شکست «جوسازی کلامی» ترامپ در بازار نفت | رویترز: او با چند جمله نمی‌تواند قیمت نفت را پایین بیاورد | جنگ طولانی با ایران اثربخشی سیاست‌های آمریکا را خنثی کرد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، رویترز نوشت: توانایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پایین آوردن قیمت نفت در بازارها با چند جمله، هم‌زمان با طولانی‌شدن جنگ ایران رو به کاهش است؛ وضعیتی که بازارهای جهانی انرژی را بیش از پیش در برابر تشدید درگیری‌ها آسیب‌پذیر می‌کند.
توانایی رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه آمریکا در پایین آوردن قیمت‌ها از طریق اظهارات و پیام‌هایش، که به اصطلاح «جوسازی کلامی» (Jawboning) نامیده می‌شود، یکی از ویژگی‌های شاخص ماه‌های ابتدایی جنگ ایران بود؛ جنگی که در اواخر فوریه آغاز شد.
در ماه‌های پیش از آتش‌بس کوتاه‌مدت ماه ژوئیه، اظهارات علنی و پیام‌های مکرر ترامپ در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر اینکه واشنگتن و تهران به توافقی برای پایان‌دادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز نزدیک شده‌اند، به پایین‌ماندن قیمت نفت و فاصله‌گرفتن آن از رکوردهای تاریخی کمک کرد.
به نظر می‌رسید این اظهارات مؤثر واقع شده‌اند؛ حتی در شرایطی که مسدودشدن این گلوگاه راهبردی، که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کرد، بازارهای انرژی را دچار آشفتگی کرده بود.
ترامپ در طول ماه‌های حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بارها پیش‌بینی کرده بود که به‌محض دستیابی به توافق آتش‌بس با ایران، قیمت نفت «مثل سنگ سقوط خواهد کرد».
معامله‌گران احتمالاً ریسک شرط‌بندی برخلاف خواست ترامپ برای جلوگیری از جهش قیمت سوخت در داخل آمریکا را بیش از حد بالا ارزیابی می‌کردند. با کاهش ذخایر نفتی، آنها تصور می‌کردند رئیس‌جمهور آمریکا عقب‌نشینی خواهد کرد و به‌سرعت به جنگ پایان خواهد داد.
این شرط‌بندی تا زمانی که بازارها با محدودیت‌های نفوذ ترامپ روبه‌رو شدند، ظاهراً نتیجه‌بخش بود. آتش‌بس ژوئیه فروپاشید و جای خود را به درگیری طولانی‌مدت و کم‌شدتی داد که به سراسر منطقه گسترش یافته است؛ از جمله تشدید اخیر خشونت‌ها میان انصارالله یمن و عربستان سعودی.
اکنون همین بی‌اعتمادی بازارها، تلاش‌های رئیس‌جمهور آمریکا برای مهار افزایش شدید قیمت گازوئیل را تضعیف کرده است؛ موضوعی که با نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، تنها سه هفته دیگر، به یکی از اولویت‌های اصلی ترامپ تبدیل شده است.
برای بازارهای انرژی، شاید دوران معاملات مبتنی بر ترامپ به پایان رسیده باشد.
کاهش اثرگذاری اظهارات ترامپ
قیمت نفت خام برنت، شاخص جهانی بازار نفت، در بیشتر هفته‌های اخیر با سرسختی بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است؛ آن هم با وجود بهبود قابل‌توجه جریان انتقال نفت از تنگه هرمز.
با این حال، تلاش‌های مکرر ترامپ و کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، برای آرام‌کردن بازارها از طریق برجسته‌کردن بهبود جریان انتقال نفت، مؤثر واقع نشده است.
پس از انتشار خبر افزایش چشمگیر جریان نفت، قیمت برنت برای مدتی به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد؛ اما این کاهش دوام چندانی نداشت، زیرا خشونت‌ها در خاورمیانه همچنان گسترش یافت و حملات ایران به نفتکش‌ها نیز شدت گرفت.
در همین حال، انتقال نفت از این منطقه همچنان بسیار پرهزینه است؛ زیرا هزینه اجاره نفتکش‌ها و حق بیمه حمل‌ونقل به‌شدت افزایش یافته و خارج‌کردن نفت از منطقه نیز به دلیل پیچیدگی‌های لجستیکی دشوارتر شده است.
دولت ترامپ دیگر نمی‌تواند این واقعیت‌ها را صرفاً با حرف‌زدن از میان بردارد.
اکنون روشن شده است که افزایش جریان انتقال نفت یک مسئله است، اما متقاعدکردن معامله‌گران به اینکه عرضه نفت در آینده نیز امن و پایدار خواهد ماند، مسئله‌ای بسیار دشوارتر است.
حرف‌زدن ارزان است
هیچ بازاری به‌اندازه بازار گازوئیل این واقعیت را آشکار نمی‌کند.
