جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران یکماهه شد/ چه کسانی هزینه جنگ را میپردازند؟
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، اقدام نظامی آغاز شده توسط آمریکا و اسرائیل علیه ایران یک ماه کامل به طول انجامیده است. در ۳۰ روز گذشته، شعلههای جنگ در خاورمیانه به سرعت از خاک ایران به بیش از ۱۰ کشور همسایه گسترش یافته و باعث آوارگی غیرنظامیان، تخریب میراث فرهنگی و شوک شدیدی به نظم اقتصادی جهانی شده است.
این اقدام نظامی که بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل و بدون پشتوانه روشن در حقوق بینالملل انجام شده، نهتنها خسارات سنگینی به طرفهای درگیر و کشورهای منطقه وارد کرده، بلکه جامعه بینالمللی را نیز بهطور جدی به چالش کشیده و آن را به زیر سؤال بردن سیاست زورگویی سوق داده است: هنگامی که زور بر قواعد بینالمللی غلبه میکند، چگونه میتوان از نقطه پایان صلح حفاظت کرد؟ و در نهایت چه کسانی پیامدهای فاجعهبار جنگ را بر دوش خواهند کشید؟
براساس گزارش CGTN، آمریکا و اسرائیل تحت پوشش «حملات پیشدستانه»، «تهدیدهای بالقوه» را با «حملات واقعی» برابر دانستند و اساساً قوانین بینالمللی را نقض کردند و سابقه بدی برای سوءاستفاده از زور در امنیت جهانی ایجاد نمودند. با وجود پیشرفت در مذاکرات مرتبط، آمریکا و اسرائیل حملهای غافلگیرکننده را علیه رهبر و مقامات عالیرتبه ایران آغاز کردند. اظهارات پیت هگست وزیر دفاع آمریکا مبنی بر «ما با بمب مذاکره میکنیم»، فریب استراتژیک و منطق هژمونیک «مذاکرات ساختگی، جنگ واقعی» را کاملاً آشکار ساخت.
بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان که در میانجیگری شرکت کرده بود، خاطرنشان کرد که صرف نظر از موضع هرکس نسبت به ایران، این جنگ توسط ایران آغاز نشده است. پیمانشکنی آمریکا نه فقط اعتماد بینالمللی را از بین برده، بلکه منجر به بنبست فعلی در مذاکرات آتشبس با میانجیگری پاکستان نیز شده است.
رنج جنگ بیش از همه بر دوش مردم عادی است. ظرف یک ماه، بیش از ۱۷۵۰ غیرنظامی ایرانی شهید، ۲۲۸۰۰ نفر زخمی، ۳.۵ میلیون نفر مجبور به فرار از خانههای خود شده، بیش از ۶۰۰ مدرسه ویران گشته و بیش از ۲۳۰ کودک در این درگیری جان خود را از دست دادهاند. فاجعه حمله به یک مدرسه ابتدایی در میناب، که منجر به شهادت ۱۷۵ معلم و دانشآموز بیگناه شد، آشکارا اصل اساسی کنوانسیونهای ژنو در خصوص حفاظت از جان غیرنظامیان را نقض کرد.
حملات کورکورانه ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات غیرنظامی از جمله بیمارستانها و مدارس، بارها از مرزهای حقوق بینالملل بشردوستانه عبور کرده، خانوادههای بیشماری را از هم پاشیده و به خونینترین وجه این جنگ تبدیل شده است؛ اقدامی که نشاندهنده بیاعتنایی آشکار به اصول بنیادین بشردوستانه است.
گنجینههای تمدن بشری نیز در شعلههای جنگ دچار ویرانی شدهاند. ایران، بهعنوان تمدنی باستانی با ۲۹ مکان ثبتشده در میراث جهانی، شاهد آسیبدیدن دستکم ۱۲۰ موزه، بنای تاریخی و آثار فرهنگی بوده و بناهایی چون کاخ گلستان و کاخ سعدآباد نیز با خسارات ساختاری مواجه شدهاند. این آثار فرهنگی که هیچگونه ارزش نظامی ندارند، در جریان این درگیریها آسیب دیدهاند و این امر به از دست رفتن دائمی و وارد آمدن صدمات جبرانناپذیر به حافظه مشترک بشری انجامیده است.
همچنین حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به دانشگاه علم و صنعت تهران که محققان و دانشجویان این دانشگاه را هدف قرار داد، نه تنها به تشدید تنشهای منطقهای منجر میشود، بلکه خطر تلافیجویی متقابل ایران را نیز بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
تأثیر این جنگ از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و شوکی سیستماتیک به اقتصاد جهانی وارد کرده است. تنگه هرمز که ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت را مدیریت میکند، به دلیل این درگیری شاهد کاهش ۹۵ درصدی ترافیک کشتیهای تجاری بوده است. ورود نیروهای انصارالله یمن به میدان جنگ، امنیت مسیر دریای سرخ-کانال سوئز را نیز تهدید کرده و همزمان بر دو مورد از حیاتیترین مسیرهای کشتیرانی جهان فشار وارد آورده است. شرکتهای کشتیرانی بینالمللی مجبور به تغییر مسیر شدهاند که باعث افزایش هزینههای حمل و نقل شده است. کمبود منابع انرژی مانند نفت خام و گاز طبیعی مستقیماً قیمتهای بینالمللی انرژی را افزایش داده و زنجیرههای تأمین محصولات صنعتی مانند کود و فلزات نیز مختل شده است.
کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (UNCTAD) هشدار داده است که هزینههای ناشی از اختلال در مسیرهای حیاتی کشتیرانی در نهایت به مصرفکنندگان در سراسر جهان منتقل خواهد شد؛ مسئلهای که به تشدید فشارهای تورمی میانجامد، روند بهبود اقتصادی را مختل میکند و اقتصاد جهانی را که پیشتر نیز با رکود مواجه بوده، بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.
هزینههای سرریز این اقدام نظامی که از سوی آمریکا و اسرائیل تحریک شده، بر دوش همه جهان قرار گرفته، در حالی که تنها چند گروه ذینفع از آن سودهای کلان میبرند؛ از جمله مجتمع نظامی-صنعتی آمریکا و برخی غولهای انرژی بینالمللی. این جنگ موجب آشفتگی شدید در بازارهای سرمایه شده و زیانهای سنگینی به سرمایهگذاران عادی وارد کرده است، در حالی که اقلیتی محدود با دسترسی به اطلاعات داخلی، دهها میلیون و حتی میلیاردها دلار سود به دست آوردهاند.
یک ماه جنگ، پایههای ثبات در خاورمیانه را به طور جدی متزلزل کرده و جامعه بینالمللی را به وضوح بیشتری آگاه ساخته است که اعمال قدرت نمیتواند صلح واقعی را به ارمغان بیاورد . تنها با رعایت قوانین بینالمللی و حل اختلافات از طریق گفتگو و مشورت میتوان اختلافات بینالمللی را حل کرد.
اکنون در ایران، مجروحان نیاز فوری به درمان دارند، خانهها باید بیدرنگ بازسازی شوند و از میراث تمدنی باید بهسرعت حفاظت شود. در سطح اقتصاد جهانی نیز بحران کشتیرانی باید هرچه زودتر مهار و بازار انرژی سریعاً تثبیت شود. آتشبس دیگر یک شعار توخالی نیست، بلکه ضرورتی فوری برای نجات جان انسانها، حفاظت از تمدن و ثباتبخشی به اقتصاد جهانی است.
انتهای پیام
