چرخش‌های لحظه ای ترامپ درباره ایران؛ از سیگنال مذاکره تا تهدید به جنگ و فشار تعرفه ای علیه متحدان ایران

به‌گزارش اقتصادنیوز، از آغاز اعتراضات اخیر در ایران، دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا تلاش کرده تا با اظهاراتی مداخله جویانه از غافله عقب نماند. او که طی هفته های اخیر چندین بار ایران را تهدید کرده بود.

رئیس جمهور آمریکا با ادعای اینکه همه گزینه ها علیه ایران روی میز است، گفته بود: اگر امکانش باشد آمریکا اینترنت ایران را برقرار می‌کند. او با تلاش برای دخالت در امور داخلی ایران مدعی شده بود که حوادث اخیر در ایران و ناآرامی ها در ایران به طور جدی پیگیری می‌کند.

با این وجود او در چرخشی یکباره دیروز صبح، مدعی آمادگی برای مذاکره با تهران شده بود، اما فاصله بین این سیگنال با تهدید جدیدش کوتاه بود. او در ادامه تهدیداتش شب گذشته از اعمال تعرفه‌های 25درصدی بر کشورهایی که با ایران مراودات تجاری داشته باشند خبر داد.

 این پیام‌های ضدونقیض قضاوت درباره نیت‌های آمریکا را دچار ابهام کرده است.

سیگنال‌های ضد و نقیض درباره مذاکره

روز دوشنبه، دونالد ترامپ در فضای پرتنش بین ایران و آمریکا مدعی شد تهران برای مذاکره با آمریکا پیام فرستاده است. مقامات ایران هم این ادعا را رد نکرده و از برقرار بودن کانال‌های ارتباطی میان دو کشور حرف زدند.

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه روز دوشنبه در پاسخ به صحت ادعاهای مطرح شده از سوی ترامپ به خبرنگاران گفت: کانال ارتباطی بین وزیر خارجه و ویتکاف باز است و هر وقت نیاز باشد از آن طریق پیام‌های لازم رد‌و‌بدل خواهد شد. او گفت: آمریکایی‌ها مواردی را مطرح کردند و ایده‌هایی از سوی طرف مقابل مطرح شده است. او همچنین درباره پیام‌های ضدو نقیض آمریکا گفت: پیام‌های متناقض عدم جدیت و حسن نیت را نشان می‌دهد و به‌هیچ‌وجه کمک‌کننده نیست.

همچنین عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه در گفت‌وگو با الجزیره، با تاکید بر آمادگی ایران برای همه گزینه‌های احتمالی، درباره احتمال دیدار با فرستاده ویژه آمریکا، استیو ویتکاف سخن گفت و تصریح کرد که درحال حاضر برخی موضوعات با واشنگتن مطرح است که جمهوری اسلامی در حال بررسی آن‌هاست.

در میانه این سیگنال های مذاکره، شب گذشته رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر به تهدید ایران پرداخت و در جریان گفت‌وگو با شبکه ان‌بی‌سی‌ نیوز گفت: کشورهایی که با ایران داد‌و ستد داشته باشند، مشمول تعرفه‌های 25 درصدی خواهد شد.

کارزار فشار حداکثری

رئیس‌جمهور آمریکا بارها بحث تعرفه‌ها را به ابزاری برای سرکوب مخالفان خود تبدیل کرده است. اقدامی که باعث افزایش قیمت کالاهای مصرفی در آمریکا شده و فشار اقتصادی را بر مصرف‌کنندگان تحمیل می‌کند.

از نگاه تحلیلگران این مواضع متناقض، تاییدی بر کارزار فشار حداکثری آمریکا علیه ایران است. این درحالی است که مقامات ایرانی علیرغم تاکید بر دیپلماسی، همواره اعلام کرده که تنها حاضر به مذاکره شرافتمندانه بوده و با مذاکره تحمیلی مخالف است.

چین واکنش نشان داد

مائو نینگ، سنخگوی وزارت خارجه چین در واکنش به اضهارات دونالد ترامپ گفت: پکن با دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر و استفاده از زور یا تهدید در روابط بین‌الملل مخالف است. او در ادامه افزود: بر این باوریم که حاکمیت و امنیت همه کشورها باید کاملا با کمک قوانین بین‌المللی حفظ شود.

مائو نینگ با بیان اینکه اوضاع ایران را از نزدیک زیرنظر دارد گفت: مطمئن هستیم تهران بر مشکلات غلبه خواهد کرد و ثبات این کشور حفظ خواهد شد.

عکس‌العمل چین در شرایطی رخ داده است که پکن جزو شرکای مهم تجاری ایران است. روس‌ها هم هر چند هنوز به ماجرای تعرفه‌ها عکس‌العملی نشان نداده‌اند؛ اما روز دوشنبه دخالت آمریکا در امور ایران را تقبیح کردند.

تشدید بی‌اعتمادی

اقدامات غیرمنتظره و بدون حساب و کتاب ترامپ، با حمله به کاراکاس و ربودن رئیس‌جمهور ونزوئلا، بیش از پیش مورد توجه جهانیان قرار گرفته است. او این اقدامات را تحت دکترین سیاسی مونرو توجیه می‌کند؛ دکترینی که بر مبنای تلاش برای ایجاد تسلط بر کشورهای آمریکای لاتین و برتری آمریکا در نیم کره غربی بنا شده است. او مدعی حمایت نیکلاس مادورو از قاچاقچیان و کارتل‌های مواد مخدر شده و آن را بهانه‌ای برای حمله به ونزوئلا قرار داده است. این درحالی است که یکی از شعارهای انتخاباتی او قبل از ریاست‌جمهوری، سیاست عدم مداخله بود. ترامپ بارها بوش را به‌خاطر اقداماتش در عراق مورد مذمت قرار داده است و گفته که او آمریکا را وارد جنگ‌های بی‌پایان کرده است.

از سویی، در خرداد سال جاری نیز رئیس‌جمهور آمریکا در حین دور ششم مذاکرات غیرمستقیم با ایران، در همراهی با اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد و موجب تشدید بی‌اعتمادی ریشه‌دار در روابط ایران و آمریکا شد.

هدف واقعی ترامپ چیست؟

با کنار هم قراردادن اقدامات گذشته ترامپ با اظهارات ضد‌و نقیض این روزها درباره تهدید نظامی و تمایل به مذاکره، نمی‌توان به نتیجه‌گیری دقیقی از نیات احتمالی او رسید. سیاست خارجی ترامپ همواره بر روابط شخصی و تصمیمات هیجانی او بوده است و حتی تحلیلگران آمریکایی نیز در پیش‌بینی تصمیمات احتمالی او در آینده با ابهام مواجه هستند.

این ابهامات درحدی است که روز گذشته کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید در گفت‌وگو با فاکس نیوز گفت: دونالد ترامپ به گزینه‌های دیپلماتیک در قبال ایران علاقه مند است. با این‌حال او در ادامه اضافه کرد که هیچکس از تصمیمات نهایی ترامپ جز خود شخص او، اطلاعی ندارد و این زمان است که همه‌‌چیز را مشخص‌ خواهد کرد.