افت نفت چگونه به ضرر آمریکا تمام شد؟
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از بخش مالی یاهو، اگر بخواهیم به تنها یک مورد که بیشتر کارشناسان در ابتدای سال میلادی بر روی آن توافق داشتند اشاره کنیم، آن مورد این بود که سقوط قیمت نفت منجر به افزایش رشد اقتصادی در آمریکا خواهد شد. اما این آن چیزی نبود که اتفاق افتاد.
رشد اقتصادی آمریکا در سه ماهه نخست سال 2015 کاهش داشت و احتمال ادامه این روند در نیمه اول سال نیز وجود دارد. با وجود کاهش هزینههای مصرف کنندگان در پمپهای بنزین، آنها مصرف خود را کاهش دادهاند.
در قیمت 2.74 دلار به ازای هر گالن (متوسط قیمت بنزین در سراسر آمریکا) هنوز قیمت بنزین در آمریکا نزدیک به یک دلار کمتر از سال گذشته است. ضمن اینکه در ماه ژانویه متوسط قیمت به سطح 2.03 دلار هم رسید که پایینترین مقدار در 5 سال گذشته بود.
همواره کاهش قیمت نفت انتظار افزایش تقاضای بنزین و رانندگی بیشتر را به همراه دارد به طوری که در اقتصاد آمریکا تاثیرات مثبت کاهش قیمت نفت بیشتر از تاثیرات منفی آن در نظر گرفته میشود.
به عنوان مثال جانت یلن رئیس فدرال رزرو آمریکا در مورد کاهش قیمت نفت میگوید: (کاهش قیمت نفت) به طور ویژهبرای خانوادهها خوب است... این منجر به کاهش مالیات پرداختی آنان و افزایش قدرت خریدشان میشود.
برخی از دیگر کارشناسان بسیار صریحتر بودهاند؛ کریس لافاکیس اقتصاددان موسسه مودیز آنالتیکس میگوید: قیمت پایین نفت بدون شک تاثیر مثبتی بر اقتصاد آمریکا دارد. با این حساب چه چیزی منجر شده آنها اشتباه کنند؟
به نظر میرسد اثرات اقتصادی قیمت پایینتر انرژی بر اقتصاد آمریکا از زمان رکود سال 2008 تغییر یافته باشد. از آن زمان کمپانیهای بسیاری در استخراج نفت سرمایهگذاری کردهاند. همچنین پروژه های لولهگذاری و راهآهن برای انتقال نفت (درسالهای اخیر) نقش مهمی را در ایجاد رشد اقتصادی داشتهاند. از این رو با کاهش قیمت نفت و آسیب دیدن کمپانیهای نفتی، مجموعه اقتصاد نیز آسیب میبیند.
شدت گرفتن حفاریهای نفتی در آمریکا که از سال 2008 آغاز شد، منجر به افزایش 75 درصدی تولید نفت خام و 30 درصدی گاز طبیعی در آمریکا شد. به طوری که این کشور را به بزرگترین تولیدکننده توامان نفت خام و گاز طبیعی جهان تبدیل کرد. این رشد منجر شد که سهم تولید انرژی از اقتصاد آمریکا به 2 درصد برسد این در حالی است که در سال 2000 این رقم یک درصد بوده است.
با این حال در ماههای اخیر فعالیتهای صنعتی (در بخشهای انرژی) به طور مشهودی افت کرده است. از این رو لافاکیس (از مقامات فدرال رزرو) میگوید: بسیار منصفانه تر است که بگوییم که ما (از کاهش قیمت نفت) بیش از آنچه نفع ببریم، آسیب دیدهایم.
بر اساس صورتجلسهای که در روز چهارشنبه گذشته منتشر شد؛ در طول نشست فدرال رزرو در ماه گذشته مقامات این نهاد پولی نیز در حال بحث و جدل جدی در مورد اثرات کاهش قیمت نفت بر اقتصاد آمریکا بودهاند. چند تن از سیاستگذاران اعتقاد داشتهاند که کاهش رشد اقتصادی آمریکا در اثر کاهش فعالیتهای مربوط به حفاری چاههای نفت میتواند تاثیر بسیار طولانیتری از آنچه پیشبینی میشد، داشته باشد.
آنها همچنین نگران آن بودهاند که کاهش تقاضای مصرفکنندگان آمریکایی بهرغم کاهش قیمت میتواند نشانگر آن باشد که به طور کلی آمریکاییها بیشتر از آنچه انتظار میرفت، نسبت به مصرف و پرداختهای مصرفی بیمیل شدهاند.
برخی از اقتصاددانان در حال تغییر فرضها و انتظارات خود برای پیشبینی وضعیت اقتصاد در آینده هستند.
جیم بورکهارد محقق IHS میگوید، منافع انرژی ارزان بسیار کمتر از آن است که در 10 سال گذشته اعلام میشد. (با کاهش قیمت نفت) شما یک موتور محرکه قوی اقتصاد را ازدست دادهاید و اثرات آن را به طور واضحی کاهش دادهاید.
لافاکیس و بسیاری از دیگر اقتصاددانان هنوز بر این عقیدهاند که مصرفکنندگان پساندازهای خود را که از کاهش قیمت انرژی به دست آوردهاند در نیمه دوم سال جاری هزینه خواهند کرد؛ از این رو رشد اقتصادی در ادامه سال سرعت خواهد گرفت.
اقتصاددانان میگویند که حداقل زمانی در حدود 6 ماه طول میکشد تا مردم درآمدهای بادآورده خود را هزینه کنند. اما به نظر میرسد این رونق احتمالی در ادامه سال برای آنکه رکود نسبی در ابتدای سال را جبران کند، کافی نباشد.
