اقتصاد ایران از مشکلات متعددی رنج میبرد. شاید نتوان یکمتغیر خاص را بهعنوان علت اصلی این مشکلات معرفی کرد؛ ولی آنچه میتوان تقریبا با قطعیت گفت این است که با نرخهای تورم سالهای اخیر، انتظار بهبود قابلتوجه در اقتصاد ایران واقعبینانه نیست. تورم بالا برای رشد اقتصادی سم مهلک است.
خودروسازی در ایران نمونهای است از صنایعی که با دخالت دولت، از فضای محاسبه اقتصادی خارج و درگیر محاسبات سیاسی شده است.
«در غزنین خبازان در دکانها ببستند و نان عزیز و نایافت شد و غربا و درویشان در رنج افتادند و به تظلم به درگاه شدند و پیش سلطان ابراهیم از نانوایان بنالیدند. فرمود تا همه را حاضر کردند. گفت چرا نان تنگ کردهاید. گفتند هر باری گندم و آرد که در این شهر میآرند نانوای تو میخرد و در انبار میکند و میگوید فرمان چنین است و ما را نمیگذارد که یک من بار بخریم. سلطان بفرمود تا خباز خاص را بیاوردند و در…
استقلال بانک مرکزی که بهعنوان مهمترین سازوکار برای تضمین سیاستهای پولی سالم اعمال میشود به معنی تجویز خودسر بودن بانک مرکزی و اثر نپذیرفتن آن از شرایط اقتصادی کشور نیست، بلکه ابزاری است که با توجه به اقتصاد سیاسی حاکم بر روابط بین تصمیمگیران عمده اقتصادی طراحی شده است تا تخصصی بودن سیاستهای پولی با هدف تنظیم نرخ تورم امکانپذیر شود.
برنامه هفتم توسعه اقتصادی ایران در راه است. تجربه برنامههای گذشته در ایران، بهجز در چند مورد معدود، همگی بیانگر ناکامی در رسیدن به اهداف برنامه بوده است.
با افزایش قیمت جهانی انرژی و برخی کالاهای دیگر از جمله مواد غذایی، این سوال مطرح شده است که آیا نباید ریشه تورم ایران را در افزایش این قیمتها جستوجو کرد؟ پاسخ منفی است.حتی اگر بتوان اثری از این افزایش قیمتها بر تورم ایران پیدا کرد، این اثر هم کوچک است و هم گذرا. علت اصلی و غالب تورم در ایران، مانند همه جوامع دیگر در تمامی ادوار، افزایش نقدینگی است.
وضعیت صنعت خودرو در ایران، گویاترین شاهد شکست دخالتهای دولت در عرصههایی است که بازار میتواند کارش را انجام دهد. آنچه در این صنعت اتفاق افتاده، این است که انحصاری ایجاد شده است که توجیهی ندارد و برای مقابله با اثرات منفی این انحصار، سیاستهایی اتخاذ شده که وضع را بدتر کرده است.
اخیرا، هم در ایران و هم در سطح جهانی، مساله امنیت غذایی به عرصه مباحث عمومی بازگشته است. بسته به اینکه عوامل دخیل در به خطر افتادن امنیت غذایی چه باشند و چه ابعادی از آن و در چه درجهای محل توجه باشد، راهحلهای پیشنهادی برای مواجهه با آن متفاوت است.