آمریکا در آستانه ورود به «جنگِ جدید» | پیروزی در هاوانا ناکامی در جنگ ایران را جبران می کند؟ | سناریوی اشغال دور از ذهن است
به گزارش اقتصادنیوز، این روزها کیفرخواست علیه رائول کاسترو رئیسجمهور پیشین کوبا، به اتهام صدور دستور سرنگونی دو هواپیمای گروه برادران نجات در سال ۱۹۹۶، هدیهای دیرهنگام از سوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و دونالد ترامپ، به تندروهای کوباییتبار جنوب فلوریدا توصیف می شود.
رونمایی حسابشده از این کیفرخواست در برج آزادی میامی، ساختمانی که زمانی مرکز رسیدگی به پناهجویان کوبایی بود، تردیدی درباره هدف سیاسی کاخ سفید از این اقدام باقی نگذاشته است.
تلاش واشنگتن برای تغییر حکومت در کوبا
ویلیام ام. لئوگراند در فارن پالیسی نوشت: چنین اقداماتی از سوی واشنگتن، هشداری بسیار نگرانکننده برای رهبران کوبا محسوب میشود؛ هشداری مبنی بر اینکه دولت ترامپ آماده است تا در مسیر تغییر حکومت در هاوانا، دیپلماسی را کنار گذاشته و به عملیات نظامی روی بیاورد.
اقتصادنیوز:یک مقام آمریکایی گفته که چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس به واشنگتن اطلاع دادهاند اگر حملات دوباره آغاز شود، احتمالا محدودیتهای بیشتری برای استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاهها یا حریم هوایی خود اعمال خواهند کرد.
تشدید فشارهای اقتصادی علیه هاوانا
کیفرخواست علیه کاسترو، تازهترین مرحله از کارزار فشار دولت دونالد ترامپ علیه کوباست؛ کارزاری که در سوم ژانویه و با ربودن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و همسرش توسط نیروهای دلتا آغاز شد.
ترامپ سپس در سلسله اقداماتی، صادرات نفت ونزوئلا به کوبا را قطع کرد و با صدور فرمانی اجرایی، کشورهایی را که به کوبا نفت ارسال کنند به تعرفه تهدید کرد و همچنین تحریمهای ثانویهای علیه شرکتهای خارجی فعال در کوبا وضع کرد.
هدف این سیاستها کاملا روشن است: خفه کردن اقتصاد کوبا و وادار کردن رهبران این کشور به تسلیم در برابر خواستههای واشنگتن.
شباهت میان دو پرونده حقوقی نیز آشکار است؛ مادورو در نیویورک به اتهام توطئه برای قاچاق مواد مخدر متهم شد و کاسترو نیز با اتهام توطئه و قتل روبهرو شده است. در هر دو مورد، تهدید ضمنی عملیات نیروهای ویژه آمریکا برای بازداشت رهبران این کشورها دیده میشود.
مذاکرات هیچ پیشرفتی نداشته
این کیفرخواست فضای مذاکرات از پیش متشنج میان واشنگتن و هاوانا را تیرهتر کرده است. با وجود سه دور گفتوگوی مستقیم میان دو کشور، لیانیس تورس ریورا، سفیر کوبا در آمریکا اعلام کرد که مذاکرات هیچ پیشرفتی نداشته است.
روبیو از کوبا خواسته تا ساختار حکومت و رهبری سیاسی خود را تغییر دهد؛ درخواستی که هاوانا آن را دخالت در حاکمیت ملی میداند. تورس گفته این ها جزئی از خطوط قرمز ماست.
جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا نیز در سفر جنجالی ۱۴ مه به هاوانا، به مقامات اطلاعاتی کوبا هشدار داد زمان برای پذیرش خواستههای واشنگتن رو به پایان است، در غیر این صورت، این کشور با عواقبی روبهرو خواهد شد.
تلاش واشنگتن برای اقناع افکار عمومی درباره یک جنگ جدید
همزمان، مقامات آمریکایی تلاش می کنند تا زمینهسازی عمومی برای اقدام نظامی علیه کوبا را افزایش دهند.
