جانشین احتمالی اردوغان به روایت اکونومیست | پای پسر کوچک به سیاست باز شد | سلامت رئیسجمهور راز است
به گزارش اقتصادنیوز، روز یکم ژانویه، پل گالاتای استانبول مملو از جمعیتی بود که برای حمایت از غزه گردهمایی کرده بودند؛ پلی که از نمادهای اصلی شهر استانبول بهشمار میآید.
چهره آشنای سخنران
اکونومیست در گزارشی نوشت: در میان جمعیت، مردی چهل و چند ساله با شال گردنی که نیمی از آن پرچم فلسطین و نیمی دیگر پرچم ترکیه بود، سخنرانی میکرد. محورهای سخنرانی معطوف به همان نکاتی بود که رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه سالهاست بر آن تاکید میکند؛ از جمله اشاره به بنیامین نتانیاهو به عنوان هیتلر قرن بیست و یکم.
اقتصادنیوز:این روزها، سوریه به میدان آزمایش جاهطلبیهای منطقهای ترکیه تبدیل شده است. آنکارا بخشهای وسیعی از شمال سوریه را کنترل میکند و در این مناطق مدرسه، بیمارستان و دادگاه ساخته است.
چهره سخنران با پیشانی بلند و ابروهای کمی بالا آمده و صورتی جدی، برای مردم آشنا بود. او کسی نبود چون بیلال اردوغان، جوانترین پسر رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان.
ورود به عرصه سیاسی
با وجود اینکه بیلال هیچ مقام دولتی ندارد، اما آرام آرام درحال ورود به عرصه سیاست است. حضور او در کنار پدر در دیدارهای دیپلماتیک با رهبران خارجی اخیر، به گمانهزنیها مبنی بر آمادگی او برای جانشینی دامن زدهاست.
بیلال اردوغان عضو هیئت مدیره سازمانهای دولتی ترکیه بوده و به یکی از چهرههای کلیدی بازیهای عشایری جهان، (برگرفته از المپیک با عناصری چون تیراندازی با کمان، شاهینبازی و همه چیز اسبسواری) تبدیل شده است.
علاوه بر این، او موضع فلسطین را پذیرفته است. در اواسط دسامبر گذشته، او با مطرح کردن ادعایی نه چندان محتمل، از جنگ غزه به عنوان بهانهای برای افزایش قدرت پدر خود استفاده کرد. او گفت: اگر نهاد رئیسجمهوری قدرت بیشتری را در اختیار داشت، اسرائیل نمیتوانست چنین نسلکشی را در غزه مرتکب شود.
قدرت در دستان اردوغان است
تصور اینکه قدرت اردوغان چگونه قرار است بیشتر شود، دشوار است. او تاکنون نیز بسیاری از مکانیزمهای نظارتی بر نهاد ریاستجمهوری را از بین برده است. او همچنین قصدی برای کنارهگیری زودهنگام از مقام خود ندارد.
رجب طیب اردوغان در سال 2003 ابتدا به عنوان نخستوزیر و سپس به عنوان رئیسجمهور در عرصه سیاست ترکیه فعالیت کرده است؛ بنابراین بر اساس قانون اساسی نمیتواند پس از دوره فعلی که در سال 2028 به پایان میرسد، دوباره نامزد شود. با اینحال، او میتواند با ایجاد تغییراتی در قانون اساسی و یا برگزاری انتخابات زودهنگام، به مدت پنج سال دیگر در قدرت بماند.
تغییر قانون اساسی آسان نیست
اردوغان برای تصویب یک قانون اساسی جدید از طریق پارلمان، به حمایت حداقل ۴۰۰ نماینده از ۶۰۰ نماینده نیاز دارد؛ میزانی که در حال حاضر در اختیار ندارد. البته او میتواند با جمعآوری 360 رای لازم برای ارجاع قانون اساسی به پارلمان اقدام کند، اما اکنون چنین اقدامی، ریسک بسیار بالایی دارد. آخرین باری که او از چنین رویکردی برای تمدید ریاستجمهوری خود استفاده کرد، سال 2017 بود که با اختلافی بسیار کم موفق به حفظ جایگاه سیاسی خود شد.
پس از پیروزی اردوغان در آن سال، بسیاری او را به تقلب در انتخابات متهم کردند.
بنابراین، به احتمال زیاد این بار او از راه برگزاری یک انتخاب زودهنگام در اواخر 2027، دوره ریاستجمهوری خود را تمدید کند.
وضعیت سلامتی رئیسجمهور به یک راز تبدیل شده است
درحال حاضر اطلاع دقیقی از وضعیت سلامتی رجب طیب اردوغان در دست نیست و به یک راز دولتی تبدیل شده است. با این وجود در سن 71 سالگی، توان فیزیکی او به وضوح افول کرده است.
اگر او تصمیم به کنارهگیری بگیرد و در دوره بعدی نامزد نشود، بهاحتمال زیاد جانشینی را از جانب خود معرفی خواهد کرد؛ جانشینی که با بلیط حزب عدالت و توسعه پا به میدان خواهد گذاشت.
