مجلسی: تجهیزات آمریکا برای جنگ به منطقه آمده، تعارفی در کار نیست | چین و روسیه برای ایران فداکاری نمیکنند
به گزارش اقتصادنیوز، با افزایش تحرکات نظامی آمریکا در خلیج فارس، ورود ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به منطقه و تشدید تهدیدهای واشنگتن، گمانهزنیها درباره احتمال درگیری نظامی میان ایران و آمریکا اوج گرفته است.
اقتصادنیوز: از طریق کانالهای مختلف، مقامهای پنج کشور منطقه، رهبران ایران را به رفتن پای میز مذاکره ترغیب کردهاند. اما آنها در محافل خصوصی اذعان میکنند که دستیابی به توافقی درباره برنامه هستهای ایران، بعید به نظر میرسد.
در همین رابطه، فریدون مجلسی تحلیلگر سیاستخارجی و دیپلمات پیشین کشورمان در گفتگو با اقتصادنیوز درباره تمایل کشورهای عربی برای ادامه صلح در منطقه میگوید: «جنگ ایران میتواند توسعه و آرامش را برای کشورهای عربی مخدوش کند. بنابراین عربستان، امارات، کویت و حتی عراق به دلیل وابستگی به تنگه هرمز برای صادرات نفت، مایل به ایجاد سازگاری و جلوگیری از جنگی هستند که زندگی و اقتصاد آنها را مختل میکند.»
مشروح گفتگوی اقتصادنیوز را با فریدون مجلسی در ادامه میخوانید.
*****
*آقای مجلسی! با توجه به ورود ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به منطقه و ورود تجهیزات نظامی آمریکا به آبهای خلیج فارس در روزهای آینده و تداوم تهدیدهای دونالد ترامپ، آن هم در شرایطی که ایران مذاکره در چارچوبهای شروط مطرح شده را غیرممکن میداند، فضای کنونی سیاسی و بینالمللی را چگونه تحلیل میکنید؟
بر این باورم که احتمال دارد آمریکا پس از چند ضربه هشداردهنده مکث کند تا واکنش ایران را در این موقعیت، بسنجد. این ضربههای هشداردهنده به نوبه خود بسیار خطرناک است، چرا که ممکن است اقدام متقابلی را برانگیزد و این اقدام متقابل به این معناست که ناوها یا اهداف آمریکایی، اسرائیلی و سایر کشورهای همکار با آمریکا و اسرائیل از جانب ایران مورد هدف قرار گیرند.
جنگها همیشه با یک تهدید آغاز میشوند
در صورت وقوع چنین سناریویی، بنده اطمینان دارم بیدرنگ پاسخی بسیار شدید و دشوار داده خواهد شد، چرا که اساساً همه جنگها به همین شیوه آغاز میشوند؛ یعنی با یک تهدید. زمانی که تهدیدکننده یک ابرقدرت است و تهدید به مثابه یک اتمامحجت خواهد بود، همیشه باید اتمام حجت را جدی گرفت. بنده امیدوارم عقلانیتی حاکم شود، هرچند طرف مقابل یعنی آمریکا نیز لزوماً خواهان مذاکره نیست.
مسئله فقط این نیست که ایران گفته است نمیخواهد با قالبی که پیش از این مطرح شده مذاکره کند، بلکه آمریکا هم اصلا نمیخواهد مذاکره کند. آنها قالب قدیم مذاکره را فرصتی برای وقتخریدن و فرصت یافتن برای تقویت قدرت تهاجمی میدانند. تاریخ نشان داده است که اتمامحجتها معمولاً به جنگ ختم میشوند؛ همانگونه که مهلت به دولت افغانستان برای تحویل بنلادن یا فرصت به صدام حسین برای خروج از کشور پذیرفته نشد و جنگهای بزرگی درگرفت.
اگرچه شرایط ما هنوز به آن مراحل نرسیده است، اما از ما میخواهند شرایطی را برای رفع مشکلات بپذیریم. امیدوارم، صلح و امنیت خریداری شود، چرا که بدون آن امکان پیشرفت نیست. ما پیشتر با پرداخت بهای سنگین، عهدنامه گلستان را پذیرفتیم تا فرصت نوسازی ایران ایجاد شود، اما در جنگ دوم با روسیه و قرارداد ترکمانچای، دیگر هرگز نتوانستیم کمر راست کنیم. فقط سرزمینها از بین نرفت، بلکه سواد و دانش مردم و توانمندیهای کسبوکار و صنعت ما از بین رفت. بنده امیدوارم تمامی این مسائل در نظر گرفته شود.
