کدام مالیات جای خالی درآمدهای نفتی را پر می‌کند؟ / **پرونده روز**

به گزارش «اقتصادنیوز» بررسی لایحه بودجه سال 94 کل کشور در حوزه درآمدهای مالیاتی نشان از چند تغییر عمده در این لایحه نسبت به قانون بودجه سال 93 دارد.

در حالی که متوسط رشد درآمد و هزینه‌ها در فصل «منابع عمومی» لایحه بودجه 94 به تنها 6.2 درصد محدود شده است، رشد درآمدهای «عمومی» دولت در فصل مالیات بیش از 22.5 درصد بوده است. قانون بودجه 93 در این فصل درآمدی 70 هزار و 255 میلیارد تومانی در نظر گرفته بود، اما در لایحه بودجه 94 درآمدی 86 هزار و 109 میلیارد تومانی پیش‌بینی شده است. بررسی جزئیات این درآمدها اما حکایت دیگری است.

فشار کمتر روی مالیات‌های مستقیم
در فصل «مالیات‌های مستقیم» دولت فشار کمتری به سبد مالیات‌دهندگان وارد کرده است. البته «مالیات بر اشخاص حقوقی» با رشدی 17.2 درصدی از 23 هزار و 767 میلیارد تومان به 27 هزار و 845 میلیارد تومان افزایش پیدا کرده، اما «مالیات بر درآمدها» تنها 13.3 درصد افزایش یافته و از 10 هزار و 139 میلیارد تومان به 11 هزار و 487 میلیارد تومان رسیده است. نکته جالب توجه اینکه پیش‌بینی درآمد دولت از محل «مالیات بر ثروت» در لایحه بودجه 94، 12.5 درصد کمتر از قانون بودجه 93 بوده و این فصل را به تنها فصل مالیاتی دارای رشد منفی تبدیل کرده است. رقم درآمدهای این فصل در قانون بودجه 93، 2688 میلیارد تومان بوده و در سال آینده به 2352 میلیارد تومان کاهش یافته است.

رشد مالیات بر مصرف
در فصل «مالیات‌های غیرمستقیم» دولت بنا دارد بیشترین فشار را روی مالیات‌دهندگان اعمال کند. «مالیات بر واردات» با رشدی 24.7 درصدی از 10 هزار و 907 میلیارد تومان به 13 هزار و 600 میلیارد تومان افزایش پیدا کرده؛ هرچند بخش عمده این رشد به دلیل احتمال رشد واردات و در نتیجه افزایش توان مالیات‌ستانی دولت تعیین شده است. در زیرفصل «مالیات بر کالاها و خدمات» اما رشد درآمدها به بیش از 35 درصد رسیده و از 22 هزار و 753 میلیارد تومان به 30 هزار و 826 میلیارد تومان بالغ شده که سهم عمده‌ای از رشد این فصل به دلیل افزایش درآمد «مالیات بر ارزش افزوده» تعیین شده است. دولت که پیش‌تر قول داده بود نرخ مالیات بر ارزش افزوده را در سال آینده در محدوده 8 درصدی تثبیت کند، به این وعده پای‌بند نماند و نرخ یادشده را به 10 درصد رساند. به همین دلیل مجموع درآمد مالیات بر ارزش افزوده دولت از 18 هزار و 234 میلیارد تومان قانون بودجه 93 به 24 هزار و 849 میلیارد تومان در لایحه بودجه 94 افزایش یافته و 36.3 درصد رشد را به ثبت رسانده است.

با این حساب به نظر می‌رسد دولت تمام تلاش خود برای جبران کاهش درآمدهای نفتی از طریق درآمدهای مالیاتی را به کار برده و در این بین از فشار بیشتر به خصوص بر حوزه «مالیات مصرف» فروگذار نکرده است.

جدول: تغییرات درآمدهای مالیاتی به تفکیک فصل‌های مختلف (ارقام به میلیون ریال)