جنگ، اضطراب و بیثباتی از نگاه یک جامعه شناس | در وضعیت مهآلود کنونی، باید امر سیاسی را بازصورتبندی کنیم
به گزارش اقتصادنیوز، در روزهایی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران مواجه هستیم و جامعه در بهتی آمیخته با نگرانی به سر میبرد، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان همزمان از ثبات داخلی مراقبت کرد و مسیر عقلانی سیاست را گشود؟
در میانه انباشت بحرانهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و زیر سایهی مداوم ناامنی و ترس از آینده، مقصود فراستخواه با نگاهی هشدارآمیز و در عین حال امیدبخش میگوید: «ایران با حروف کوچک نوشته میشود.»
سیدجواد میری، جامعهشناس، در گفتوگو با «اقتصادنیوز» بر ضرورت بازصورتبندی امر سیاسی، حفظ ارتباط شفاف با مردم و پرهیز از فروغلتیدن در بیثباتی تأکید میکند و معتقد است جنگ، اگر در چارچوب عقلانیت و دیپلماسی تعریف نشود، میتواند به تعمیق بحران بینجامد.
گفتگوی اقتصادنیوز با سید جوادمیری، جامعهشناس را بخوانید.
****
*آقای میری! با توجه به شرایط اخیر کشور و درگیر شدن با جنگ، ارزیابی شما از وضعیت اجتماعی و سیاسی امروز ایران چیست؟ آیا میتوان گفت جامعه در وضعیتی ویژه و بیسابقه قرار گرفته است؟
به نظر میآید وضعیت جامعه امروز ایران وضعیتی سورئالیستی است؛ فضایی بسیار مهآلود و سردرگمکننده. از یک سو حملات ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به ایران را شاهد هستیم و حتی در همین لحظه که با یکدیگر گفتوگو میکنیم، هم پایتخت و هم شهرهای دیگر مورد حمله قرار گرفتهاند.
از سوی دیگر، مرکز فرماندهی از میان رفته و شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای را در نهم اسفند شاهد بودیم. در وضعیت کنونی اشاراتی به قانون اساسی شده و مطابق آن نیز شورای رهبری تشکیل شده است.
*در چنین فضایی که ساختارهای مدیریتی کشور نیز با تغییرات و فشارهای بیرونی مواجهاند، چه مسیری را برای عبور از بحران پیشنهاد میکنید؟
اگر در این فضا، کسانی که عقلای مملکت محسوب میشوند بتوانند یک صورتبندی جدید از امر سیاسی ارائه دهند، میتوان از ورود به دهلیز ناآرامیهای مردمی جلوگیری کرد. به نظر میرسد در حملاتی که مشاهده میکنیم، ساختار قدرت و مراکزی که تمرکز قدرت و مدیریت کشور را بر عهده دارند هدف قرار میگیرند.
این امر نشان میدهد برنامه آمریکاییها برای ایران صرفاً محدود به تغییرات بنیادین نیست، بلکه شاید عمیقتر و بنیادیتر بوده و نوعی لیبیایی شدن را دنبال کند.
جامعه در شرایط ابهام دچار اضطراب و بیثباتی بیشتری خواهد شد
*از نگاه شما در سطح داخلی، مهمترین اقدام مسئولان برای حفظ انسجام اجتماعی چیست؟
از نگاه من، مسئولان باید همزمان با مردم در ارتباط بمانند و با آنان بهصورت شفاف گفتوگو کنند تا بتوانند تصویری دقیق از وضعیت داخلی برای افکار عمومی ترسیم کنند. این وضعیت جدید باید بهطور شفاف در رسانههای مختلف صورتبندی شود. جامعه در شرایط ابهام و بیاطلاعی، دچار اضطراب و بیثباتی بیشتری خواهد شد؛ بنابراین ارتباط مستمر و شفاف، ضرورتی انکارناپذیر است.
پایان دادن به وضعیت جنگی و بازنگری در اهداف
*در سطح کلانتر، چه افقی را برای خروج از وضعیت جنگی متصور هستید؟
اگر به هر صورتی که ممکن است بتوان این وضعیت جنگی را پایان داد، باید در آن جهت حرکت کرد. شاید یکی از مهمترین کارها این باشد که اهدافی را که در جنگ مورد حمله قرار گرفتهاند، مورد بازنگری قرار دهیم. جنگ باید وسیلهای باشد برای پیشبرد سیاست و دیپلماسی.
اما اگر جنگ را به معنایی آخرالزمانی تعریف کنیم، یعنی چیزی که دیگران میخواهند به ما تحمیل کنند، این تعریف فایدهای ندارد. باید از آن فضا خارج شویم. لازم است فضا را به سمت جنگ به مثابه ابزار دیپلماسی سوق دهیم؛ این رویکرد، پیام جدیدی هم به جامعه داخلی و هم به جامعه جهانی خواهد داد.
جامعه در شرایط بحران، بیش از هر زمان دیگری نیازمند ارتباط و اطلاعات است
*در بعد اجتماعی و ارتباطی، چه اقداماتی میتواند از تشدید گسستها جلوگیری کند؟
یکی دیگر از ضرورتها، حفظ و تقویت راههای اتصال مردم به یکدیگر است. باید از قطع فضای مجازی پرهیز شود و از این رویکرد دست برداشته شود. جامعه در شرایط بحران، بیش از هر زمان دیگری نیازمند ارتباط، همبستگی و دسترسی به اطلاعات است. انسداد ارتباطی میتواند به افزایش سوءتفاهمها و نگرانیها بینجامد.
ارسال نظر