دولت آمریکا از ژانویه مدعی است که کوبا به دلیل همکاری با دشمنان واشنگتن و انجام عملیات جمعآوری اطلاعات سیگنالی برای روسیه و چین، تهدیدی غیرعادی و فوقالعاده علیه آمریکا محسوب میشود. رتکلیف در دیدارهای خود در هاوانا خواستار تعطیلی این فعالیتهای اطلاعاتی شد.
با این حال، اگر قرار بود که اتهام به جاسوسی بهانه ای برای شروع جنگ ها باشد، جهان وارد وضعیتی شبیه جنگ همه کشورها علیه یکدیگر می شد؛ چرا که همه کشورها، چه دوست و چه دشمن، علیه یکدیگر جاسوسی میکنند.
در این میان، یادآوری سخنان اخیر ترامپ پس از بازگشت از چین دارای اهمیت است. او در پاسخ به پرسشی درباره جاسوسی پکن گفت: ما هم علیه آنها جاسوسی بسیار میکنیم.
مجری آمریکایی خطاب به کاخ سفید: به شعور ما توهین نکنید!
در ادامه فضاسازیها، برخی مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفتهاند که کوبا ۳۰۰ پهپاد نظامی دارد که تهدیدی فزاینده برای آمریکا محسوب میشود و ممکن است برای حمله به پایگاه گوانتانامو، شناورهای آمریکایی و شهر کیوست فلوریدا استفاده شود.
این درحالی است که کوبا ممکن است برای دفاع در برابر حمله احتمالی آمریکا پهپاد تهیه کرده باشد، اما این تصور که هاوانا بخواهد جنگی انتحاری را علیه آمریکا آغاز کند، کاملا بیمعناست.
مگین کلی، مجری آمریکایی، این ادعاها را «مزخرف» توصیف کرده و گفته کوبا اصلا در موقعیتی نیست که کسی را تهدید کند. به شعور ما توهین نکنید.
کوبا از حق دفاع مشروع گفت
از سویی، مقامات کوبایی نیز بارها تأکید کردهاند که قصد حمله به آمریکا را ندارند، اما در عین حال حق خود برای برخورداری از تسلیحات دفاعی را محفوظ میدانند.
کارلوس فرناندس دِ کوسیو، معاون وزیر خارجه کوبا، در واکنش به گزارش آکسیوس نوشت: کوبا مانند هر کشور دیگری حق دارد در برابر تجاوز خارجی از خود دفاع کند. این همان دفاع مشروع است که در منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل به رسمیت شناخته شده است.
نشانههای آمادهسازی برای حمله نظامی
به نظر می رسد که دولت آمریکا هیچ توجیه امنیتی برای جنگ با کوبا ندارد، اما برتری نظامی واشنگتن ممکن است کاخ سفید را به این نتیجه رسانده باشد که میتواند هر کاری بخواهد با کوبا انجام دهد؛ درست همانگونه که در ونزوئلا شاهد بودیم.
پیروزی در هاوانا ناکامی در قبال تهران را جبران می کند؟
برخی مقامهای آمریکایی ظاهرا کوبا را فرصتی برای یک پیروزی سریع میبینند؛ پیروزیای که بتواند ناکامیها و طولانی شدن جنگ ایران را جبران کند.
وزارت دفاع آمریکا پروازهای اطلاعاتی در نزدیکی سواحل کوبا را افزایش داده و ناو هواپیمابر «یواساس نیمیتز» نیز در ۲۰ می، یعنی همزمان با روز استقلال کوبا، وارد دریای کارائیب شد.
فرماندهی جنوبی ارتش آمریکا نیز اخیراً ویدئویی در شبکه ایکس منتشر کرد که با عبارت مرگبار، دقیق، و آماده همراه بود که در آن تصاویر جنگندهها، بالگردها، تانکها، شناورهای آبیخاکی و نیروهای زمینی نمایش داده میشد. این ویدئو با تصویری هوایی از کوبا پایان مییافت.
تفاوت کوبا با ونزوئلا؛ واقعیت هایی که ترامپ نمی بیند
نویسنده مدعی شد: احتمالا انجام چندین عملیات محدود برای بازداشت رائول کاسترو موفق باشد، اما با هزینه ای بالاتر و اثرگذاری کمتر نسبت به بازداشت مادورو. چرا که کاسترو بهزودی ۹۵ ساله میشود و تقریبا یک دهه پیش از قدرت کنارهگیری کرده است. اگرچه او همچنان نفوذ زیادی دارد، اما اداره روزمره کشور بر عهده او نیست. بنابراین حذف او الزاما برخلاف اتفاقی که در ونزوئلا رخ داد، ساختار حکومت کوبا را دچار فروپاشی نخواهد کرد .
