واعظی: مخالفت با اصل مذاکره، هیچ مبنای منطقی و قابل دفاعی ندارد | آتشبس، اگر به توافق سیاسی منتهی نشود، صرفاً وقفهای در مخاصمه خواهد بود
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایرنا، محمود واعظی با انتقاد از برخی اقدامات تخریبی و برچسب زنی علیه مسئولان، گفت: کافی است بازتاب توهینها به برخی از مسئولان را در رسانههای معاند، بهویژه رسانههای وابسته به رژیم صهیونیستی، مشاهده کنید. آنها بهخوبی از این حواشی برای پیشبرد اهداف خود بهرهبرداری میکنند. در حقیقت، این افراد ناخواسته و غیرعامدانه در مسیری حرکت میکنند که دشمن میخواهد.
وی ادامه داد: نقد دلسوزانه و ارائه دیدگاههای منصفانه و کارشناسی، لازمه پویایی سیاسی کشور است، اما توهین و تخریب مسئولان و اساسا جملگی افرادی که به پیگیری مسائل از طریق سیاسی باور دارند تحت هیچ شرایطی پذیرفتنی نیست.
مسئول دفتر رئیس دولت دوازدهم بیان کرد: اینگونه بداخلاقیهای سیاسی، افزون بر دلسرد کردن مردم، زمینهساز تفرقه، دوقطبی و گسست در جامعه است و باید هرچه سریعتر متوقف شود.
واعظی علت و رمز موفقیت کشور در جنگ ۴۰ روزه را وحدت و انسجام ملی عنوان کرد و گفت: هنگامی که مردم شاهد یکپارچگی ارکان نظام بودند، با تمام وجود به میدان آمدند و از کشور حمایت کردند.
وی تاکید کرد: اما امروز، دوقطبیسازی، تخریب و نسبت دادن برچسبهای ناروا به مسئولان پرتلاش و مدیرانی که در خط مقدم خدمت و دفاع از منافع ملی قرار دارند، افزون بر آنکه از انگیزه و توان خدمتگزاران کشور میکاهد، سرمایه اجتماعی را نیز تضعیف و مردم را دلسرد میکند؛ امری که در نهایت، قدرت چانهزنی و ابتکار عمل ایران را در صحنه بینالمللی تحت تأثیر قرار میدهد.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه تأکید کرد: نباید میدان و دیپلماسی را از یکدیگر جدا تصور کنیم. دشمن زمانی برای تیم مذاکرهکننده اعتبار و اهمیت بیشتر قائل میشود که انسجام داخلی کشور را مشاهده کند.
واعظی عنوان کرد: در مسائل کلان سیاست خارجی، هر اندازه اختلافات داخلی کمتر به عرصه عمومی و رسانهای کشیده شود، قدرت چانهزنی کشور افزایش خواهد یافت. در همه کشورها، رقابتهای سیاسی در داخل وجود دارد، اما هنگامی که پای منافع ملی و امنیت کشور در میان باشد، حفظ وحدت در پیام و رفتار، بخشی از اقتدار ملی محسوب میشود.
وی تصریح کرد: همانگونه که رزمندگان غیور ما در ارتش و سپاه پاسداران انقلاب با جانفشانیهای مضاعف در جنگهای اخیر از امنیت و تمامیت ارضی کشور غیرتمندانه صیانت میکنند، تیم مذاکرهکننده نیز با صرف اعتبار، آبرو و توان خود برای تثبیت منافع ملی تلاش میکند. مثلا قالیباف میتوانست در جایگاه ریاست مجلس باقی بماند و با عافیتطلبی از حواشی دور باشد. از اینرو، تخریب و تضعیف فرمانده و سربازان عرصه دیپلماسی اخلاقی و منطقی نیست.
واعظی در ادامه در ارزیابی نحوه پاسخ به نقض عهد آمریکا و راهبرد این کشور تحت عنوان مدیریت بیثباتی در منطقه عنوان کرد: در این مقطع، مدیریت افکار عمومی نقشی حیاتی و تعیینکننده دارد. در جریان دفاع مقدس ۴۰ روزه، از آنجا که طرف مقابل در زمان مذاکره به ایران حمله کرد، ما در افکار عمومی جهان و حتی در داخل آمریکا از دست برتر برخوردار بودیم. نظرسنجیها نیز مبین این بود که اکثریت مردم آمریکا با ایجاد و گسترش جنگ مخالف هستند و همین مسئله، یکی از عوامل مؤثر در افزایش فشار بر دولت آمریکا بود.
