دیپلماسی یا معاملات شخصی ترامپ | مذاکرات درباره اوکراین شامل معامله نفتی نزدیکان ترامپ با پوتین می‌شود؟ | مجموعه‌ای «نگران‌کننده» از روابط درهم‌تنیده
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکوایران، سرمایه‌گذاری در منابع روسیه و تلاش برای حل مسائل مهم دیپلماتیک از مسیرهای غیر از وزارت خارجه ایالات متحده در دولت ترامپ، این گمان را ایجاد کرده است که در بسیاری از موارد، ملاحظات امنیتی و راهبردی فدای منافع شخصی افراد دخیل گردد.
معامله نفتی با دیکتاتور مسکو
به گزارش نیویورک‌تایمز، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، موضوع فروش دارایی‌های انرژی روسیه را با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان ترامپ، مطرح کرده است. این معامله پرسش‌های تازه‌ای درباره تعارض منافع ایجاد کرده است. مذاکرات دولت ترامپ با روسیه برای پایان دادن به جنگ اوکراین، اکنون شامل یک معامله نفتی چندمیلیارددلاری نیز شده است که به نفع مدیران تجاری خاورمیانه‌ای خواهد بود که با دو مذاکره‌کننده اصلی آمریکا، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، ارتباط دارند.
این معامله، که منوط به تأیید دولت آمریکا و کرملین است، شامل مجموعه گسترده‌ای از میادین نفتی، پالایشگاه‌ها و جایگاه‌های سوخت در سراسر جهان است که متعلق به لوک‌اویل، یکی از بزرگترین شرکت‌های انرژی روسیه، هستند. گروه اصلی که به دنبال این معامله است شامل یک سرمایه‌گذار آمریکایی به نام تاد بولی که ۲ میلیون دلار به فعالیت‌های سیاسی دونالد ترامپ کمک مالی کرده است؛ دو گروه خاورمیانه‌ای که با کوشنر یا خانواده ویتکاف تجارت داشته‌اند؛ و همچنین یکی از نهادهای دولت آمریکا است. این مذاکرات که ماه‌ها ادامه داشته و هشت فرد آگاه از آن جزئیات آن را شرح داده‌اند، ابعاد تازه‌ای از رویکرد اخیر ترامپ برای پایان دادن به جنگی چهار ساله را آشکار می‌کند؛ جنگی که صدها هزار نفر در آن کشته شده‌اند.
هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که خود کوشنر و ویتکاف از این معامله سود مالی ببرند؛ اما معامله در دست انجام، حتی برای دولتی که مرتب نگرانی‌ها درباره تعارض منافع احتمالی را رد کرده است، نمونه‌ای قابل توجه از درهم‌آمیختگی روابط تجاری شخصی با ژئوپلیتیک به شمار می‌رود. به گفته سه فرد آگاه از این دیدار، ولادیمیر پوتین، در دیدار خود با ویتکاف و کوشنر در کرملین در ۵ سپتامبر، موضوع این معامله را مطرح کرد. به گفته یکی از این افراد، پوتین پیشنهاد کرد این معامله انجام شود تا به روس‌ها نشان داده شود که آنها می‌توانند با ایالات متحده تجارت کنند.
به گفته یکی از افراد، آمریکایی‌ها پاسخ دادند که روی این موضوع کار خواهند کرد؛ آنها این معامله را راهی برای ایجاد حسن‌نیت در کرملین و همزمان کاهش قیمت جهانی انرژی می‌دیدند؛ اما این معامله برای خریداران نیز بسیار سودآور است: تأیید فروش از سوی آمریکا، دارایی‌ها را از تحریم‌های آمریکا خارج می‌کند و بلافاصله ارزش آنها را افزایش می‌دهد.
در مسکو، تصمیم‌گیری درباره این معامله عموماً تصمیم پوتین تلقی می‌شود، هرچند لوک‌اویل از نظر فنی یک شرکت خصوصی است. در نهایت، این معامله عظیم که دارایی‌هایی به گستردگی میادین نفتی در کامرون، پالایشگاه‌هایی در اروپا و جایگاه‌های سوخت در نیوجرسی را دربرمی‌گیرد، به پوتین و ترامپ وابسته است.
نقش خانواده و متحدان ترامپ
ترامپ از اوایل سال گذشته وعده انعقاد قراردادهای تجاری با روسیه را تبلیغ کرده و این کشور را «یک فرصت فوق‌العاده» توصیف کرده است. این معامله بار دیگر شرکت رمزارزی World Liberty Financial متعلق به خانواده ترامپ را در کانون توجه قرار می‌دهد؛ شرکتی که ویتکاف یکی از بنیان‌گذاران آن بوده است. یکی از سرمایه‌گذاران معامله لوک‌اویل، مالک بخشی از World Liberty است. استیو ویتکاف یکی از بنیان‌گذاران World Liberty بود و پسران ترامپ نیز در این شرکت مشارکت دارند؛ شرکتی که سال گذشته ۷۹۹ میلیون دلار برای ترامپ درآمد ایجاد کرد.
