رویکرد جدید ترامپ در جنگ با ایران | سیانان: او از تفاهم ایران و عمان بر سر تنگه هرمز ناراضی است | تحریمهای جدید و سنگین علیه ایران در راه است؟
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا؛ سیانان گزارش داد: برای هفتهها، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تلاش کرده بود با فشار سیاسی، تحولات مثبتی را در رابطه با جنگ ایران رقم بزند، اما در این مسیر موفقیت چندانی به دست نیاورده است.
اما روز سهشنبه به نظر میرسید که او رویکرد جدیدی را در پیش گرفته است. به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به فرستادگان ارشد دولتش دستور داده است گفتوگوهای خود با ایران را متوقف کنند. علاوه بر این، بنا بر اظهارات یک منبع مطلع، مقامهای کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اعلام کردهاند که در حال تغییر راهبردشان هستند؛ به این معنا که از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنید» به رویکرد «بهمرور زمان ایران را در تنگنا قرار دهید» روی آوردهاند.
ترامپ همچنین برخلاف گذشته که بارها مدعی شده بود مذاکرات بهخوبی پیش میرود و حصول توافقی جدید نزدیک است ــ ادعایی که از زمان فروپاشی آتشبسی که در ماه ژوئن امضا شده بود، بارها تکرار کرده است ــ این بار اعلام کرد که اساساً هیچ دیپلماسیای در جریان نیست.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و برنامهریزی نیز نشده است. محاصره دریایی همچنان بهطور کامل برقرار و اجرا میشود. تنگه هرمز باز است. همه مینهای دریایی برداشته یا منفجر شدهاند. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم!»
اما در واقع، رفتوآمد از طریق تنگه هرمز همچنان بسیار محدود و قطرهچکانی است و کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند همچنان هدف پرتابهها قرار میگیرند.
ترامپ که از تلاشهای بنبستخورده برای بازگشایی این مسیر سرخورده شده و همزمان با تشدید پرسشها درباره هزینهای که جنگ نامحبوب برای ارتش آمریکا به همراه داشته است، اکنون در حال ارسال این پیام است که آماده است خود را از این درگیری دور نگه دارد.
مقامهای مسئول روز سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش ــ که شامل جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و فرستادگانی همچون استیو ویتکاف و جرد کوشنر است ــ برای عدم تعامل با تهران، پس از چند «گفتوگوی مثبت» با ایران صادر شده است.
با این حال، این مقامها گفتند ترامپ همچنان از عدم تمایل تهران برای کوتاه آمدن در برابر خواستههایش ناراضی است. او میخواهد منتظر بماند تا مقامهای ایرانی نشانهای از آمادگی دوباره برای دستیابی به توافق مورد نظر او نشان دهند و سپس مذاکرات را از سر بگیرد.
یک روز پیش از انتشار پست ترامپ در شبکههای اجتماعی، کوشنر در جریان سفرش به خاورمیانه ارزیابی خوشبینانهتری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفت گفتوگوها میان آمریکا و ایران «احتمالاً از همیشه جدیتر و گستردهتر» است و افزود که تیم آمریکایی با افراد مختلفی در داخل ایران در حال گفتوگوست.
مقامهای ایرانی بارها ادعای آمریکا درباره مذاکرات مستقیم بین دو کشور را تکذیب کردهاند. ترامپ پیشتر از این تکذیبها خشمگین شده و گفته بود ایران در حال بازی دادن طرف مقابل است و مقامهای ایرانی در گفتوگوهای خصوصیتر مشتاق دستیابی به توافق هستند.
همچنین، بنا بر اظهارات افراد آگاه، ترامپ در پشت صحنه از چارچوب در حال شکلگیری توافقی که ایران تلاش میکند با عمان درباره مدیریت رفتوآمد در تنگه هرمز به دست آورد، ناراضی شده است. او این هفته به عمان حمله لفظی کرد و تهدید کرد این کشور حوزه خلیج فارس را بمباران خواهد کرد؛ این در حالی است که مسقط برای چندین دهه بهعنوان شریک راهبردی واشنگتن عمل کرده است.
ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضیشکل کاخ سفید به خبرنگاران گفت: فکر نمیکنم آنها رفتار خیلی خوبی داشتهاند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد خواهیم کرد؛ دقیقاً همانطور که با دیگران برخورد میکنیم.