وزیر پیشین ارتباطات یادآور شد: بنابراین ضروری است ضمن حفظ آمادگی کامل نظامی-اطلاعاتی و برخورداری از توانایی وارد کردن ضربات متقابل برای بازدارندگی و پشیمانسازی دشمن متجاوز، مراقب باشیم که کنشهای نظامی و تبلیغاتی ما بهگونهای تنظیم شود که افکار عمومی منطقه و جهان همچنان با ایران همراه بمانند.
وی ادامه داد: اگر این رویکرد موثر و آزموده شده را دنبال کنیم، همانگونه که در روزهای پایانی جنگ تحمیلی رمضان، طرف مقابل ناچار به عقبنشینی و پذیرش آتشبس شد، اکنون نیز میتوانیم شرایط را به سود خود مدیریت کنیم.
هدف قرار دادن نقاط مختلف کشور، ایران را از مواضع اصولی خود باز نمیدارد
این کارشناس مسائل بین الملل اظهار کرد: دشمن باید بداند که اعمال فشار نظامی و هدف قرار دادن نقاط مختلف کشور، هرگز ایران را از اهداف مقدس و مواضع اصولی و حقه خود عقب نخواهد نشاند.
واعظی در پاسخ به پرسشی درباره سرانجام رقابت ایران و آمریکا برای تعیین نظم حاکم بر تنگه هرمز گفت: این آبراه، یکی از مهمترین مزیتهای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران است و بخش قابلتوجهی از امنیت انرژی بینالملل بهگونهای که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این مسیر عبور میکند به آن گره خورده است. ضروری است هرگونه تصمیمگیری درباره تنگه هرمز با درنظر گرفتن ابعاد راهبردی، اقتصادی و حقوقی آن صورت گیرد.
وی اضافه کرد: تنگه هرمز یک آبراه داخلی و گذرگاهی مشترک میان جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان است. بر همین اساس، حفظ هماهنگی، اعتماد متقابل و همکاری راهبردی با کشور دوست و همسایه عمان، یکی از الزامات مدیریت هوشمندانه این گذرگاه بینالمللی به شمار میرود.
امنیت پایدار خلیجفارس تنها از مسیر همکاری و مشارکت کشورهای منطقه تأمین میشود
واعظی ادامه داد: از سوی دیگر، امنیت پایدار خلیجفارس تنها از مسیر همکاری، تفاهم و مشارکت کشورهای منطقه تأمین خواهد شد. تجربه چند دهه گذشته بهروشنی نشان داده است که حضور و مداخله قدرتهای فرامنطقهای نهتنها به استقرار امنیت کمکی نکرده، بلکه در بسیاری از موارد خود به یکی از عوامل اصلی تشدید تنشها و بیثباتی در منطقه تبدیل شده است.
وزیر پیشین ارتباطات و فناوری اطلاعات عنوان کرد: جمهوری اسلامی ایران نیز همواره بر شکلگیری سازوکارهای منطقهمحور و مشارکت کشورهای ساحلی برای تأمین امنیت جمعی، ثبات پایدار و تضمین آزادی کشتیرانی تأکید داشته است.
واعظی در تبیین نحوه مدیریت تنگه هرمز گفت: نکته اساسی آن است که در اعمال حاکمیت و مدیریت تنگه هرمز باید با نهایت تدبیر، عقلانیت و آیندهنگری عمل کنیم و از هرگونه اقدامی که زمینه تقابل غیرضروری با جامعه جهانی را فراهم آورد، پرهیز شود.
وی بیان کرد: بدیهی است جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حقوق بینالملل و حقوق مسلم خود از منافع و امنیت ملی خویش صیانت خواهد کرد، اما همزمان باید بتواند منطق و استدلال حقوقی و سیاسی اقدامات خود را برای افکار عمومی و دولتهای جهان تبیین کند.
تعهدات ایران در تنگه هرمز کاملاً روشن، شفاف و مبتنی بر مفاد توافقات صورت گرفت
این فعال سیاسی تصریح کرد: از همین رو، هر اقدامی در این منطقه نیازمند پیوست حقوقی، رسانهای و اقناعی مستحکم است تا ضمن حفظ منافع و اقتدار ملی، حمایت افکار عمومی و همراهی دولتهای مسئولیتپذیر را نیز جلب کند.
واعظی افزود: موفقیت در مدیریت تنگه هرمز، تنها به توان بازدارندگی وابسته نیست، بلکه به میزان مشروعیت بینالمللی، اقناع افکار عمومی و بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیت دیپلماسی نیز بستگی دارد.