به دلیل سیستم خودکامه روسیه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور این کشور، به عنوان تصمیم‌گیرنده نهایی در مسکو تلقی می‌شود، حتی اگر لوک‌اویل از نظر فنی یک شرکت خصوصی باشد/عکس از پول از طریق نیویورک‌تایمز
ویتکاف و کوشنر که بارها برای دیدار با پوتین به روسیه سفر کرده‌اند، استدلال کرده‌اند که امکان بازسازی روابط اقتصادی با غرب می‌تواند رئیس‌جمهور روسیه را به مصالحه در اوکراین متقاعد کند. دولت آمریکا اخیراً نیز اعلام کرده که حتی پیش از پایان جنگ، برای انجام توافق‌هایی با روسیه آمادگی دارد؛ اقدامی که به گفته دولت می‌تواند نشان دهد واشنگتن در مورد بازتنظیم روابط خود با مسکو جدی است. افراد آگاه از موضوع می‌گویند معامله لوک‌اویل یکی از همین توافق‌هاست.
یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا در بیانیه‌ای تأیید کرد که ویتکاف و کوشنر مستقیماً در مذاکره درباره شرایط مالی سرمایه‌گذاری دولت فدرال در این معامله نقش داشته‌اند تا اطمینان حاصل شود که معامله شامل «پرداخت اولیه قابل توجه و سهمی از سود برای ایالات متحده» باشد. سخنگوی ویتکاف گفت که او «هیچ حقوقی دریافت نمی‌کند و با هواپیمای شخصی خودش و با هزینه خودش در سراسر جهان سفر می‌کند تا به نمایندگی از رئیس‌جمهور ترامپ برای مذاکره درباره صلح و بازگرداندن گروگان‌ها به خانواده‌هایشان فعالیت کند.» او افزود که ویتکاف «هیچ تعارض منافعی و هیچ منفعت مالی در این موضوع ندارد.»
یک پیشنهاد متوقف‌شده و یک رقیب جدید
زمانی که دارایی‌های لوک‌اویل در پاییز گذشته برای فروش عرضه شد، شمار زیادی از خریداران احتمالی برای خرید دست‌کم بخشی از دارایی‌های بین‌المللی این شرکت ابراز علاقه کردند؛ از جمله غول‌های انرژی آمریکا مانند شورون. شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی کارلایل در ژانویه به توافقی اولیه برای خرید بخش بزرگی از دارایی‌ها دست یافت؛ پس از آنکه استدلال کرد انتقال مجموعه دارایی‌های بین‌المللی لوک‌اویل به مالکیت آمریکا، هدف دولت ترامپ برای «سلطه انرژی» را تقویت خواهد کرد.
گروهی به رهبری تاد بولی، یکی از مالکان مشترک تیم لس آنجلس داجرز، در مذاکرات با لوک‌اویل پیشتاز شده است. منبع تصویر: مایک بلیک/رویترز
اما در ماه‌های اخیر، همزمان با متوقف شدن روند تأیید پیشنهاد کارلایل از سوی آمریکا، گروه دیگری به‌عنوان خریدار پیشتاز ظاهر شد: گروهی به رهبری تاد بولی، میلیاردر حامی ترامپ، در کنار چهره‌های بانفوذ در خاورمیانه و خود دولت آمریکا. اعضای این شراکت هفته گذشته توسط فایننشال‌تایمز معرفی شدند. بولی یکی از مالکان باشگاه لس‌آنجلس داجرز است و در دسامبر ۲۰۲۵ یک میلیون دلار به MAGA Inc.، کمیته سیاسی همسو با ترامپ، کمک کرد. او همچنین یک میلیون دلار دیگر را از طریق شرکت سرمایه‌گذاری خود، Eldridge Industries، به مراسم تحلیف ترامپ اهدا کرد.
دولت آمریکا از طریق شرکت مالی توسعه بین‌المللی ایالات متحده، که نهادی برای سرمایه‌گذاری و اعطای وام به پروژه‌های خارج از کشور است، در این معامله سهم خواهد داشت. یکی از مقام‌های DFC در بیانیه‌ای گفت که معامله احتمالی لوک‌اویل «تعهد دولت ترامپ برای تقویت امنیت اقتصادی آمریکا، پیشبرد سیاست خارجی ایالات متحده و کاهش قیمت انرژی برای مردم عادی آمریکا را تقویت خواهد کرد.»