موسسه مودیز در آخرین پیشبینی خود اعلام کرده است که اقتصاد آمریکا در سال جاری میلادی 2.6 درصد رشد خواهد کرد. این در حالی است که آنها در پیش بینی قبلی خود رقم 3.3 درصدی را برای رشد اقتصادی آمریکا اعلام کرده بودند.
برای خانوارها کاهش قیمت بنزین یک درآمد بادآورده بوده است. دولت تخمین زده بود بنزین ارزانتر رقمی در حدود 675 میلیون دلار را برای خانوارهای آمریکایی به ارمغان خواهد آورد.
اما در همین حال ترس از وقوع رکود بسیاری را برای مصرف و هزینه بیشتر بیمیل کرده است. تحلیلگران اعلام کردهاند تحقیقات نشان میدهد آمریکاییها در صورتی که احساس کنند درآمدی موقتی است میل کمتری برای خرج کردن آن نشان میدهند.
گرک مکبریج تحلیلگر مالی میگوید، مصرفکنندگان نسبت به مصرف (پسانداز ناشی از کاهش قیمت بنزین) بسیار بیمیل بودهاند، به خاطر آینکه آنها احساس میکنند این درآمدها یک درآمد موقتی است.
نرخ افزایش مخارج مصرفی آمریکایی در سه ماهه اول سال جاری 1.9 درصد بوده است این در حالی است که این رقم در سال گذشته 4.4 درصد بوده است. این ارقام حکایت از آن دارد که بسیاری از درآمدهای بدست آمده درپی کاهش قیمت بنزین پسانداز شده است. نرخ پسانداز آمریکا به بالاترین سطح خود در 2 سال اخیر رسیده است. کمپانیهای والمارت و تارگت اعلام کردهاند که به طور قطع فروش آنها با کاهش قیمت بنزین افزایش پیدا نکرده است.
برای وینسه سیمیلوکا، تدوینگر 29 ساله ساکن نیوجرسی آمریکا، کاهش قیمت نفت تغییر چندانی در وضعیت مالی او بوجود نیاورده است. او شاهد نوسانات قیمت بنزین بوده است اما احساس نمیکند این قیمت پایین باقی بماند.
سیمیلوکا میگوید: پول بیشتری که به دست میآورم را پسانداز میکنم.
در عرصه اقتصادی پیشرفت تکنولوژی این اجازه را به کمپانیهای انرژی داد که رشد اقتصادی را رقم بزنند حال همین موضوع میتواند دلیل کاهش رشد اقتصادی اخیر آمریکا را نیز توضیح دهد. با پایان یافتن رکود اقتصادی سالهای 09- 2008 کمپانیها نفتی با استفاده از تکنولوژی فراکینگ به استخراج ذخایر زیر زمینی نفت (شیل) پرداختند. این فرایند درقیمت بالای 100 دلار به ازای هر بشکه نفت سودبخش بوده است.
جیم بورکهارد از اعضای موسسه IHS تخمین زده است کمپانیهای نفتی در آمریکا و کانادا حجم سرمایهگذاری خود را از 98 میلیارد دلار در سال 2005 به 368 میلیارد دلار در سال 2014 افزایش دادهاند. میزان اشتغال آمریکا در بخش نفت و گاز افزایش دو برابری داشته و به سطح 537 هزار شغل رسیده است. بعلاوه میزان اشتغال در صنایع فولاد و شن که در فرایند فراکینگ کاربرد دارد نیز افزایش داشته است همچنین فعالیتهای خدماتی و رستورانها در مناطقی که حفاریهای نفتی در آن انجام میشود (مانند داکوتای شمالی و پنسیلوانیا) بالا رفته است.
اما پیشرفتهای که در این صنعت رخ داده بود با کاهش 50 درصدی قیمت نفت از ماه ژوئن سال 2014 وارد روند معکوس شد. داگ ساتلز مدیرعامل کمپانی کانادایی انکانا که در آمریکا نیز فعالیت دارد میگوید، کاهش فعالیت کمپانیهای نفتی درزمینه حفاری بسیار سریعتر از آنچه بود که من در 32 سال اخیر دیده بودم.
ساتلز در ماه دسامبر اخیر گفت من پیش بینی میکنم تعداد سکوهای نفتی فعال در بهار تا یک سوم کاهش یابد. این در حالی است که بر اساس آمار اخیر کمپانی بیکرهیوز تعداد سکوهای نفتی بیش از 50 درصد کاهش داشته است.
این سقوط منجر شده است تا کمپانی U.S. Steel، اقدام به تعطیلی موقت کارخانههای خود که در زمینه تولید لولههای فولادی مورد استفاده در چاههای نفت فعالیت دارند، بکند. کمپانی Superior Silica Sands واقع در تگزاس که در زمینه تولید دانههای شن فعالیت دارد نیز فعالیتهای ساختمانی جدید خود را متوقف کرده و به میزان زیادی از سرمایهگذاری خود کاسته است.
بر اساس اظهارات مقامات رسمی طی سه ماهه اول سال 2015 سرمایهگذاری در چاهها و تاسیسات استخراج نفت شیل نزدیک به 50 درصد افت داشته است. گلدمن ساکس تخمین زده است به ازای هر شغل از دست رفته در کمپانیهای انرژی 3 شغل دیگر در کمپانیهای مرتبط با این فعالیتها از دست رفته است.
این روند به شکل دردناکی در تگزاس خم رخ داده است به طوری که در ماه مارس 25 هزار و 400 شغل از دست رفته است که بیشترین مقدار از سال 2009 میلادی بوده است. بسیاری از این شغل ها در بخشهای نفت و گاز بوده است.