پشت پرده درگیری های جدید در سوریه | کردهای سوریه کوتاه آمدند؟ | دولت جولانی ناکام در ایجاد امنیت

به گزارش اقتصادنیوز، پس از یک هفته درگیری‌ شدید، طی توافقی شبه نظامیان قسد مناطق شرقی شهر حلب سوریه را تخلیه کرده و از آن خارج شدند.

این اتفاق پس از آن افتاد که سه هفته قبل مشخص شد توافق میان نیروهای دموکراتیک سوریه، یعنی نیروهای غالب در شمال و شمال شرق سوریه و دولت احمد الشرع به نتیجه نرسیده اند. در چند هفته گذشته، شبه نظامیان نیروهای دموکراتیک سوریه که به «قسد» شناخته می شوند، با مسلسل و توپ به سمت منازل مسکونی اهالی شهر حلب در شمال سوریه، تیراندازی کردند. این نیروها تحت حمایت آمریکا قرار دارند و با گلوله باران شهر، سوری های منطقه المیدان شهر حلب را مجبور به ترک منازل خود کرده اند. دولت جولانی که تلاش داشت با ادغام نیروهای قسد، صلحی را میان این گروه و دولت مرکزی رقم بزند، ظاهرا در این امر ناکام مانده است و امکان وقوع درگیری‌های شدیدتر در سوریه و به ویژه شهر حلب بالا گرفته است.

خروج مهاجمان از حلب

شنبه شب اتوبوس‌های حامل شبه‌نظامیان نیروهای دموکراتیک سوریه یا همان قسد از شهر حلب خارج شده و جنگ شهری که در دو محله حلب در جریان بود، به پایان رسید.بنابر اعلام رسانه‌های عربی، عناصر قسد طی توافقی به میانجی‌گری «بین‌المللی» از محله‌های شرقی به خصوص «الشیخ مقصود» و «الاشرفیه» خارج شده‌اند. تلویزیون رسمی سوریه گزارش داد که طی توافق صورت گرفته؛ آن‌ها به سمت شمال شرق سوریه منتقل می‌شوند.

ماجرا از کجا شروع شد؟

به گزارش ایسنا، در روز یازدهم دی، وقوع یک انفجار انتحاری در شهر حلب سوریه به کشته شدن یکی از نیروهای امنیتی وابسته به دولت موقت سوریه انجامید.

نورالدین البابا، سخنگوی وزارت کشور کابینه موقت سوریه در گفت‌وگو با شبکه الاخباریه سوریه گفت: تحقیقات به منظور شناسایی هویت عامل انتحاری در دست اجرا است و هیچ‌گونه نقض امنیتی دیگری در این شهر رخ نداده است.

در این میان، برخی منابع محلی اظهار داشتند که عامل انتحاری بعد از آنکه گشت پلیس در بوابه القصب شهر حلب در نزدیکی یکی از کلیساهای منطقه مسیحی‌نشین او را رصد کرده بود، خود را منفجر کرده است. به نظر می‌رسد این انفجار آغاز بحران در حلب باشد. 

توافقی که اجرا نشد

دولت موقت سوریه به رهبری الشرع، در دهم مارس گذشته با شبه نظامیان قسد، به توافقی برای ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در وزارت دفاع دمشق و تحویل موسسات و گذرگاه‌ها دست یافتند، توافقی که در عمل اجرایی نشد. مقامات سوری می‌گویند که در ماه‌های گذشته، نیروهای قسد هیچ تلاشی برای رعایت مفاد توافق‌نامه انجام نداده‌اند.

به گزارش الاخباریه، در روز چهارم ژانویه مصادف با چهاردهم دی ماه، نشستی میان فرماندهان نیروهای قسد و دولت موقف سوریه برای اجرای توافق پیشین برگزار شد. به گزارش ایسنا، دو طرف به نتایج ملموسی برای اجرای توافق نرسیدند و فقط بر برگزاری نشستی دیگر در آینده توافق کردند.