اما این معامله خریدی کاملاً آمریکایی نخواهد بود. یکی از سهامداران اصلی، گروه اقتصادی مستقر در قطر خواهد بود که تحت کنترل معتز الخیاط و برادرش رامی الخیاط قرار دارد. هر دوی آنها در سال ۲۰۲۵ در مراسم تحلیف ترامپ شرکت کردند و از آن زمان با کوشنر و همسرش، ایوانکا ترامپ، یکی از دختران ترامپ، برای تأمین مالی یک پروژه چندمیلیارددلاری ساخت یک هتل و استراحتگاه لوکس در جنوب آلبانی همکاری کرده‌اند.
یکی دیگر از سهامداران اصلی، یک صندوق سرمایه‌گذاری مستقر در ابوظبی خواهد بود که تحت کنترل شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور ارشد امنیت ملی امارات متحده عربی، قرار دارد. او صندوق دیگری را نیز کنترل می‌کند که در ماه فوریه سهم بزرگی از شرکت رمزارزی خانواده ترامپ، World Liberty، خریداری کرد؛ شرکتی که بخشی از مدیریت آن بر عهده پسر ویتکاف است. شیخ طحنون همچنین در نظارت بر یک صندوق سرمایه‌گذاری ابوظبی به نام Lunate نقش دارد که یکی از بزرگترین سهامداران شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی‌ای است که کوشنر پس از ترک کاخ سفید در پایان نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ تأسیس کرد. این بدان معناست که شیخ طحنون عملاً شریک تجاری کوشنر نیز هست.
مجموعه‌ای «نگران‌کننده» از روابط درهم‌تنیده
هویی چن، دادستان سابق وزارت دادگستری آمریکا و مشاور جرایم یقه‌سفید و مسائل اخلاقی که تا آغاز نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ در دولت خدمت می‌کرد، گفت ارتباطات ویتکاف و کوشنر با طرف‌های معامله لوک‌اویل نشان می‌دهد چرا دوستان و اعضای خانواده ترامپ نباید مشاوران ارشد سیاست خارجی باشند. چن گفت: «این مجموعه‌ای نگران‌کننده و بسیار هشداردهنده از روابط درهم‌تنیده است. و این بدان معناست که باید پرسید دولت ترامپ چگونه در حال ارزیابی خریداران مختلف دخیل در این معامله است. آیا منافع شخصیِ دخیل در اینجا قرار است به‌طور نادرست بر نتیجه تأثیر بگذارند؟»
مذاکرات درباره معامله لوک‌اویل نشان می‌دهد که منافع تجاری شخصی در حلقه نزدیک دونالد ترامپ نیز در جریان است. لوک‌اویل بزرگترین شرکت خصوصی نفت روسیه است/عکس از نیویورک‌تایمز
بخش بین‌المللی لوک‌اویل که در اتریش مستقر است، مشاور واشنگتنی مستقلی را نیز استخدام کرده بود که به ترامپ نزدیک است: برایان لانزا، که در کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان مشاور ارشد فعالیت می‌کرد و اکنون در شرکت Mercury Public Affairs کار می‌کند. فردی آگاه از موضوع گفت که او دیگر برای لوک‌اویل کار نمی‌کند.
این معامله هنوز نهایی نشده و باید به تأیید وزارت خزانه‌داری آمریکا برسد؛ نهادی که بر اجرای تحریم‌ها نظارت دارد؛ اما در مورد لوک‌اویل، افراد دخیل در معامله می‌گویند تصمیم‌های کلیدی در کاخ سفید گرفته می‌شوند. هنگامی که از وزارت خزانه‌داری درباره رویکردش نسبت به تصمیم‌گیری درباره لوک‌اویل سؤال شد، سخنگوی این وزارتخانه گفت دفتر کنترل دارایی‌های خارجی این وزارتخانه، «سیاست خارجی تعیین‌شده از سوی کاخ سفید را اجرا می‌کند.»
یکی از افراد آگاه از موضوع گفت دیدار ۵ سپتامبر با پوتین نخستین باری بود که لوک‌اویل در گفت‌وگوهای رئیس‌جمهور روسیه با ویتکاف و کوشنر مطرح شد؛ اما به گفته افراد آگاه از روند فروش، کیریل دیمیتریف، فرستاده اقتصادی پوتین، از نزدیک در این فرایند مشارکت داشته است. او ماه گذشته برای دیدارهایی به نیویورک و واشنگتن سفر کرد و به خبرنگاران گفت که «گفت‌وگو» با آمریکا «در حوزه‌های متعددی، از جمله انرژی، ادامه دارد.»
پالایشگاه‌های لوک‌اویل در هلند، بلغارستان و رومانی نقش مهمی دارند. این پالایشگاه‌ها گازوئیل و سوخت جت تولید می‌کنند؛ محصولاتی که از زمان آغاز جنگ ایران با کمبود مواجه شده‌اند. این جنگ قیمت‌ها را افزایش داده و انگیزه‌ای برای ترامپ ایجاد کرده است تا از معامله‌ای حمایت کند که می‌تواند دسترسی به انرژی را افزایش دهد. لوک‌اویل در اوایل سال جاری ارزش دارایی‌های بین‌المللی خود را ۲۰ میلیارد دلار اعلام کرده بود، اما قیمت و ساختار معامله پیشنهادی مشخص نیست.
