هشدار نسبت به تعطیلی معادن ایران / تکرار سریال ریزش قیمت سنگ‌آهن در سال آینده
مهدی کرباسیان در گفت‌و‌گو با «اقتصادنیوز» گفت: سنگ‌آهن ایران به دلیل اینکه کارخانه‌های کنسانتره و گندله ما هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیدند و در سال 95 و 94 به بهره‌برداری می‌رسند، در نتیجه میزان تولیدمان با مصرف نابرابری دارد.
او افزود: با توجه به افت شدید قیمت سنگ‌آهن در دنیا، صادرات سنگ‌آهن دچار رکودی شده که این امر در وضعیت معادن کوچک سنگ‌آهن تاثیرگذار است. برخی معادن کوچک سنگ‌آهن قادر به پرداخت قیمت تمام شده تولید خود نخواهند بود و این اتفاق هم باعث رکود بازار می‌شود و هم تعطیلی معادن را در پی دارد.
کرباسیان پیش‌بینی کرد: پیش‌بینی‌‌ام برای سال آینده این است که قیمت سنگ‌آهن به دلیل اینکه واردات چین یک افت جدی کرده و حجم زیادی از سنگ‌آهن استرالیا به شکل وسیعی به چین فروخته می‌شود، در سال آینده قیمت سنگ‌آهن تغییر چشمگیری پیدا نمی‌کند و مانند امسال شاهد روند نزولی قیمت سنگ‌آهن هستیم.
او افزود: در حالی که می‌توان از معادن کشور به ویژه معادن سنگ‌آهن که ارزش افزوده خوبی ایجاد می‌کند، نهایت استفاده را ببریم. سنگ‌آهنی‌ها باید بدانند که بزرگترین مصرف کننده و واردکننده سنگ‌آهن چین است و در تصمیم گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها از این کشور نباید غفلت به خرج داد.
استرالیا مقصر است؟
استرالیا را متهم می‌کنند و معتقدند مقصر آشتفتگی بازار جهانی سنگ‌آهن این کشور معدنی است. به اعتقاد کارشناسان حوزه معدن، صادرات سنگ‌آهن ایران امسال نزدیک به 40 درصد نسبت به سال گذشته کاهش پیدا کرده است. از طرفی آمارهای 9 ماه نخست سال جاری نشان می‌دهد صادرات سنگ‌آهن ایران هفت میلیون و ٨٠٠ هزار تن ثبت شده که ارزشی معادل ٥١٠ میلیون و ٣٠٠ هزار دلار داشته و این روند حاکی از این است که ایران روند نزولی صادرات سنگ‌آهن را در این مدت از سال تجربه کرده است.
این در حالی است که به اعتقاد صاحب‌نظران این حوزه ظرفیت تولید سنگ‌آهن ایران بیش از دو میلیون تن در ماه است اما در ماه‌های گذشته این میزان به کمتر از ٢٠ هزار تن در ماه رسیده و این احتمال وجود دارد که باز هم این روند نزولی باشد.
به اعتقاد صاحب‌نظران حوزه معدن افت قیمت‌های جهانی باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاری‌های کلانی که بخش خصوصی برای معادن سنگ‌آهن انجام داده از بین برود. اما تحلیل بیشتر فعالان معدنی حوزه سنگ‌آهن این است که معدنکاران استرالیایی در جایگاه بزرگترین تولیدکننده سنگ‌آهن به همراهی صنعت چین در جایگاه مصر‌ف‌‌کننده بزرگ این مواد معدنی عواملی هستند که بازار را تاکنون تحت تسلط خود قرار داده‌اند.
با این حال کاهش عوارض صادرات سنگ‌آهن از سوی دولت استرالیا میتواند الگویی برای ایران به عنوان یک صادرکننده کوچک سنگ‌آهن مفید واقع شود و همین اتفاق باعث می‌شود تا بیشترین کمک به معدن کاران کلید بخورد. پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که اگر تبانی استرالیا و چین با همین وضع موجود ادامه پیدا کند، در سه تا چهار سال آینده تمام صادرکنندگان کوچک سنگ‌آهن که ایران هم یکی از آنها به شمار می‌رود، از بازار حذف شوند. این در شرایطی است که دولت میتواند با سیاست‌های منطقی خود وضعیت بازار سنگ‌آهن را به نوعی کنترل کند.
بنا بر گفته‌های فعالان در حوزه سنگ‌آهن پیش‌بینی می‌شود صادرات سنگ آهن در سال جاری 40 درصد کاهش یابد و وابسته با این کاهش 90 درصد معادن سنگ‌آهنی که در اختیار بخش خصوصی است تعطیل شود، همان‌طور که سال گذشته 40 درصد از معادن کوچک در بخش سنگ‌آهن به دلیل وجود بحران‌های پیش آمده تعطیل شدند.
اما آیا استرالیا مقصر است یا اینکه می توان همان سیاستی که این کشور جهت حمایت از معادن سنگ‌آهن کوچک به خرج داد در ایران هم به کار گرفت؟ استرالیا چندی پیش تصمیم گرفت 50 درصد تخفیف در حقوق دولتی را به معادن خود بدهد، این در حالی است که این روزها دولت بهره مالکانه 30 درصدی برای معادن ایران تعریف کرده است.
بررسیها نشان داده طبق رای دیوان عدالت اداری پرداخت بهره مالکانه متوقف باید شود اما پس از گذشت چهار ماه از این تصمیم دیوان عدالت اداری هنوز تکلیف این نرخ مشخص نشده است. با وجود اینکه اگر در ایران دولت بهره مالکانه 30درصدی را پیشنهاد کرده اما بررسیها نشان می‌دهد طبق استانداردهای جهانی حق پروانه بهره‌برداری از معادن بیشتر از 10 درصد نباید باشد.
