نهایت به یک «رکود طولانی سرمایهگذاری» تبدیل شود؛ وضعیتی که میتواند بازارهای مالی را دچار تلاطم کرده و به اقتصاد جهانی آسیب بزند.
این نهاد مستقر در بازل که به بانکهای مرکزی جهان مشاوره میدهد، اعلام کرده است در صورت کمتر از انتظار بودن بازدهی در بخش فناوری، سرمایهگذاران ممکن است بهسرعت تأمین مالی شرکتهای هوش مصنوعی را کاهش دهند؛ در شرایطی که پنج شرکت بزرگ «ابرمقیاسساز» انتظار میرود بین سالهای ۲۰۲۵ تا پایان ۲۰۲۶ بیش از ۱ تریلیون دلار سرمایهگذاری کنند.
هشدار نسبت به عقبنشینی ناگهانی سرمایهگذاری و شوک مالی
BIS در گزارش اقتصادی سالانه خود که روز یکشنبه منتشر شد، تأکید کرده است: «ناامیدی از بازدهی میتواند باعث عقبنشینی ناگهانی در تأمین مالی شود و رونق هزینههای سرمایهای (capex) را به یک رکود طولانی سرمایهگذاری تبدیل کند؛ با پیامدهای احتمالی بر شرایط مالی.» این نهاد از «هیجان فعلی پیرامون هوش مصنوعی» بهعنوان یک ریسک مهم یاد کرده است.
این هشدار در شرایطی مطرح میشود که نگرانیها درباره حجم عظیم انتشار سهام و بدهی برای تأمین مالی انقلاب هوش مصنوعی رو به افزایش است؛ موضوعی که نوسانات قابل توجهی در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. شرکتهای فناوری در ماههای اخیر با استفاده از نزدیک بودن سپرده های اعتباری به پایینترین سطوح تاریخی، صدها میلیارد دلار از بازار بدهی جهانی جذب کردهاند.
همچنین قیمتهای بالای سهام، این شرکتها را به بازار سرمایه آمریکا نیز سوق داده است؛ بهطوریکه عرضه اولیه بزرگ شرکت اسپیسایکس به ارزش ۸۶ میلیارد دلار در اوایل ماه جاری، نماد تقاضای شدید برای سهام مرتبط با فناوری محسوب میشود.
مقایسه تاریخی از حبابهای سرمایهگذاری تا نگرانی از ثبات مالی امروز
سرمایهگذاران بزرگ هشدار دادهاند که این موج انتشار بدهی میتواند میزان تحمل بازار را به چالش بکشد، بهویژه اگر سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی بازده کافی ایجاد نکند. بازارهای سهام نیز از زمان عرضه اولیه اسپیسایکس و همزمان با افزایش انتظارات از رشد نرخ بهره فدرال رزرو، نوسانات بیشتری را تجربه کردهاند.
رئیس بخش سرمایهگذاری شرکت آلیانز نیز این هفته هشدار داده است که تصمیم اسپیسایکس برای انتشار اوراق قرضه ۲۵ میلیارد دلاری اندکی پس از IPO، نشانه ورود بازارها به «منطقه حبابی» است.
BIS در ادامه گزارش خود تأکید کرده است که خوشبینی نسبت به هوش مصنوعی تاکنون بهعنوان یک محرک مهم رشد اقتصاد جهانی عمل کرده و این احتمال وجود دارد که این فناوری در دهه آینده بتواند بهرهوری را بهطور «قابل توجهی» افزایش دهد.
با این حال، این نهاد به دورههای تاریخی مشابه اشاره کرده است؛ از جمله توسعه کانالها در دهه ۱۸۳۰، گسترش راهآهن در بریتانیا در دهه ۱۸۴۰ و حباب داتکام در اواخر دهه ۱۹۹۰. به گفته BIS، وجه مشترک این دورهها «یک جهش فناورانه واقعی بود که سرمایهای فراتر از بازده تجاری قابل توجیه را جذب کرد».
این نهاد افزوده است: «این دورهها در نهایت با بازگشت سرمایهگذاری و ایجاد رکودهای فراگیر اقتصادی پایان یافتند.»
BIS همچنین هشدار داده است که اصلاح شدید بازارهای سهام مرتبط با هوش مصنوعی امروز میتواند اثرات گستردهتری نسبت به گذشته داشته باشد، زیرا خانوارها نسبت به گذشته سهم بیشتری از ثروت و درآمد خود را در سهام سرمایهگذاری کردهاند.
این نهاد در پایان تأکید کرده است که ثبات مالی نیز میتواند در معرض خطر قرار گیرد، بهویژه با توجه به حجم بالای بدهی منتشرشده توسط شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی برای تأمین مالی سرمایهگذاریهای خود.
در کنار این موارد، BIS هشدار داده است که با وجود تابآوری غیرمنتظره اقتصاد جهانی در برابر شوکهایی مانند جنگ آمریکا و ایران، پیامدهای اقتصادی اختلال در تنگه هرمز هنوز بهطور کامل ظاهر نشده است؛ در حالی که پیش از این درگیریها حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر عبور میکرد.
این نهاد تأکید کرده است: «اثرات تورمی از هماکنون در حال احساس شدن است و ممکن است پایدار باقی بماند.»
BIS در جمعبندی خود هشدار داده است: «خطرات افزایش یافتهاند؛ از فشارهای تورمی پایدار گرفته تا پایداری سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی، آسیبپذیریهای مالی رو به رشد و تضعیف موقعیتهای مالی دولتها.»
ارسال نظر