افزایش درگیری ها 

در روز سه شنبه ششم ژانویه، مصادف با 16 دی ماه، رسانه های سوریه گزارش دادند که نیروهای دولتی سوریه وابسته به احمد الشرع، پس از شناسایی محل‌های پرتاب پهپادهای متعلق به نیروهای قسد در مجاورت دیر حافر در شرق حلب، شروع به هدف قرار دادن محل‌های پرتاب پهپادهای این نیروها کردند.

پیش از این در روز دوشنبه، اداره رسانه و ارتباطات وزارت دفاع سوریه در بیانیه ای اعلام کرد که سه سرباز ارتش سوریه در پی حمله نیروهای دموکراتیک سوریه به یک ایست بازرسی پلیس نظامی در مجاورت دیر حافر در حومه شرقی حلب، با پهپاد زخمی شدند که منجر به زخمی شدن سه سرباز و آسیب به دو وسیله نقلیه شده بود.

 در پاسخ به بیانیه دولت، نیروهای دموکراتیک سوریه بیانیه‌ای صادر کردند و ادعاهای مطرح شده در مورد حمله به یک ایست بازرسی پلیس نظامی در نزدیکی شهر دیر حافر در شرق حلب، را قاطعانه رد کردند.

قسد تأکید کرد که نیروهایش در آن روز هیچ فعالیت، تحرک یا عملیات نظامی در منطقه انجام نداده‌اند و این ادعاها را کاملا ساختگی و مشکوک و با هدف ایجاد بهانه و توجیه برای تشدید بی‌دلیل تنش ها واند.

پس از این بیانیه، قسد دو بیانیه دیگر صادر کرد و تصریح کرد که حادثه‌ای که وزارت دفاع سوریه اتهامات خود را بر اساس آن مطرح کرده است، به هیچ اقدام نظامی ربطی ندارد. آنها توضیح دادند که این یک تصادف رانندگی بین یک وسیله نقلیه غیرنظامی و یک وسیله نقلیه پلیس نظامی متعلق به جناح‌های وابسته به دمشق بوده است که در تلاشی آشکار، برای جعل یک روایت امنیتی بی‌اساس، اغراق‌آمیز و گمراه‌کننده به تصویر کشیده شده است آن ها در ادامه به تعهد خود بر خویشتنداری و پایبندی به رویه‌های تعیین‌شده، و عزم خود برای عدم ورود به این تلاش‌های ساختگی برای تشدید اوضاع تأکید کردند.

قسد در بیانیه سوم، گلوله‌باران بی‌هدف و مداوم شهر دیر حافر را به گروه‌های الامشاط و حمزه که وابسته به دولت دمشق هستند، نسبت داد.

این گروه در ادامه بر حق کامل و مشروع خود برای دفاع از مبارزان و مردم خود تأکید کردند. آن ها در این بیانیه خاطرنشان کردند که این اقدامات جان ساکنان را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد.

ایجاد گذرگاه برای خروج غیرنظامیان از الاشرفیه و شیخ مقصود

 با این حال، روز بعد درگیری ها مجدد از سر گرفته شد. در روز هفدهم دی ماه، نیروهای قسد محله السریان را با خمپاره هدف قرار دادند. به گزارش الجزیره، درگیری‌هایی میان قسد و نیروهای دولت موقت سوریه در محور الکاستیلو و الشیحان در شهر حلب رخ داد.

نیروهای وابسته به وزارت دفاع دولت موقت سوریه، محله‌های الاشرفیه و شیخ مقصود را هدف قرار دادند.

مرکز عملیات ارتش دولت موقت سوریه اعلام کرد: ما تمام پایگاه‌های نظامی گروه قسد در داخل محله‌های شیخ مقصود و الاشرفیه را هدف نظامی مشروع برای خود می‌دانیم و از غیر نظامیان در این محله‌ها می‌خواهیم فوراً از پایگاه‌های قسد دور شوند. ما دو گذرگاه امن را برای ساکنان ایجاد کرده‌ایم.

به گفته منابع سوری، غیرنظامیان به دلیل تشدید درگیری‌ها از محله شیخ مقصود خارج شدند.