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز خط ساحلی دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث قرار است کنترل تردد کشتیها در مسیر ورود به خلیج فارس و خروج از آن را میان دو کشور تعیین کند.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه این طرح که هنوز نهایی نشده است، میتواند کنترل ایران بر این آبراه را مستحکمتر کند. برخی مقامهای آمریکایی معتقدند عمان در مذاکرات بیشتر به نفع ایران عمل کرده است تا آمریکا و بهجای آنکه یک شریک بیطرف باشد، موضعی نزدیکتر به تهران اتخاذ نموده است.
یکی از پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکایی با آن مخالفاند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند. ترامپ تأکید کرده است که هیچ عوارض یا پرداخت دیگری نباید مجاز شمرده شود، اما برخی نسخههای توافق که در محافل مختلف مطرح شدهاند، شامل دریافت مبالغی در ارتباط با حفاظت از محیط زیست یا امنیت این کریدور دریایی هستند.
این شیوهای نیست که ترامپ برای تردد در این آبراه در نظر دارد. او خواهان توافقی است که عبور و مرور در تنگه هرمز را بهطور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند—وضعیتی که در آن رفتوآمد بدون محدودیت انجام میشد. دولت ترامپ بارها گفته است که اعطای اجازه به هر کشوری برای اعمال کنترل بر این تنگه، سابقهای خطرناک ایجاد خواهد کرد.
بازگرداندن رفتوآمد دریایی در تنگه هرمز به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ این در حالی است که ترامپ همین هفته مدعی شد هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای است. تهران بارها تاکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است و قصدی برای ساخت بمب اتم ندارد.
مقامهای آمریکایی گفتهاند انتظار میرود آمریکا بهزودی تحریمهای جدید و بسیار سنگینی علیه ایران اعمال کند؛ این تحریمها شاید حتی از همین هفته اجرایی شوند. مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، گفتهاند نیروهای آمریکایی در منطقه آمادهاند تا محاصره بنادر ایران را برای مدتی نامحدود اجرا کنند.
ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی بر تهران در نهایت باعث خواهد شد حکومت ایران شرایط او را برای پایان دادن به جنگ بپذیرد. اما مقامهای ایرانی نیز بهطور مشابه بر این باورند که ترامپ تحت فشار سیاسی قرار دارد تا از جنگ عقبنشینی کند—مسئلهای که موجب شکلگیری این بنبست شده است.
فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره درباره راهی برای خاتمه دادن به جنگ افزایش یافته است. استقرارهای طولانیمدت تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا در منطقه ــ از جمله ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن ــ به دلیل هزینه و فشاری که بر کشتیها و ملوانان مستقر در آنها وارد کردهاند، مورد توجه و انتقاد قرار گرفتهاند. ترامپ همچنین اذعان کرده است که پس از شش ماه جنگ، ذخایر پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی که او میخواهد، قرار ندارند.
اما ترامپ تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ مقاومت کرده و تأکید داشته است که احساس نمیکند با کمبود زمان مواجه باشد.
ترامپ روز سهشنبه، نقشهای از تنگه هرمز را در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد که عبارت «قلمروی آمریکا» در زیر آن نوشته شده بود؛ اقدامی که نشان نمیدهد آمریکا به این زودیها قصد خروج نظامی از منطقه را داشته باشد.
معاون امور حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در پاسخ به اظهارات ترامپ در مورد تنگه هرمز تصریح کرده که این آبراه فقط با فرمان ایران بسته و باز میشود و با توییت، ناو هواپیمابر، صدور فرمان و سخنرانی انتخاباتی نمیتوان آن را تصاحب کرد.
«یکبار برای همیشه واقعیت را بپذیرید: تا اینجا، شکست های راهبردی و سنگینی خوردید؛ تنگه هرمز ایرانی بوده، هست و خواهد بود؛ این تنگه فقط ذیل فرمان ایران بسته و باز خواهد شد و مادامی که واقعیت شکست را نپذیرید و دست از اوهام پردازی برندارید، ایران به اعمال محاصره ادامه خواهد داد.»
کاظم غریبآبادی با اشاره به تصویری که ترامپ از خلیج فارس منتشر کرد، گفت: همانطور که ترامپ نام خلیج فارس را بهصورت صحیح نوشت، بهزودی توهمش درخصوص تنگه هرمز را هم اصلاح خواهیم کرد.