وی خاطرنشان کرد: تعهدات جمهوری اسلامی ایران در قبال تنگه هرمز کاملاً روشن، شفاف و مبتنی بر مفاد توافقات صورت گرفته است. براساس بند پنجم یادداشت تفاهم امضاشده میان روسای جمهور ایران و آمریکا، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است ظرف مدت ۳۰ روز، عملیات مینروبی تنگه هرمز را بهطور کامل به انجام برساند تا شرایط عبور و مرور کشتیها به وضعیت پیش از جنگ، یعنی هشتم اسفندماه، بازگردد.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه بیان کرد: پایبندی به تعهدات بینالمللی، تا زمانی که طرف مقابل نیز به مسئولیتهای خود عمل کند، همواره یکی از اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است. ازاینرو، اجرای دقیق مفاد این یادداشت تفاهم و بازگرداندن شرایط عادی کشتیرانی در تنگه هرمز، در چارچوب تعهدات پذیرفتهشده، از اولویتهای اصلی ما به شمار میرود.
صلح پایدار، محصول توازن، احترام متقابل و اجرای شفاف تعهدات است
واعظی بیان کرد: طبیعی است که استمرار این روند سازنده مستلزم اجرای متقابل و مسئولانه تمامی تعهدات از سوی طرفهای دیگر خواهد بود زیرا دوام هر توافقی، به پایبندی متوازن و متقابل همه طرفها وابسته است.
معاون پیشین وزارت امور خارجه تاکید کرد: بدیهی است که هر توافقی زمانی پایدار و قابل اتکا است که حقوق و منافع مشروع همه طرفها به رسمیت شناخته شود. توافقی که بر پایه فشار، تهدید یا تحمیل شکل گیرد، دوام نخواهد داشت و همواره شکننده خواهد بود. صلح پایدار، محصول توازن، احترام متقابل و اجرای شفاف تعهدات است.
واعظی، مهمترین اولویت کشور تحت هر شرایطی را تقویت و بسط امنیت کشور، حراست از تمامیت ارضی و تامین منافع ملی دانست و گفت: تمامی دستگاهها و نهادهای کشور، اعم از نهادهای اقتصادی، نظامی، سیاسی و امنیتی نیز با همین هدف و در چارچوب مأموریتها و مسئولیتهای قانونی خود فعالیت میکنند.
وی بیان کرد: در شرایط جنگ و بحران، هر دستگاه و نهادی موظف است مسئولیتهای محوله را با نهایت دقت، آمادگی و هماهنگی به انجام برساند، اما در عین حال نباید از این واقعیت غفلت کرد که در همه جنگهای معاصر، دیپلماسی همواره یکی از ارکان اصلی مدیریت بحران، پایان تخاصمات و تثبیت دستاوردهای میدانی بودهاند.
واعظی خاطرنشان کرد: تجربه روابط بینالملل نیز بهخوبی نشان میدهد که هیچ پیروزی پایداری، صرفاً در میدان نبرد تثبیت نمیشود، مگر آنکه در عرصه دیپلماسی نیز به دستاوردی سیاسی و حقوقی تبدیل شود. از همین رو، همواره این روایت که میدان و دیپلماسی نه دو مسیر متعارض، بلکه دو بال یک راهبرد واحد برای تأمین امنیت و صیانت از منافع ملی هستند ثابت شده است.
این فعال سیاسی تصریح کرد: اقتدار دفاعی، پشتوانه دیپلماسی و دیپلماسی نیز تثبیت دستاوردهای میدان است. هرگاه این دو ظرفیت بسیار مهم کنار یکدیگر، هماهنگ و همافزا عمل کردهاند، کشور توانسته است با هزینه کمتر، منافع بیشتری را تأمین کند.
واعظی اظهار کرد: در واقع، آن دستاوردهایی که رزمندگان غیور ما با جانفشانی، ایثار و شجاعت در میدان نبرد بهدست میآورند، به موازات از طریق دستگاه دیپلماسی با بهرهگیری از ابزار مذاکره، حقوق بینالملل و ظرفیتهای سیاسی، به امتیازاتی پایدار، حقوقی و ماندگار برای کشور تبدیل میشود. لذا این دو حوزه، مکمل یکدیگرند و هیچیک جایگزین دیگری نیست و موفقیت هر یک، موفقیت دیگری را نیز تضمین میکند.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه ادامه داد: تشخیص صحیح اقتضائات هر مقطع زمانی و بکارگیری متناسب هر یک از این ظرفیتها در جهت تأمین منافع و امنیت ملی است. هنر حکمرانی نیز در همین تشخیص و ایجاد توازن میان قدرت دفاعی و ابتکار عمل دیپلماتیک معنا و تجلی پیدا میکند.