*در روزهای اخیر ترکیه وارد حوزه میانجیگری میان ایران و آمریکا شده است. در دو روز گذشته نیز شاهد سفر وزیر امور خارجه به ترکیه و گفتگوی پزشکیان و اردوغان بودیم. این احتمال را میدهید که میانجیگری ترکیه اثرگذار باشد و تنش را در سطح نظامی حتی به طور موقت کاهش دهد؟
بنده از محتوای دقیق گفتگوها مطلع نیستم، اما طبق اخبار منتشر شده، وزیر امور خارجه اعلام کرده است که ما زیر بار مذاکره بر مبانی گذشته و فعلی نمیرویم. اگر قصدی برای مذاکره وجود ندارد، پس چرا به ترکیه رفت؟ شاید بهتر بود وزیر جنگ برای اعلام آمادگی جنگی به ترکیه میرفت.
علت نگرانی ترکیه از وقوع جنگ ایران و آمریکا
نگرانی مهم الان این موضوع است که در صورت وقوع جنگ و پناهنده شدن میلیونها ایرانی به ترکیه، تکلیف آنها چه میشود؟ گفته میشود ترکیه قصد دارد در این شرایط، یک نوار مرزی در داخل خاک ایران برای استقرار کمپهای پناهندگی ایجاد کند. اتفاقا ترکها بیجهت وارد معرکه برای میانجگیری نشدهاند. میانجیگری آنها بر این فرض استوار است که عقلانیتی برای پرداخت بهای صلح وجود داشته باشد.
*رجب طیب اردوغان پیشنهاد دیدار سهجانبه میان ایران، آمریکا و ترکیه را مطرح کرده است. آیا تحقق این پیشنهاد را ممکن میدانید؟
خیر، زیرا ایران پیشتر اعلام کرده که آمادگی برای مذاکره ندارد و آمریکا نیز مذاکرهای با ایران ندارد. شرایط آنها مانند فروش خانهای با قیمت قطعی است، در چنین حالتی نماینده فقط میتواند درباره زمان تحویل و نحوه واریز پول صحبت کند، نه اصل قیمت. آمریکا شرایط اصلی خود را تعیین کرده است. بنابراین اکنون فرصت مطرح کردن بحث حقوقی نیست.
آمریکا وقتی وارد جنگ جهانی دوم شد مگر از کسی اجازه گرفت؟ مگر آلمان به آمریکا تجاوز کرده بود؟ مگر سازمان مللی وجود داشت که شورای امنیتش به آمریکا اجازه جنگ بدهد یا ندهد. زمان استناد به مسائل حقوقی گذشته است به خصوص از جانب ایران.
چین و روسیه برای ایران فداکاری نمیکنند
*آقای مجلسی! سفر اخیر علی لاریجانی به روسیه را چه طور تحلیل میکنید؟
روسیه آماده فروش تجهیزات به ایران است، الان ایران در شرایطی است که ممکن است فکر کند با برخی تجهیزات آمریکا را شکست دهد. اما این تصور که روسیه و چین تمام قد به دفاع از ایران برخیزند، توهم است. دوستان چین در منطقه، کشورهای عربی هستند و بزرگترین منافع را با این کشورها دارد. چین تاجری است که با هیچکس وارد اتحاد نظامی نمیشود، اما حاضر است به همه چیزهایی بفروشد که برای خودش خطرناک نباشد.
روسیه هم حزبالله یا حوثیها نیست که بخواهد برای ایران فداکاری کند. روسیه تا جایی که اجازه داشته باشد به ایران سلاح میفروشد. اما حتی اس-۴۰۰ را به ایران نفروختند و پدافند اس-۳۰۰ را که با ۱۰ سال تأخیر تحویل دادند، در حملات اسرائیل به ایران، کارایی معجزهآسایی از خود نشان نداد.
* تلاشهای دیپلماتیک برخی کشورهای عربی را چقدر اثرگذار میدانید؟
کشورهای عربی حتی بیش از ترکیه خواهان جلوگیری از جنگ هستند. ترکیه به 2 دلیل نگرانی وقوع این جنگ است. نخست، مایل نیست در همسایگیاش جنگ جدی رخ دهد تا منابع تجاری و تولیداتش را مخدوش کند. دوم نگران هجوم پناهندههای ایرانی به کشورش است که برایش مسئله ایجاد نکند. گفته شده ترکیه حاضر نیست پناهندگان ایرانی را بپذیرد.
