رویاهای مشترک ایرانی‌ها و آمریکایی‌ها/ پرونده‌های مفتوحه و مختومه روابط این دو کشور
در سال‌های اخیر و با روی کار آمدن دولت یازدهم انتظار بر افزایش مراودات تجاری بین دو کشور ایران و آمریکا شدت گرفت. تقویت زمزمه‌های لغو تحریم‌ها، تجار و بازرگانان ایرانی و آمریکایی را در شرایطی قرار داد که گمان کنند می‌توانند از این پیس در شرایط آسان‌تری به تجارت با یکدیگر بپردازند.
پرونده مختومه اتاق مشترک ایران و آمریکا
شاید به همین دلیل بود که ابتدا بحث‌ها مبنی بر راهاندازی اتاق بازرگانی مشترک بین دو کشور مطرح که شد که البته سرانجام رها شده‌ای داشت. اعضای اتاق بازرگانی ایران در همان زمان با انجام مصاحبه‌های متفاوت نسبت به راهاندازی این اتاق مشترک ابراز تمایل کردند اما در نهایت همگان به این نتیجه رسیدند که تا دیپلماسی بین دو کشور فعال و روابط دولت‌ها احیا نشود و وزاتخانه‌های امور خارجه دو کشور اجازه ندهند تاسیس چنین اتاق مشترکی محال است.
دامداران آمریکایی آمدند که بمانند، اما رفتند که رفتند
قدم دوم در راستای رفع تشنگی رابطه تجار ایرانی و آمریکایی برای تجارت با یکدیگر در سال 92 با حضور دامداران آمریکایی در ایران برداشته شد. در آن زمان نمایشگاه دامداری در جزیره کیش برگزار شد که در آن قرار بر این بود دامداران آمریکایی حضور فعالانه‌ای در ایران پیدا کنند و نهاده‌هایی مانند ذرت، جو و کنجد را با 20 درصد زیر قیمت به بازار ایران بفروشند اما این برنامه نیز محقق نشد و آمریکایی‌ها رفتند که رفتند. در آن زمان نمایندگان و تولیدکنندگان شرکت‌های آمریکایی آمادگی خود را برای حضور فعال در بازار ایران اعلام کرده بودند.
سعید سلطانی، رئیس اتحادیه دامداران تهران، درباره موضوع فعالیت دامداران آمریکایی در ایران به اقتصادنیوز اعلام کرده بود: بعد از برگزاری آن نمایشگاه بین‌المللی، ما با گروهی از اتحادیه تعاونی کشاورزی آمریکا جلسه گذاشتیم و قرار بود که آنها نهاده‌هایی مانند ذرت، جو و کنجد را با 20 درصد زیر قیمت به بازار ایران بفروشند و آنها رفتند که نتیجه را به ما خبر بدهند ولی در ادامه به دلایل مسائل سیاسی این اتفاق پیش نیامد.
او افزود: باید ارتباطات در کشور درست شود تا بتوان ارتباط دوباره‌ای بر قرار کرد، وگرنه آنها به دلیل وجود تحریم‌ها جرات حضور در ایران را پیدا نمی‌کنند. آن زمان نیز به دلیل همین موضوع دیگر از آنها خبری نشد.
ابهام در ورود خودروسازان آمریکایی به ایران
به گزارش اقتصادنیوز، مورد دیگر بحث ورود خودروسازان آمریکایی به ایران بود. هنوز سر و صدای بیانیه ایران و 1+5 در 13 اسفند ماه سال گذشته نخوابیده بود که بحث ورود خودوسازان آمریکایی به ایران مطرح شد. تجار ایرانی در حالی خبر از مذاکرات اولیه خودروسازان آمریکایی برای حضور در صنعت خودروسازی ایران می‌دانند که به نظر می‌رسد نسبت به این موضوع موضع‌گیری داشتند. به اعتقاد تجار ایرانی اگر قرار باشد مراودات تجاری بین دو کشور ایران و آمریکا بهبود یابد قدم اول باید تامین کالاهای اساسی و واردات این کالاها به ایران باشد و در غیر این صورت ورود خودروسازان آمریکایی به ایران برای ایرانی‌ها آن هم در شرایطی که هنوز آمریکا لغو به یکباره تحریم‌ها را نپذیرفته کار منطقی نیست. بنابراین سرنوشت ورود خودروسازان آمریکایی به ایران به سرانجام راهاندازی اتاق بازرگانی مشترک و دامداران آمریکایی مبتلا شد.
دیواری بلند‌تر از اوج پرواز
خبر دیگری که کم سر و صدا نکرد، بحث ایجاد خط مستقیم پرواز بین ایران و آمریکا بود. پیش از این دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی خبری مبنی بر برقراری مجدد پرواز ایران و آمریکا اعلام کرد، این در حالی بود که متولیان امر در وزارت راه و شهرسازی این تصمیم را خارج از دستور اعلام کردند.