یکی از مقام‌های DFC، نهاد آمریکایی سرمایه‌گذار در این معامله، مشارکت در خرید را راهی برای تقویت امنیت انرژی متحدان آمریکا توصیف کرد. این مقام همچنین گفت این معامله سود قابل توجهی برای مالیات‌دهندگان آمریکایی ایجاد خواهد کرد و زیرساخت‌های راهبردی را از دسترس دشمنان دور نگه خواهد داشت.
رقابت برای تصاحب دارایی‌ها
دولت ترامپ یک سال پیش لوک‌اویل را تحریم کرد و این اقدام را فشار جدیدی بر پوتین برای «متوقف کردن کشتار» توصیف کرد. این اقدام همچنین فرصتی سودآور ایجاد کرد: لوک‌اویل مجبور شد مجموعه گسترده دارایی‌های بین‌المللی خود را به فروش بگذارد. سرمایه‌گذاران از سراسر جهان برای خرید این دارایی‌ها وارد رقابت شدند، اما دولت آمریکا به دلیل اینکه کنترل نحوه اجرای تحریم‌های خود را در دست داشت، از حق وتو برخوردار بود. به دلیل نظام اقتدارگرای روسیه، پوتین تصمیم‌گیرنده نهایی در مسکو تلقی می‌شد.
یکی از سهامداران عمده، هلدینگ چندملیتی مستقر در قطر خواهد بود که رامی الخیاط و برادرش معتز الخیاط کنترل می‌شود. آنها با جرد کوشنر و همسرش، ایوانکا ترامپ، شراکتی تشکیل داده‌اند/عکس از نیویورک‌تایمز
رقابت برای خرید دارایی‌ها در نوامبر گذشته شدت گرفت؛ زمانی که وزارت خزانه‌داری پیشنهاد اولیه شرکت Gunvor، یک شرکت تجارت انرژی مستقر در سوئیس با روابط پیشین با روسیه، را رد کرد. این شرکت قصد داشت دارایی‌های خارجی لوک‌اویل را خریداری کند. وزارت خزانه‌داری در بیانیه‌ای اعلام کرد: «تا زمانی که پوتین به کشتارهای بی‌معنا ادامه دهد، گونور، عروسک خیمه‌شب‌بازی کرملین، هرگز مجوز فعالیت و کسب سود دریافت نخواهد کرد.»
کارلایل در ژانویه به توافقی «غیرانحصاری» با لوک‌اویل برای فروش دارایی‌های بین‌المللی این شرکت دست یافت. سپس وزارت خزانه‌داری باید این معامله را تأیید می‌کرد. با گذشت ماه‌ها بدون نهایی شدن معامله، خریداران دیگر تلاش‌های خود را برای ورود به این رقابت افزایش دادند. بولی تجربه چندانی در صنعت نفت و گاز ندارد. او بخش عمده ثروتش را از طریق شرکت‌های سرمایه‌گذاری مانند Guggenheim Partners و Eldridge Industries و همچنین سرمایه‌گذاری در تیم‌های ورزشی و صنعت سرگرمی به دست آورده است؛ از جمله خرید کاتالوگ موسیقی بروس اسپرینگستین.
اما برادران میلیاردر الخیاط، که در سوریه متولد شده‌اند و در جریان جنگ داخلی سوریه به قطر مهاجرت کرده‌اند، طی چند سال گذشته شروع به گردآوری مجموعه‌ای از دارایی‌ها و پروژه‌های صنعت نفت در سوریه، لیبی و عراق کرده‌اند. حتی در شرایطی که مذاکرات لوک‌اویل در جریان بود، الخیاط‌ها همچنان با کوشنر و ایوانکا ترامپ درباره برنامه‌های ساخت این استراحتگاه لوکس در آلبانی همکاری می‌کردند؛ تلاشی که اوایل امسال شامل دیداری میان رامز الخیاط و ایوانکا ترامپ در آلبانی نیز شد؛ موضوعی که نیویورک‌تایمز گزارش داده بود.
تصمیم‌گیری درباره سرنوشت لوک‌اویل آن‌قدر طولانی شده که وزارت خزانه‌داری مجبور شده است بارها مهلت اجرای تحریم‌های خود را تمدید کند تا جایگاه‌های سوخت لوک‌اویل در آمریکا و دیگر کسب‌وکارهای این شرکت در سراسر جهان بتوانند همچنان با شرکای مالی دیگر همکاری کنند. آخرین تمدید، تا ۲۹ اکتبر اعتبار دارد.