موفقیت در جنگ ۴۰ روزه حاصل همافزایی همه مؤلفههای قدرت ملی بود
وی خاطرنشان کرد: ما جنگ تحمیلی ۴۰ روزه را با موفقیت پشت سر گذاشتیم و این موفقیت، حاصل همافزایی همه مؤلفههای قدرت ملی بود؛ از مقاومت عزتمندانه و کمنظیر نیروهای مسلح و دستگاههای امنیتی گرفته تا مدیریت منسجم دولت، همراهی و همدلی مردم و جریانهای سیاسی و نخبگان که موجب ایجاد وحدت و انسجام اجتماعی و بهرهگیری مؤثر از ظرفیت دیپلماسی شد.
این کارشناس مسائل بین الملل گفت: برآیند این همافزایی، دستیابی به سند ۱۴ مادهای بود. یادداشت تفاهمی که از منظر سیاسی و راهبردی، دستاوردی ارزشمند در جهت تأمین منافع ملی، پایان دادن به مخاصمه و ایجاد چارچوبی برای مدیریت اختلافات و پیشبرد روند صلح محسوب میشود. البته همانگونه که در بسیاری از توافقات بینالمللی نیز سابقه داشته است، در روند اجرای تفاهم اولیه برای پایان جنگ، اختلافاتی پیش میآید.
واعظی ادامه داد: با این حال، اینگونه اختلافات، بیش از آنکه اصل ضرورت گفتوگو را زیر سوال ببرد، بر لزوم پیگیری اجرای دقیق تعهدات و بهرهگیری از سازوکارهای دیپلماتیک برای مدیریت اختلافات تأکید میکند.
وی افزود: مخالفت با اصل مذاکره، از منظر منافع ملی، هیچ مبنای منطقی و قابل دفاعی ندارد. مخالفان این رویکرد باید بهصورت شفاف برای افکار عمومی تبیین کنند که جایگزین عدم مذاکره چیست و با چه سازوکار و چه هزینههایی میتوان از منافع کشور صیانت کرد.
رئیس دفتر رئیسجمهور دولت دوازدهم اظهار کرد: مخالفت با مذاکره، در عمل، بیش از سه معنا نمیتواند داشته باشد: نخست، استمرار جنگ تا حذف یا فروپاشی یکی از طرفین که چنین رویکردی در نظام بینالملل امروز نه عقلانی است، نه عملی و نه مورد پذیرش جامعه جهانی می باشد. دوم، پذیرش وضعیت فرسایشی «نه جنگ، نه صلح» که نتیجهای جز استمرار نااطمینانی، تشدید فشارهای اقتصادی و نا امیدی و فرسایش ظرفیتهای ملی به همراه ندارد. سوم نیز انفعال و رها کردن ابتکار عمل در عرصه دیپلماسی است. رویکردی که این امکان را در اختیار طرف مقابل قرار میدهد تا روایت خود را بر افکار عمومی جهان تحمیل کرده و هزینههای سیاسی بیشتری را به کشور تحمیل کند.
واعظی یادآور شد: بر همین اساس، مذاکره نه یک انتخاب احساسی، بلکه ابزاری عقلانی و آزموده در کنار قدرت دفاعی برای صیانت از منافع ملی است. کشوری که از توان بازدارندگی برخوردار و همزمان ابتکار دیپلماتیک را نیز در اختیار داشته باشد، از ظرفیت بیشتری برای تأمین منافع خود از طریق دستیابی به توافقی متوازن و پایدار برخوردار خواهد بود.
وی عنوان کرد: استمرار وضعیت غیرسازنده «نه جنگ، نه صلح» نه به نفع اقتصاد کشور است و نه امنیت و منافع ملی ما را تضمین میکند. مع الوصف، تدبیر نظام بر این شد تا در روز سیو نهم دفاع مقدس رمضان پذیرش آتشبسی مشروط بر توافق برای پایان قطعی جنگ صورت گیرد.
پایان هر جنگ بدون طی شدن یک فرآیند سیاسی محقق نمیشود
واعظی خاطرنشان کرد: روشن است که پایان هر جنگ، خودبهخود و بدون طی شدن یک فرآیند سیاسی محقق نمیشود و تنها از مسیر مذاکره و دستیابی به توافقی روشن، متوازن و قابل اجرا امکانپذیر است.
وی تاکید کرد: آتشبس، اگر به توافق سیاسی منتهی نشود، صرفاً وقفهای در مخاصمه خواهد بود. ازاینرو، مذاکره بخشی جداییناپذیر از فرآیند تثبیت صلح و تأمین پایدار منافع ملی است.
وی بیان کرد: اساساً یکی از مأموریتهای اصلی تیم مذاکرهکننده، پایان دادن به جنگ است. وظیفه اخلاقی و سیاسی دیپلماتها نیز آن است که با نهایت توان و تشریک مساعی جهادی از آسیب رسیدن به هموطنان و تخریب زیرساختهای کشور جلوگیری کنند.