کشورهای عربی حاضر نیستند آرامششان بهم بخورد
کشورهای عربی نیز مانند عربستان در گذشته حتی مخالف برجام بودند؛ آن گذشته دیگر گذشت و در این 15 سال کشورهای عربی به اندازه ۵۰ سال ایران پیشرفت کردند. صنعت، فولاد، مس، راهآهن و زیرساختهای بزرگی دارند. آنها که در مسیر توسعه افتادهاند دیگر حاضر نیستند آرامش و توسعه خود را فدای ماجراجوییهای دیگران کنند. جنگ ایران میتواند این توسعه و آرامش را برای کشورهای عربی مخدوش کند. بنابراین عربستان، امارات، کویت و حتی عراق به دلیل وابستگی به تنگه هرمز برای صادرات نفت، مایل به ایجاد سازگاری و جلوگیری از جنگی هستند که زندگی و اقتصاد آنها را مختل میکند. پس آنها هم مایل به ایجاد سازگاری و عقلانیتی هستند تا از ترکشهای جنگی ایران و آمریکا آلوده و متضرر نشوند.
ورود این میزان تجهیزات به منطقه شوخی بردار نیست
*فکر میکنید با این حجم تجهیزات نظامی که وارد منطقه شده است، ترامپ چه اهدافی را در این مرحله در نظر دارد؟
تهدید که صددرصد جزو اهداف ترامپ است، اما وقوع جنگ بستگی به رفتار ایران دارد. این تجهیزات برای آمادگی جنگی آمدهاند و تعارفی در کار نیست. آنها پیشتر توانمندی خود را در نابودی مراکز اتمی ایران نشان دادهاند و خسارات میلیاردی وارد کردهاند؛ بنابراین چرا از تکرار آن ابایی داشته باشند؟ در جنگ ایران و اسرائیل موضوع جدی بود و الان هم جدی است.
*فکر میکنید اگر آمریکا به ایران حمله کند، ایران چه واکنشی نشان خواهد داد؟ آیا ممکن است درگیری منطقهای شکل بگیرد؛ مثلاً کشورهای دیگر هم وارد عمل شوند یا ما با آنها درگیر شویم؟
دلیلی برای درگیری ایران با همسایگان وجود ندارد، اما واقعیت این است که کشورهای همسایه در این سالها به شدت تجهیز شدهاند. یکی از خدماتی که به قدرتهای مسلط شد، این بود که آمریکا در این سالها میلیاردها دلار تسلیحات به کشورهایی مثل امارات و عربستان فروخت. هر دو کشور الان دارای نیروی هوایی بسیار قدرتمندی هستند.
اگر ایران به هر بهانهای به این کشورها حمله کند، ضربات متقابلی خواهد خورد. مشکل اصلی ایران این است که تمامی منابع کلیدی انرژی و پتروشیمی در حاشیه خلیجفارس متمرکز شده که به راحتی قابل انهدام هستند.
بنده امیدوارم چنین قماری بر سر مردم ایران صورت نگیرد، زیرا در صورت نابودی این زیرساختها، نه برقی خواهیم داشت، نه آب و نه سوختی و نه رفت و آمدی. ایرانِ امروز مانند آلمان زمان هیتلر جنگ نیست که متکی به یک صنعت پشتیبان قدرتمند باشد.
*برخی تحلیلگران معتقدند در صورت وقوع جنگ، این بار درگیریها بسیار شدیدتر و کوبندهتر از گذشته خواهد بود. نظر شما چیست؟
با توجه به امکانات طرفین، این ادعا جدی است. خطر بزرگ این است که اگر ادعاهای مربوط به سلاحهای خاص برای ضربه حیاتی به اسرائیل حقیقت داشته باشد، ممکن است مورد بمباران اتمی قرار بگیریم، در این صورت روز بعد جنگ تمام میشود.
بنده تنها امیدوارم اطرافیان و کسانی که قدرت تصمیمگیری دارند، به سمت رفتارهای مسالمتآمیز هدایت شوند. دوران انتفاع از جنگ به سر آمده است. نباید وارد جنگ شد، زیرا در صورت وقوع آن، حتی آرزوی حکومت بر ایران بر دل کسانی که در خارج آماده شدهاند نیز خواهد ماند.
ارسال نظر