ترکیب پیامدهای جنگ خاورمیانه و کارزار حملات پهپادی اوکراین علیه زیرساخت‌های انرژی روسیه، ظرفیت پالایش جهانی را به‌شدت کاهش داده و تولید بنزین، گازوئیل و سوخت جت را محدود کرده است.
قیمت گازوئیل در آمریکا به رکوردهای تازه‌ای رسیده و به ۶٫۵۰ دلار برای هر گالن افزایش یافته است. قیمت بنزین نیز همچنان بالاست و فشار ناشی از افزایش هزینه‌های زندگی را تشدید می‌کند؛ فشاری که در آستانه انتخابات سوم نوامبر به چالشی سیاسی برای ترامپ تبدیل شده است.
بنابراین، جای تعجب نیست که دولت آمریکا طی هفته‌های اخیر بخش زیادی از تلاش‌های خود را صرف یافتن راه‌هایی برای کاهش قیمت گازوئیل کرده است.
ترامپ هفته گذشته از توافقی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، خبر داد که بر اساس آن، روسیه بخشی از صادرات گازوئیل خود را برای کاهش کمبود جهانی از سر خواهد گرفت. واشنگتن نیز برای تسهیل این محموله‌ها، برخی تحریم‌ها را کاهش داد؛ اقدامی که انتقاد جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها را به دنبال داشت.
ترامپ روز ۹ اکتبر در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شد: «بین کنترل کامل ما بر تنگه هرمز و این اعلام خبر بزرگ درباره انرژی روسیه، قیمت گازوئیل برای آمریکایی‌ها و در واقع برای سراسر جهان، به‌سرعت و با ارقامی بی‌سابقه کاهش خواهد یافت!»
اما حجم صادرات وعده‌داده‌شده چندان قابل‌توجه نیست. بر اساس اظهارات ترامپ، مجموع صادرات نفتی وعده‌داده‌شده روسیه طی سه ماه آینده حدود ۱۵ میلیون بشکه خواهد بود؛ حجمی که تنها معادل تقریباً نیمی از مصرف جهانی گازوئیل در یک روز است.
ترامپ همچنین روز یکشنبه از توافق آتش‌بس در حوزه زیرساخت‌های انرژی میان روسیه و اوکراین خبر داد؛ با این حال، هیچ‌یک از دو طرف تاکنون پایبندی به این توافق را به‌طور علنی تأیید نکرده‌اند.
این اقدامات پس از آن صورت می‌گیرد که دولت آمریکا گام‌های دیگری نیز برای کاهش کمبودهای داخلی برداشته بود؛ از جمله فشار بر اروپا برای تسریع آزادسازی ذخایر اضطراری گازوئیل و کاهش محدودیت‌های مربوط به استفاده از برخی انواع این سوخت.
با این حال، دیپلماسی گازوئیلی ترامپ تاکنون تأثیر محدودی داشته است. قیمت عمده‌فروشی گازوئیل در آمریکا روز دوشنبه بدون تغییر ماند، قراردادهای آتی گازوئیل در اروپا ۲ درصد کاهش یافتند، در حالی که قیمت نفت برنت حدود ۲ درصد افزایش پیدا کرد و به نزدیک ۱۰۷ دلار در هر بشکه رسید.
واقعیت‌های سخت
واکنش محدود بازارها نشان‌دهنده مشکلی عمیق‌تر است. از زمان آغاز جنگ ایران، حدود ۲ میلیون بشکه در روز از ظرفیت پالایشگاهی روسیه و خاورمیانه از دسترس خارج شده و ذخایر جهانی نفت نیز به‌شدت کاهش یافته است. این وضعیت بازارهای انرژی را در موقعیتی شکننده قرار داده که نه با اظهارات سیاسی و نه با افزایش نسبتاً محدود عرضه قابل‌حل است.
توقف حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه می‌تواند در نهایت به روسیه اجازه دهد صادرات خود را در حجم بیشتری از سر بگیرد. روسیه دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل در جهان است.
با این حال، تعمیر پالایشگاه‌های آسیب‌دیده و زیرساخت‌های صادراتی ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان خواهد برد. بازارها به‌سادگی باور ندارند که ترامپ توانایی حل‌وفصل این وضعیت را داشته باشد.
رئیس‌جمهور آمریکا همچنان می‌تواند با اظهارات خود بازارهای انرژی را تحت تأثیر قرار دهد، اما با پیچیده‌ترشدن شبکه درگیری‌ها، قدرت او در این زمینه آشکارا کاهش یافته است.
برای سرمایه‌گذاران، معامله‌گران و تولیدکنندگان انرژی، دیگر اظهارات سیاسی و حتی اقدامات عملی به‌تنهایی کافی نیستند. آنها به این اطمینان نیاز دارند که واشنگتن هم اراده و هم توانایی دستیابی به راه‌حلی پایدار را دارد؛ اطمینانی که اکنون به‌شدت کمیاب است.