رقابتها در پشت پرده بالا گرفته است
حزب عدالت و توسعه که اردوغان آن را تنها به یک نهاد تاییدکننده محدود کرده است، احتمالا حرف چندانی در این زمینه نخواهد داشت.
سیاستمداران این حزب به صورت علنی از پذیرش هر آیندهای بدون رهبری اردوغان در راس آن، خودداری میکنند. یکی از اعضای ارشد حزب میگوید: برنامه دیگری جز رهبری اردوغان، در کار نیست.
بااینحال، در پشت پرده رقابت کاندیداهای احتمالی حزب برای جلب محبوبیت اردوغان درحال شکلگیری است. براساس گفتهها، چهار نفر در این رقابت قرار دارند: سلجوق بایراکتار، داماد اردوغان و طراح برنامه موفق پهپادی ترکیه، سلیمان سویلو، وزیر کشور سابق دولت، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه و بیلال اردوغان، پسر کوچک او.
محبوبیت فیدان از همه بیشتر است؟
بر اساس یک نظرسنجی که در ماه دسامبر صورت گرفت، ۳۳.۴ درصد از ترکها گفته بودند که هاکان فیدان را به عنوان رئیسجمهور بعدی ترجیح میدهند. بیلال اردوغان با ۱۴.۲درصد، پس از سلیمان سویلو با 32/5 درصد رای، در جایگاه سوم قرار گرفت. سلجوق بایراکتا نیز با کسب ۱۲.۹درصد در جایگاه آخر قرار گرفت.
هاکان فیدان، با اختلاف دارای بهترین سوابق در میان این گروه است. او بیش از یک دهه ریاست سازمان اطلاعات ترکیه را بر عهده داشته و سپس به عنوان دیپلمات ارشد، خدمت کرده است. گمانهزنیها در مورد تمایل او برای کسب قدرت، در پاییز گذشته پس از آن افزایش یافت که او پرده از توقف تولید جنگنده بومی ترکیه برداشت. این جنگنده به عنوان یکی از توسعه یافتهترین بخشهای دفاعی پررونق کشور متوقف شده است؛ چرا که کنگره آمریکا از صدور مجوز صادرات موتورهای آن خودداری کرده است.
این اظهارات چند روز پس از دیدار رجب طیب اردوغان با دونالد ترامپ در کاخ سفید بیان شد، دیداری که هر دو رهبر آن را موفقیتآمیز خواندند.
افشاگری هاکان فیدان در چنین شرایطی، نشاندهنده قدرت نفوذ زیاد او بود؛ به اندازهای که به او جرات تحتالشعاع قرار دادن شادی اردوغان را داده بود.
مسیر دشوار حفظ قدرت
حزب توسعه عدالت و توسعه احتمالا پس از تغییر رهبری برای بقا، با مشکل مواجه شود. حتی شخص اردوغان نیز با وجود در اختیار داشتن کنترل رسانهها، مسیر سختی را در انتخابات بعدی خواهد داشت.
رقیب اصلی اردوغان، شهردار سابق استانبول، اکرم امام اغلو، است که به اتهامات واهی در زندان بهسر میبرد و حزب اپوزیسیون جمهوریخواه خلق، تحت تعقیب دادستانها قرار دارد.
به گزارش اقتصادنیوز، اکرم امام اغلو از مخالفان سرسخت سیاستهای اردوغان بهشمار میآید.
شرایط برای ترکها غیر قابل قبول است
نرخ بهره بالا، افزایش جدید مالیاتها و قطع بودجه نهادها به منظور کاهش هزینهها، محبوبیت رئیسجمهور فعلی ترکیه را تضعیف کرده است. درست است که میزان تورم از ارقام بالای ده رقم پایینتر آمده است، اما همچنان بالای ۳۰ درصد است. رقمی که همچنان برای بیشتر مردم ترکیه، غیرقابل قبول است.
در بیشتر نظرسنجیها، میزان محبوبیت اردوغان از اماماوغلو و منصور یواش، شهردار کنونی آنکارا که گفته میشود نامزد پشتیبان حزب اپوزیسیون جمهوریخواه خلق برای ریاست جمهوری است، عقبتر است.
در چنین وضعیتی، هرجانشین احتمالی از سوی اردوغان با موانع بسیار سختی روبهرو خواهد بود، به خصوص اگر نام خانوادگی او، اردوغان باشد.
به گفته صدا دمیرآلپ، دانشمند علوم سیاسی، اکثریت رایدهندگان حزب عدالت و توسعه مخالف موروثی شدن قدرت هستند و به دولت به عنوان یک کسبوکار خانوادگی، رای نخواهند داد.
وضعیت دموکراسی وخیم است اما...
بوراک بیلگهان اوزپک، یکی دیگر از اساتید دانشگاه میگوید: اردوغان فردی مستبد، با مشروعیت دموکراتیک است؛ اما بیلال به عنوان فرزند او، فاقد چنین مشروعیتی است. درواقع، درست است که دموکراسی ترکیه در وضعیت نامناسبی قرار دارد؛ اما به قدرت رسیدن یکی از افراد خاندان اردوغان، بعید است که به سادگی ممکن شود.
ارسال نظر