شهر حلب روز چهارشنبه نیز شاهد افزایش درگیری‌های شدید میان نیروهای قسد و نیروهای دولت موقت سوریه بود که ۸ کشته و ۵۴ زخمی بر جا گذاشت.

اعلام حکومت نظامی

روز پنجشنبه ، خبرگزاری فارس به نقل از الجزیره نوشت: ارتش سوریه از ممنوعیت تردد در محله های شیخ مقصود و الاشرفیه و بنی زید در حلب خبر داد و اعلام کرد که عملیاتی را علیه مواضع قسد در این محله ها از ساعت یک و نیم بعد از ظهر به وقت محلی آغاز خواهد کرد.

ارتش در ادامه از ساکنان خواست که از مواضع قسد فاصله بگیرند.

همزمان قسد درباره تحرکات و آغاز موج جدید حملات ارتش سوریه به این محله ها هشدار داد.

استقرار ارتش سوریه در حلب

 به نقل از شبکه الجزیره، یک مقام امنیتی دولت موقت سوریه به این شبکه خبری گفت: روز پنجشنبه نیروهای ارتش سوریه وارد ساختمان ها در مناطق الشیخ مقصود و الاشرفیه شدند.

خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، در این باره اعلام کرد که ساکنان این دو منطقه به همراه بنی زید در حلب برخی از افراد این مناطق را به دولت تحویل می دهند.

همچنین خبرنگار الجزیره در سوریه نیز اعلام کرد که درگیری و تبادل آتش میان ارتش سوریه و قسد در اطراف الاشرفیه و شیخ مقصود در حلب از سر گرفته شده است.

استاندار حلب در این باره گفت که چند عضو قسد در شیخ مقصود و الاشرفیه، از قسد جدا شده و گروه دیگری نیز فرار کردند.

این مقام دولتی مدعی شد که نیروی انتظامی سوریه، برای تأمین امنیت آنها و بازگشت آوارگان، آماده استقرار در شیخ مقصود و الاشرفیه می شوند.

اعزام تسلیحات سنگین 

برخی منابع سوری در گفت‌وگو با الجزیره اظهار کردند که ارتش سوریه پس از محاصره ۲ محله الاشرفیه و شیخ مقصود و تامین امنیت ساکنان آنها، ماشین‌آلات سنگین، موشک‌اندازها، گردان‌های حرارتی و گردان‌های شاهین را که شامل پهپاد هستند، به حلب منتقل کرده و اعلام کرده که در صورت نقض آتش‌بس، حل‌وفصل نظامی قریب‌الوقوع خواهد بود.

در حالی که وزارت شرایط اضطراری وابسته به حکومت سوریه اعلام کرد که نیروهای دفاع مدنی پس از وقفه‌ای در شب گذشته، تخلیه غیرنظامیان از چندین محله حلب را از سر گرفته‌اند، مدیر دفتر اطلاع‌رسانی استان حلب به الجزیره گفت: نیروهای قسد سعی دارند تا مانع تخلیه غیرنظامیان از این دو محله شوند.

مدیریت امور اجتماعی سوریه نیز اعلام کرد که تعداد افرادی که تاکنون از این ۲ محله تخلیه شدند، به ۱۳۸ هزار و ۷۵۰ تن رسیده که شامل ۲۷ هزار و ۷۵۰ خانواده است.

این مرکز ساعات اولیه روز پنجشنبه به الجزیره اعلام کرد که حکومت به قسد پیشنهاد داده نیروهای خود را به طور کامل از حلب به سمت رقه به عقب براند، در مقابل فقط نیروهای امنیت عمومی و نه ارتش وارد به محله‌های الاشرفیه و شیخ مقصود شوند اما نیروهای قسد این پیشنهاد را رد کردند.

در این میان، نیروهای وابسته به دولت سوریه نیز صبح پنجشنبه 18 دی ماه ادعا کردند که در تلاش برای تامین امنیت غیرنظامیانی هستند که تمایل دارند از محله‌های حلب خارج شوند.