اکبر ترکان در آبان ماه سال ۹۲ درباره آخرین وضعیت پرونده پرواز مستقیم ایران ـ آمریکا، اعلام کرده بود:سابقه پرواز ایران و آمریکا به سال‌های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برمی‌گردد اما باید همه جوانب را در نظر گرفت تا دستور رئیس جمهور که برای آسایش شهروندان ایرانی مقیم در آمریکا پیش بینی شده، اجرایی شود.
اما پیگیری‌های اقتصادنیوز از مقامات وزارت راه و شهرسازی حاکی از این است که برقراری این پرواز هنوز در دستور کار این وزارت‌خانه قرار نگرفته است.
آمد و رفت‌هایی با خروجی مبهم
علی‌رغم تمام تلاش‌هایی که در نهایت با در بسته مواجه شد، هیات‌های تجاری بیکار ننشستند و با این که از سابقه ناکامی‌های گذشته خبر داشتند همین که توافقات لوزان را شنیدند آمدند و رفتند. اول آمریکایی‌ها به ایران آمدند که در آخر هم معلوم نشد با چه دستاوردی ایران را ترک کردند. فقط اعلام شد که هیاتی 24 نفره از آمریکا وارد ایران شد و خروجی خاصی از آن حضور منتشر نشد.
به گزارش اقتصادنیوز، ایرانی‌ها هم در عکس العملی سریع و از سر مهمان‌نوازی سریع بار سفر را بستند تا بروند بازدید همتاهای آمریکایی خود را پس دهند. در حال حاضر هم دو هفته‌ای است که در واشنگتن و سان‌فرانسیسکو جلساتی را برگزار کرده‌اند.
حمید حسینی درباره جزییات این سفر به مهر گفته است: این هیات متشکل از کارآفرینان، تجار، بانوان بازرگان و هنرمندان هستند. در طول این سفر سه هفته‌ای قرار است هیات ایرانی به موسسات فرهنگی، دانشگاه‌ها و بخش‌های مختلف تجاری رفته و به مذاکره بپردازند تا سیاه‌نمایی که در طول سال‌های قبل، نسبت به جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته، شفاف‌سازی شود.
به گفته وی، تجار ایرانی و آمریکایی به دنبال توسعه روابط تجاری هستند و این در حالی است که آمریکایی‌ها به دلیل تحریم‌ها، اجازه مبادله با ایران را نداشته‌اند و همین امر، مبادلات تجاری ایران و آمریکا را دچار مشکل کرده است. در غیر این صورت، مراوده تجاری با آمریکا، خرید کالا از این کشور یا فروش کالا به این کشور، هیچ منعی از لحاظ قوانین جمهوری اسلامی ایران ندارد.
حسینی گفت: در این میان، ممکن بود رفت و آمد تجار به صورت تکی و مذاکره با طرف مقابل نتواند منجر به رونق روابط تجاری دو کشور شود، بر همین اساس دو طرف به این نتیجه رسیدند که هیاتی از اتاق بازرگانی برای حضور در آمریکا و ملاقات با تجار و هنرمندان و فرهنگیان در این کشور، دعوت شوند، بر این اساس به دعوت موسسه آمریکایی «LEARNING» که یک تشکل غیردولتی است، کارآفرینان و هنرمندان ایرانی به این کشور سفر کرده‌اند.
هرچند با توافقات لوزان امیدواری‌های‌ها در لغو تحریم‌ها به وجود آمده اما سرانجام آن همچنان نامشخص است. سال‌هاست که دو کشور ایران و ایالات متحده آمریکا در روابط پرنوسان سیاسی با هم قرار دارند که نتایج آن بر روابط تجاری دو کشور سایه انداخته است. بارها خبرهایی شنیده شده که حاکی از تلاش بخش خصوصی دو کشور برای برقراری رابطه با یکدیگر بوده و هر بار هم تمام این تلاش‌ها در نهایت با سد شرط به نتیجه رسیدن روابط سیاسی دو کشور مواجه شده است. به گفته فعالان بخش خصوصی ایران امکان برقراری روابط بانکی و نقل و انتقال پول وجود ندارد، حتی امکان داشتن پروازی مستقیم هم بین دو کشور وجود ندارد و هزاران مانع دیگر که اجازه برقراری روابط را به تاجران ایرانی و آمریکایی نمی‌دهد. شاید این مذاکرات و این پیشامد‌های بی‌نتیجه سرانجام روزنه‌ای برای رفع میل به برقراری روابط شود!
