معادنی که اصلا مسوول ایمنی ندارند/ دولت برای مشکلات ایمنی معادن چه برنامه‌ای دارد؟
به گزارش اقتصادنیوز، بررسی‌ها نشان می‌دهد بر اساس قانون مربوطه باید سالی سه بار تمام معادن زغال سنگ مورد بازرسی قرار بگیرند اما به دلیل کمبود بودجه فقط یک بازرسی از معادن در سال انجام می‌شود. این در شرایطی است که از نگاه کارشناسان بخش معدن تعداد دفعات حادثه و مشکلات ایمنی در معادنی که مسوول ایمنی ندارند، بیشتر است. نبود مسوول ایمنی و تجهیزات کافی در بسیاری از معادن سبب شده اغلب حوادث این بخش مربوط به کارگران شود و استناد به گزارش‌های موجود نشان می‌دهد توجه نکردن به آموزش لازم برای کارگران معدن دلیل اصلی این موضوع است.
اخیرا رئیس سازمان نظام مهندسی معدن از نبود مسوول ایمنی برای بیش از 80 درصد معادن ایران خبر داده که بر اساس اظهارات هرمز ناصرنیا، بیشتر این معادن از 25 نفر کارگر برخوردارند اما فاقد مسوول ایمنی مستقل هستند. در حالی که بر اساس قانون ایمنی در معادن لزوم حضور مسوول ایمنی ضروری در نظر گرفته شده است.
همچنین براساس ماده دو قانون ایمنی معادن که به تصویب شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده و توسط شورای وزیران ابلاغ شده، در تمامی معادن که دارای حداقل 25 نفر کارگر هستند باید یک نفر دارای صلاحیت به عنوان مسوول ایمنی و یک نفر به عنوان مسوول بهداشت حرفه‌ای به استناد آئین‌نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار تعیین شود. این در حالی است که در حال حاضر 75 درصد معادن کشور مسوول فنی دارند و بقیه معادن فاقد آن هستند.
همچنین گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت نیروی انسانی معادن در سال 1392 حاکی از آن است که مجموع شاغلان معادن کشور در این سال 94 هزار و 640 نفر بوده که از این تعداد 22 هزار و 808 نفر کارگر ساده و 26 هزار و 258 نفر کارگر ماهر برآورد شده است. در سال 92 تعداد سه هزار و 904 نفر تکنسین و پنج هزار و 146 نفر مهندس در کنار 20 هزار و 946 نفر کارمند اداری به همراه 15 هزار و 579 نفر در بخش حمل ونقل فعالیت داشتند.
به گزارش اقتصادنیوز، معادن زیرزمینی زغال‌سنگ به دلیل عمق ذخایر نسبت به معادن دیگر بیشتر دچار مشکل می‌شوند، در حالی که از پنج هزار و 400 معدن فعال در ایران 178 معدن، ذخیره زغال‌سنگ دارد، اما با وجود این، بسیاری از فعالان معدنی به دلیل کمبود نقدینگی و نبود تجهیزات کافی با مشکلات بسیاری روبه‌رو شده‌اند.
اگرچه فعالیت یک نفر مسوول فنی و یک نفر مسوول ایمنی در معادن هر بار به عنوان یک مساله جدی از سوی سازمان نظام مهندسی معدن کشور مطرح و پیگیری می‌شود اما در حالی که قرار بود سال جاری تمامی کارگران معادن کشور تحت آموزش قرار گیرند و هیچ یک از آنها بدون گواهی آموزشی، وارد معدن نشود اما این مساله با وجود تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکنون در حد وعده‌ای تحقق نیافته مانده است.
با این حال، بر اساس برنامه‌ریزی‌ها قرار است آموزش عمومی برای تمامی کارگران فعال در بخش معدن تا پایان سال آینده در راستای ارتقای سطح ایمنی در معادن اجرایی شود که به نظر می‌رسد نبود مسوول ایمنی برای بیش از 80 درصد معادن از بی‌توجهی وزارت صنعت به رعایت اصول ایمنی و مهارت است که از منظر فعالان معدنی این وزارتخانه مسوول اجرایی در این خصوص ندارد.
بررسی‌ها نشان داده اکثر معادنی که مشکلات ایمنی دارند، عمدتا به دلیل این است که بودجه کافی نداشته تا بتوانند تجهیزات کافی خود را برای فعالیت‌های معدنی تامین کنند. بر اساس اهداف سازمان نظام مهندسی و بودجه در نظر گرفته شده این سازمان تنها می‌تواند از 10 درصد معادن روباز و 20 درصد معادن زیرزمینی را بازرسی داشته باشد که در صورت حمایت دولت و سیاست‌های مناسب افزایش بازدید از معادن و جلوگیری از حوادث معدنی امکانپذیر خواهد شد.
ورود کارگران به معدن و معدنکاری باید مشروط به آموزش‌های کافی باشد. در همین راستا اخیرا بودجه بخش آموزش، پژوهش و فناوری سازمان توسعه و نوسازی افزایش یافته و در برنامه‌ریزی‌ها در سال 94، آموزش‌های حرفه‌ای معدن با حضور مربیان باسابقه خارجی در دستور کار ایمیدرو قرار گرفته است. سال گذشته بودجه ایمیدرو در این بخش حدود 18 میلیارد تومان بود که این رقم در سال جاری به 25 میلیارد تومان رسیده است.
اما آیا تفاهم‌نامه وزارت صنعت و وزارت کار برای برگزاری برنامه‌های آموزشی به کارگران معادن تنها در حد وعده‌ای است که نه وزارت صنعت جدی می‌گیرد و نه وزارت کار به صورت جدی در آن ورود پیدا می‌کند؟ باید دید اصلا دولت برای 80 درصد معادنی که مسوول ایمنی ندارند چه برنامه‌ای دارد؟
