چرا قیمت نفت برگشت؟
عباس ملک ثابت در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، در خصوص نوسانات اخیر قیمت نفت گفت: آنچه که در دنیا مطرح است، دو عامل اقتصادی یعنی عرضه و تقاضا و دیگری عامل سیاسی است که در نهایت تاثیر خود را در قیمت نفت می‌گذارد.
وی ادامه داد: نکته‌ای که مطرح می‌شود این است که ساز و کار بورس‌های دنیا عرضه و تقاضا است اما عوامل سیاسی نیز بر آن تاثیر می‌گذارند. در بورس‌های دنیا قیمت‌گذاری بر اساس عرضه و تقاضا است اما معاملات به صورت کاغذی و قراردادها به صورت فیوچر است. برهمین اساس، عرضه و تقاضای مورد انتظار بازار است که قیمت را تعیین می‌کند. یعنی انتظاری که بازار از آینده عرضه و تقاضا دارد، قیمت را بالا و پایین می‌کند.
وی در بیان عامل دیگری که باعث نوسان در قیمت نفت می‌شود، گفت: در عین حال باید به نقش موسسه‌هایی که در دنیا آمارهای بین‌المللی را ارائه می‌کنند نیز توجه کرد. به عنوان مثال بانک جهانی یا آژانس بین‌المللی انرژی با آمارهایی که از عرضه و تقاضای جهانی می‌دهند و در کنار آن پیش‌بینی‌هایی که از آینده عرضه و تقاضا ارائه می‌کنند، قیمت را تغییر می‌دهند.
وی معتقد است که عامل دیگر موثر در قیمت نفت، رسانه‌ها هستند که با انعکاس این تحلیل‌ها از سازمان‌های بین‌المللی، می‌توانند قیمت را بالا یا پایین ببرند، چرا که ممکن است برخی رسانه‌ها از این آمارها با جهت‌دهی خاصی استفاده کنند. به عنوان مثال به برخی خبرها بیشتر بپردازند و یا به برخی دیگر کمتر.
ملک ثابت در این رابطه به مثالی اشاره کرد و گفت: در یک ماه گذشته بعد از اعلام خبر فوت پادشاه عربستان، خطر احتمال عرضه کمتر نفت در بازار احساس شد که همین مسئله قیمت نفت را در بازارها با کاهش دو دلاری روبرو کرد. اما همزمان، خبری اعلام شد که نشان می‌داد سیاست‌های نفتی عربستان تغییری نخواهد کرد و همین خبر دو دلار کاهش نفت را دوباره به جای اولیه خود بازگرداند.
وی در ادامه بیان کرد: وزیر نفت نیز چندی قبل در مصاحبه‌ای اعلام کرد که ایران با کاهش قیمت نفت هیچ مشکلی ندارد و حتی اگر این قیمت به 25 دلار هم برسد بازهم مشکلی برای ایران ندارد. این مصاحبه قیمت نفت را دو دلار کاهش داد که نشان از سیگنالی است که بازار از صحبت وزیر نفت ایران گرفته است.
این کارشناس انرژی در عین حال تاکید کرد که همه این صحبت‌ها بر قیمت نفت موثر نیستند. وی تاکید کرد: رئیس‌جمهور ونزوئلا سفری دوره‌ای به کشورهای عمده تولیدکننده نفت داشت و در همه دیدارهای خود، به توافق می‌رسید که باید تولید نفت را کاهش داد تا قیمت بالا رود. همین کار وی، هیچ تاثیری روی قیمت نگذاشت. رسانه‌ها این طور وانمود کردند که قرار نیست سفر وی تاثیری در بازار نفت ایجاد کند. بر این اساس هم تاثیری نگذاشت. یعنی نقش رسانه‌ها و موسسات بین‌المللی به صورت همزمان می‌تواند قیمت نفت را تغییر دهد.
وی ادامه داد: در این میان باید به مازاد عرضه نیز توجه کرد. عرضه بیشتر از تقاضا بود و علت آن، برقراری نسبی آرامش در لیبی و مسئله کم شدن تحرک داعش در عراق بود. البته شیل نفت‌ها که در آمریکا تولید می‌شود نیز موثر است. قطعا عوامل سیاسی نیز در این رابطه تاثیرگذار هستند. به عنوان مثال عربستان در مقطعی قیمت نفت صادراتی خود به آمریکا را کاهش داد تا از این طریق تولید نفت غیرمتعارف در آمریکا را متوقف کند.
وی عنوان کرد: در این میان برخی اینطور می‌گفتند که آمریکا برای بازگرداندن رونق اقتصادی به اروپا، با این کاهش قیمت موافقت کرده و اصلا آمریکا است که این کاهش قیمت را ایجاد کرده است. حتی برخی می‌گفتند که عربستان برای ضربه زدن به ایران این کاهش قیمت را ایجاد کرده است. اخیرا نیز خبری منتشر شده که این فرضیه را تقویت می‌کند چرا که عربستان قیمت نفت صادراتی خود به آسیای شرقی را کاهش و قیمت نفت صادراتی به آمریکا را ثابت نگاه داشته است. اگر عربستان به دنبال کاهش نفت متعارف در آمریکا بود، باید قیمت نفت صادراتی خود به این کشور را کاهش می‌داد. در حقیقت عربستان قصد دارد سهم بیشتری از بازار آسیای شرقی به دست آورد و سهم ایران و روسیه را از این بازار کم کند و آنها را تحت فشار قرار دهد.
به گفته وی، قیمت نفت در هفته‌های اخیر بعد از کاهشی که در نزدیک به یکسال تجربه کرد، قدری تقویت شد. در این میان عامل اصلی را باید اخباری دانست که در مورد دکل‌های نفتی فعال در آمریکا اعلام می‌شود، چرا که در مدت اخیر، تعداد 100 دکل فعال نفتی آمریکا از مدار خارج شد که نشان از کاهش عرضه در حوزه نفت‌های غیرمتعارف است.
وی عامل دیگر افزایش اندک قیمت نفت در یک ماه اخیر را در به هم ریختن اوضاع لیبی و یمن دانست. به گفته این کارشناس انرژی، در حوزه عرضه، تولید نفت عراق نیز کاهش پیدا کرد و در عین حال، آسیای شرقی از رکود خارج شده که نشان از بیشتر شدن تقاضا برای نفت در ماه‌های آینده دارد. همین مسئله قیمت نفت را قدری تقویت کرد.