کاخ سفید باید از تجربه جنگ ایران درس بگیرد
باتوجه به برتری نظامی آمریکا، حتی صدها پهپاد هم موفق به مقاومت در برابر حمله گسترده آمریکا نخواهند شد، اما تجربه جنگ با ایران نشان داد که تغییر حکومت از طریق بمباران هوایی ممکن نیست.
نویسنده در ادامه نوشت: حتی ترور رهبران یک کشور حتما موجب تسلیم حکومت آن نمیشود. ترامپ درباره ایران ادعا می کند که سطح اول و دوم و نیمی از سطح سوم رهبران ایران دیگر وجود ندارند؛ این درحالی است که ایران همچنان بر مواضع خود ایستاده است.
سناریوی اشغال کامل دور از ذهن است
کم احتمال ترین سناریو، اشغال کامل کوبا توسط آمریکا است عملیاتی مشابه حمله سال ۱۹۸۹ به پاناما برای بازداشت مانوئل نوریهگا. اما چنین اقدامی آمریکا را مسئول اداره کشوری با بیش از ۱۰ میلیون نفر جمعیت خواهد کرد؛ کشوری که با کمبود غذا، دارو، سوخت و برق روبهروست.
در این میان، برخی مقامات آمریکایی تصور میکنند که اگر وضعیت اقتصادی کوبا بدتر شود، مردم علیه حکومت شورش خواهند کرد، نه اینکه سوار قایق شوند و کشور را ترک کنند.
به گفته آنها، این منطق همان سیاستی است که از سال ۱۹۶۰ و یادداشت معروف لستر مالوری پایهگذار تحریمهای کوبا بود؛ یادداشتی که توصیه میکرد باید با هر روش ممکن، اقتصاد کوبا تضعیف شود تا گرسنگی، ناامیدی و سرنگونی حکومت رخ دهد.
تلاش برای تحریک داخلی و شورش
با گذشت بیش از ۶۵ سال، واشنگتن همچنان همان سیاست را دنبال میکند.
مارکو روبیو در پیام ویدئویی اسپانیاییزبان خود در ۲۰ می، مشکلات اقتصادی کوبا را به رهبران این کشور نسبت داد و هرگونه مسئولیت آمریکا در قبال این مشکلات را رد کرد. او بار دیگر پیشنهاد واشنگتن برای ارائه ۱۰۰ میلیون دلار کمک بشردوستانه از طریق کلیسای کاتولیک را مطرح کرد.
او گفت: میدانم که امروز شما در حال تحمل سختیهای غیرقابل تصور هستید. امروز میخواهم علت رنج شما را بگویم. تنها مانع آینده بهتر، کسانی هستند که کشور شما را کنترل میکنند.
در همین روز، ارنستو سوبرون گوسمان، سفیر کوبا در سازمان ملل در تلاش بود تا مسیر مذاکرات را باز نگه دارد.
او به نیویورکتایمز گفت: کوبا آماده گفتوگو درباره همه چیز با آمریکاست. هیچ موضوع ممنوعهای در مذاکرات ما وجود ندارد؛ البته بر پایه برابری و تعهد متقابل. با این حال، مارکو روبیو درباره احتمال دستیابی به توافقی مذاکرهشده با کوبا گفت: با توجه به کسانی که اکنون طرف مقابل ما قرار دارند، احتمال دستیابی به توافق بالا نیست.
اصرار ترامپ بر تغییر حکومت به هر روش ممکن
البته توافقی که منافع هر دو کشور را تأمین کند، همچنان امکانپذیر است، اما مذاکرات موفق نیازمند مصالحه است؛ چیزی که دولت ترامپ علاقهای به آن ندارد و بهجای آن بر تغییر کامل حکومت به هر روش ممکن اصرار میکند.
ترامپ در ۲۱ مه ادعا کرد: در دهههای گذشته، رؤسایجمهور زیادی به مداخله در کوبا فکر کردهاند؛ اما اکنون به نظر میرسد که این من خواهم بود که باید آن را انجام دهم.
