محمدمهدی بهکیش: برای از دست رفتن فرصت‌ها گریه می‌کنم / باید اتاق بازرگانی ایران و آمریکا را راه‌اندازی کنیم
این خبرنگار آمریکایی که برای پوشش اخبار مربوط به سالگرد جشن‌های انقلاب اسلامی امسال به ایران سفر داشته است، در بازگشت به کشورش گزارشی مفصل از نتایج سفر خود به ایران و گفت‌وگوهایی که با چند تن از ایرانیان در جریان سفر خود به تهران و اصفهان و کاشان داشته، منتشر کرده است.
در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی همچنان شعار " مرگ بر آمریکا" در خیابان‌های تهران طنین انداز است. با این حال در جریان سفر کوتاه‌مان به تهران دریافتیم که بسیاری از ایرانیان آماده تغییر روابط کشورشان با غرب هستند.
تنها آن طرف خیابان که از آنجا دیوار ساختمان سفارت سابق آمریکا معلوم است، ساختمان اتاق بازرگانی ایران قرار دارد و ساختمانی چسبیده به آن اتاق بازرگانی بین‌المللی است. جایی‌که ما در آن با "مهدی بهکیش" 70 ساله ملاقات کردیم. او بیانی ملایم و محاسنی سفید رنگ دارد. او اقتصاددانی است که اتاق بازرگانی بین‌المللی را اداره می‌کند و سخنگوی بخش جذب سرمایه‌گذاری خارجی در کشور خود است.
«ایران سرمین فرصت‌ها است» این توصیف بهکیش از کشورش است. او می‌گوید: ماشین‌های کارخانجات ما نزدیک به سه دهه است که بازسازی و به روز نشده است. زمین‌های ما آن گونه که باید مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. از فرصت‌ها استفاده نمی‌شود. به دلیل سقوط فاحش ارزش پول ملی ما در سال‌های گذشته الان در ایران مواد خام و کارگر برای سرمایه‌گذاران خارجی بسیار ارزان‌تر است.
با وجود تحریم‌ها بعید به نظر می‌رسد با شرایط کنونی سرمایه‌گذاران خارجی راغب به حضور و سرمایه‌گذاری در ایران باشند. اما بهکیش می‌گوید نسبت به توافق هسته‌ای خوش بین است. او دیدگاهی متفاوت نسبت به آمریکا از آنچه که در موزه سفارت آمریکا دیدیم، دارد، چون در دهه ۱۹۷۰ میلادی در آمریکا تحصیل کرده است.
او در دهه ۱۹۷۰ در دانشگاه ایندیانا آمریکا تحصیل کرده و اندکی پیش از انقلاب اسلامی در ایران فارغ التحصیل شده است. دوران تحصیل او مشقت بار بوده است. او بچه مشهد است و فرزند ارشد یک خانواده ۹ فرزندی فقیر است. بسیاری از برادران او به فعالان سیاسی چپگرا تبدیل شدند. اما بهکیش می‌گوید وقتی در دهه ۱۹۷۰ به آمریکا وارد شد او با جنبه‌های مدرن و واقعیت جهان سرمایه داری آشنا شد.
او می‌گوید کشور ایران به طور تاریخی کشوری منزوی نبوده است و در تجارت جهانی نقش و سهم داشته و بخشی از محور تاریخی جاده ابریشم از چین تا اروپا بوده است.
در دهه‌های پس از انقلاب اسلامی او تحولات اقتصاد بازار را در ایران در میانه جنگ و آشفتگی و تحریم‌های غربی دنبال کرده است. او می‌گوید: «من گاهی وقت‌ها از شدت تاثر برای فرصت‌های در حال از دست رفتن و مزایا و منافعی که می‌تواند به مردم برسد، گریه می‌کنم.»
از او می‌پرسم اگر توافق نشود به نظرش چه می‌شود؟ او می‌گوید: من شخصا معتقدم نمی‌شود هیچ توافقی صورت نگیرد چون در ورای عدم توافق راهکاری قابل درک نیست، اما فکر می‌کنم عدم توافق بسیار بسیار بد خواهد بود که حتی نمی‌خواهم به آن فکر کنم. حتی اگر احتمال آن ۱ درصد هم باشد، گزینه پس از عدم توافق می‌تواند جنگ باشد. بنابراین دیر یا زود باید توافقی در موضوع هسته‌ای حاصل شود و من امیدوارم.
بهکیش ادامه داد: بیشتر ایرانی‌ها به احتمال رسیدن به یک توافق خوش بین هستند و همین خوش بینی است که اقتصاد ایران را از ورود به یک دوره رکود ویرانگر حفظ کرده است.
بهکیش می‌گوید: ایران این قابلیت را دارد که تبدیل به یک کشور تولید کننده عمده شود، یک راه ترانزیت به بازارهای آسیای مرکزی و یک تولید کننده عمده محصولات پتروشیمی. او می‌گوید در انتظار این است که همانند دهه ۱۹۷۰ بار دیگر به آمریکا برود اما این بار نه برای تحصیل بلکه چند ماه پس از توافق نهایی هسته‌ای و به منظور افتتاح اتاق بازرگانی ایران و آمریکا.
او می‌گوید: «پس از توافق نهایی هسته‌ای من چهار یا پنج ماه به آمریکا و واشنگتن می‌روم. ما باید اتاق بازرگانی ایران و آمریکا را راه‌اندازی کنیم.
منبع:عصر ایران
