مرعشی: ترامپ میخواهد تا قبل از سفر به چین مشکل تنگه هرمز را حل کند | نشانههایی از ظهور یک چینِ سیاسی دیده میشود
به گزارش اقتصادنیوز، سیدحسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ایران در یادداشتی در روزنامه سازندگی نوشت:
سفر ترامپ در ماه مه به پکن و ملاقاتهایی که قرار است میان او و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، انجام شود از وقایع مهم این ایام است. دلیل اهمیت این دیدار نیز به جایگاه دو کشور در اقتصاد و امنیت جهانی همچنین رقابتهای میان آنها برمیگردد.
چین در حدود ٥٠ سال گذشته با سیاستهای خردمندانهای که در این کشور اجرا شد از یک کشور با اقتصاد بسیار کوچک و ضعیف و سرانه تولید ناخالص داخلی حدود ۲۰ دلار به یکی از دو اقتصاد بزرگ دنیا تبدیل شده است؛ بهطوری که سرانه تولید ناخالص داخلی آن امروز بیش از ۱۲ هزار دلار است. هرچند هنوز اقتصاد چین حدود ۱۸ هزار میلیارد دلار با اقتصاد آمریکا که حدود ۳۰ هزار میلیارد دلار است، فاصله دارد.
با این حال رشد اقتصادی بسیار بالای چین و رشد اقتصادی اندک آمریکا همچنین جمعیت بیش از پنج برابری چین نسبت به آمریکا، سالهاست که برای آمریکاییها به یک دغدغه تبدیل شده و این نگرانی را برای آنها ایجاد کرده که ممکن است روزی چین اقتصاد اول دنیا شود و پذیرش این مسأله برای آمریکا بسیار دشوار است. با وجود این، چینیها در کنار همه تواناییها و جایگاه بسیار خوبی که در اقتصاد جهانی پیدا کردهاند هنوز در عرصه سیاسی نقشآفرینی عمدهای در سطح بینالمللی نداشتهاند. ویژگی دیگر چین این است که برخلاف آمریکا که دارای منابع انرژی کافی است از نظر تأمین انرژی به واردات وابسته است و بهخصوص به نفت خاورمیانه متکی هستند.
اما برای اولین بار است که چین در سالهای اخیر در برخی مسائل سیاسی مربوط به خاورمیانه نقشآفرینی کرده است؛ ازجمله توانست به بهبود و برقراری مجدد روابط ایران و عربستان که پیش از این تیره شده بود، کمک کند. دو کار دیگر مهم چین این است که در شورای امنیت، زمانی که قطعنامهای که بحرینیها علیه ایران پیشنهاد کرده بودند، تصویب شد برای نخستینبار با همراهی روسیه آن قطعنامه را وتو کرد. در اقدامی جدیدتر نیز پس از تحریمهای جدیدی که آمریکاییها علیه نفت ایران و برخی پالایشگاههای چینی تصویب کرد رسماً اعلام کرد که از این تحریمها تبعیت نمیکند و همچنان به خرید نفت ایران ادامه میدهد.
این موارد نشانههایی از ظهور یک چین سیاسی است و نشان میدهد که چین در حال تمرین است تا در عرصه بینالمللی، ازجمله در خاورمیانه، برای خود جایگاهی را تعریف کند. در کنار این موضوع در حوزه نظامی نیز با دستیابی چین به سلاحهای مدرن و امکانات آفندی و پدافندی پیشرفته شاهد ارتقای جایگاه این کشور در سطح جهانی خواهیم بود. در چنین شرایطی و در بحبوحه اختلافنظرهای میان آمریکا و چین درباره موضوع تایوان (چینتایپه) ترامپ در آستانه سفر به پکن قرار دارد و بهنظر میرسد که چینیها نسبت به اقدامات آمریکا که منتهی به بسته شدن تنگه هرمز شده، مواضعی انتقادی خواهد داشت.
بهنظر میرسد، ترامپ علاقهمند است که اگر بتواند، پیش از سفر به چین، مسائل خود با ایران را به نقطهای برساند که حداقل تنگه هرمز بازگشایی شود. این سیاستی است که در حال حاضر ترامپ دنبال میکند و در آستانه سفرش به پکن برای او اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل جمهوری اسلامی نیز باید متوجه رقابتهای اصلی میان چین و آمریکا باشد.
ایران هرچند از نظر اقتصادی و جمعیتی فاصله زیادی با چین و آمریکا دارد اما میتواند بهعنوان یک بازیگر سیاسی تأثیرگذار در این رقابتها نقشآفرینی کند و از رقابت میان این دو قدرت برای تأمین منافع ملی خود حداکثر استفاده را ببرد. امید است مسئولان جمهوری اسلامی با انسجام و دوری از هرگونه تشتت و تشنج داخلی بتوانند در این دو هفته پیشرو، حداکثر منافع را برای کشور رقم بزنند.