نگرانی سازمان ملل از ادامه درگیری ها

 استفان دوجاریک سخنگوی سازمان ملل، نسبت به آخرین گلوله‌باران محله‌های مسکونی شهر حلب در شمال سوریه هشدار داد و خواستار اجرای توافق مارس ۲۰۲۵ شد. او گفت: ما در مورد سوریه و به ویژه تحولات شمال شرقی، از گزارش‌های مربوط به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان پس از درگیری‌ها در حلب سوریه نگرانیم. دوجاریک با تاکید بر لزوم حفاظت از غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی گفت که سازمان ملل از همه طرفین می‌خواهد که فورا برای کاهش تنش ها اقدام کنند و حداکثر خویشتنداری را به کار گیرند تا از آسیب بیشتر به غیرنظامیان جلوگیری شود

واکنش های منطقه ای

 هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه خواستار توقف حملات نیروهای قسد در حلب شد و ادامه درگیری ها را مانع از برقراری ثبات در این کشور دانست.

 العربیه نوشته است ترکیه در موضع‌گیری خود درباره تحولات شمال سوریه، خواستار عقب‌نشینی نیروهای دموکراتیک سوریه از دو محله شهر حلب شد.

این سخنان در شرایطی مطرح شد که آنکارا ساعاتی پیش اعلام کرده بود که در صورت درخواست دمشق، آماده کمک به دولت سوریه است.

منابع عربی در روز جمعه 19 دی ماه اعلام کردند که احمد الشرع در تماسی تلفنی، با امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه در خصوص آخرین تحولات سوریه گفت و گو کردند.

اقدامات خشن دولت سوریه در برابر اقلیت ها

امروز، مجلس اسلامی علوی در سوریه از نقض‌های خطرناک و روزافزون توسط دولت خبر داد. او از بازداشت ظالمانه، قتل و سوزاندن در مجموعه این اقدامات نام برد.

این درحالی است که سوریه از زمان روی کار آمدن دولت ابومحمد الجولانی، شاهد اقدامات تجاوزانه‌کارانه علیه طوایف و اقلیت های مختلف بوده است.

درگیری ها هنوز تمام نشده است

امروز ارتش دولت موقت سوریه با صدور بیانیه‌ای از ادامه عملیات در محله الشیخ مقصود برای پاکسازی از ونیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) خبر داد.

بر اساس گزارش شبکه خبری الجزیره، در این بیانیه آمده است که عملیات پاکسازی در محله الشیخ مقصود به صورت کامل تمام شده و این محله پس از پاکسازی به نیروهای امنیتی و نهادهای دولتی تحویل داده خواهد شد.

طبق گزارش بیانیه مذکور، به ساکنان محله الشیخ مقصود هشدار داده شده که در منازلشان به دلیل مخفی شدن نیروهای قسد و حزب کارگران کردستان باقی بمانند.

در همین راستا، برخی منابع خبری از درگیری‌های مجدد بین نیروهای ارتش دولت موقت سوریه و نیروهای قسد در شهر حلب خبر دادند.

از سوی دیگر، فرستاده آمریکا به سوریه خاطرنشان کرد:با وزیر امور خارجه اردن در خصوص آخرین تحولات سوریه صحبت کردیم.

فرستاده آمریکا به سوریه همچنین گفت که ما همچنان به حمایت از برقراری آتش‌بس در شهر حلب سوریه و تضمین عقب‌نشینی مسالمت‌آمیز و نیز برقراری ثبات، پایبندیم.

به نظر می‌رسد دولت ترکیه همراه با دولت موقت سوریه در صدد است تا به هر شکل ممکن درگیری در حلب را متوقف کند. هشدارها به قسد طی یک هفته گذشته راه به جایی نبرده است و رسیدن به یک توافق صلح را دشوارتر کرده است. در چنین شرایطی، شهر حلب به ویژه دو ناحیه را دچار بحرانی کرده که از زمان سقوط داعش تا امروز کم سابقه بوده است و می‌تواند غیرنظامیان را به شدت درگیر کند.