حذف کشاورزی برای حفظ آب

به گزارش اقتصاد نیوز، عصر روز گذشته به بهانه تدوین قانون برنامه ششم و بحران آب، مشاور ارشد رئیس‌جمهور نشست هم‌اندیشی، بحران آب و ارائه راهکار جهت برون‌رفت آن را برگزار کرد.

در این نشست محمد کیافر، عضو انجمن مهندسان مشاور و مدیرعامل سابق مهاب قدس، گزارشی از وضعیت آب در کشور ارائه کرد؛ گزارشی که آمارش مورد نقد برخی حاضران بود. بر این اساس مسعود نیلی در پایان جلسه خواهان برگزاری نشستی دیگر در راستای تجمیع آراء و نظرات و ارائه گزارشی جامع به رئیس‌جمهور شد.

اما در این نشست اعضاء با نگاهی متفاوت وضعیت کنونی آب کشور را نیز بررسی کردند. معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو علت پدید آمدن بحران کنونی را مشکل مدیریتی خواند و گفت: خصلت کشور ایران خشکی است و هر خشکسالی فصلی و دوره‌ای شرایط را سخت‌تر می کند؛ در نتیجه نمی‌توان بحران کنونی را ناشی از خشکسالی فصلی دانست.

علیرضا دائمی افزود: اگر موانع مدیریتی برطرف نشود ما نمی‌توانیم بر مشکلات موجود فائق شویم. در نتیجه برای حل این مشکل باید رویکرد را تغییر داد؛ مدیریت آب را در کشور حل کرد.

ناصری فعال محیط زیستی نیز در این نشست گفت: نبود راهبراد یعنی سیاست کلان و خرد در زمینه آب را دچار چالش کرده است.

او گفت: هنوز تکلیف ما مبنی براینکه می‌خواهیم بر پایه کشاورزی، صنعت و یا تجارت آزاد حرکت کنیم، مشخص نیست. پس باید پیش از حل مشکل کنونی جهت حرکت را مشخص کرد.

مجتبی پالوچ، کارشناس موسسه برنامه‌ریزی و اقتصادی کشاورزی با اشاره به اینکه ارزش افزوده بخش کشاورزی و آب استحصال شده این بخش برخلاف آمار ارائه شده کاملاً مشخص نیست. تاکید کرد: در برنامه ششم باید به صورت کلان نوشته شود و همه بخش‌ها در کنار هم قرار گیرند. در واقع در کنار نجات آب باید امنیت غذایی کشور را نیز ببینیم.

ارجمندی یکی دیگر از فعالان بخش کشاورزی معتقد است مشکل موجود ناشی از عدم اجرای استراتژی کشاورزی مصوب شده است و حتی در بخش آب نیز استراتژی مصوب شده اجرا نشده است.

او ادامه داد: اگرچه میزان مصرف آب در بخش کشاورزی بالاست؛ اما همه اینها به مردم بر نمی گردد چون در بحث انتقال نیز هدر رفت زیادی در آب داریم.

حفظ آب بدون کشاورزی

روز گذشته دبیرکل خانه کشاورز، دشمن کشور را آب خواند و گفت برای برون رفت از این معضل باید فعالیت بخش کشاورزی را به حداقل رساند.

از نگاه عیسی کلانتری ایران کشور کشاورزی نیست و ادامه روند کنونی تولید، کشور را به لحاظ منابع آب فقیر و فقیرتر می‌کند.

او که یکی از مخالفان جدی سیاست‌های خودکفایی در دهه 80 بود، گفت: ما از اوایل دهه 80 رشد سالانه 3 تا 4درصدی کشاورزی را منطقی مطرح کردیم و گفتیم فشار بیش از اندازه به این بخش اقتصاد کشاورزی را تقریبا از بین می‌برد.

کلانتری میزان توان کشور برای تولید محصولات کشاورزی را 33 میلیون تن خواند و گفت: اگر سهم آب کشاورزی را به نصف برسانیم و در مقابل تکنولوژی‌های برتر را وارد کنیم تا میزان بهره‌وری دوبرابر شود کماکان می‌توانیم 33 میلیون تن تولید داشته باشیم.

البته او افزایش دوبرابری بهره‌وری را دور از ذهن خواند و سپس صرف منابع برای حفظ آب‌های مرزی را نقد کرد.

دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: اگر به جای صرف منابع 8 میلیارددلاری برای آب‌های مرزی، 8میلیارد دلار برای آب‌های داخلی صرف می‌کردیم شرایط بهتر بود.

او همچنین با نقد دیدگاه وزارت نیرو در خصوص عدم خرید آب از کشاورزان و یا افزایش حق آبه آنها گفت: اگر ما می‌خواهیم حجم آب مصرفی بخش کشاورزی را کاهش دهیم باید پول کشاورزان را به آنها بدهیم.

کلانتری سپس روند سدسازی در کشور را نقد کرد و افزود: ما سال‌ها بودجه کشور را صرف سدسازی کردیم ولی دیگر نباید با ساختن سد و یا حتی مطالعات بر روی سدها منابع و بودجه‌ کشور را هدر دهیم.

او که عملکرد مهاب قدس به عنوان حیات خلوت وزارت نیرو را عامل سدسازی‌های غیرمنطقی خواند و گفت: اکنون ما از میان سدهایی متعدد در اطراف دریاچه ارومیه تنها به دو سد که در مرحله نهایی هستند اجازه ادامه کار دادیم.

ما سوء مدیریت داریم

از نگاه رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس نادیده گرفتن بخش کشاورزی اشتباه بزرگی مدیریتی است.

عباس رجایی در واکنش به سخنان کلانتری در خصوص کمرنگ کردن فعالیت بخش کشاورزی گفت: 66 درصد جمعیت کشور فعالیت کشاورزی دارند ، پس ما نمی‌توانیم آنها را نادیده بگیریم.

او افزود: تاکنون وزارت جهادکشاورزی برنامه الگوی کشت صحیح را ترسیم و ارائه نکرده است. اگر این اتفاق بیفتد و ما تکنولوژی لازم را وارد بخش کشاورزی کنیم، قطعا میزان استحصال از آب‌ها کم می‌شود. در واقع ما با خرید تکنولوژی، آینده را می‌خریم.

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس معتقد است: اگر مدل و نظام بهره‌برداری در کشاورزی اصلاح شود کشاورزی نیز کم آب مصرف می‌کند. پس بهتر است ضعف مدیریتی خود را به گردن تولیدکننده و کشاورز نیندازیم.

رجایی سپس عملکرد وزارت نیرو را نقد کرد و اظهار کرد: اگر امروز چاه های غیر مجاز افزایش یافته به دلیل ضعف مدیریتی وزارت نیرو است ، چرا این وزارتخانه قوانین مجلس را اجرا نمی کند؟ چرا چاه‌های غیرمجاز مسدود نشدند و یا پروانه به چاه احداثی داده نشده است؟