ایران 140 یک هفته پس از سقوط
به گزارش «اقتصادنیوز» صبح روز یکشنبه 19مردادماه هواپیمایی که نباید پرواز می‌کرد، مجوز پرواز گرفت و چهار دقیقه بعد سقوط کرد. درست پس از سقوط این هواپیما نطق‌ها گشوده شد و اظهارات زیادی از مشکلات این هواپیما به گوش رسید، مشکلاتی که انگار تاکنون قدرت ادا نداشتند.
در همین زمان برخی اعلام کردند این هواپیما مشکلی نداشته و برخی دیگر نیز از مشکلات موتور و کمبود قطعات خبر دادند. دولتی‌ها نیز سریعاً به حل مشکلات شتافتند و سعی در تسهیل امور کردند. فردای همان روز رئیس‌جمهور ادامه پروازهای این نوع هواپیما را متوقف اعلام کرد و از طرفی دیگر کمیته‌های بررسی تشکیل شد.
اما داستان طولانی‌تر از اینهاست. ایران 140 و مشکلاتش. هواپیمایی که تاکنون پنج تجربه سقوط داشته و باز هم اجازه پرواز گرفته است. حالا پس از این سانحه نوش‌داروی‌های پس از مرگ سرنشینان وقتی مطرح‌تر می‌شود که هر روز خبری جدید از مشکلات این هواپیما به گوش می‌رسد و از آن بدتر نیز پیگیری‌های جدی پس از وقوع حادثه، پیگیری‌هایی که بهتر بود پیش از سانحه انجام شود.
اما درست در زمانی کارشناسان هواپیمایی می‌گویند این نوع هواپیما اجازه پرواز در گرما را نداشته که این حادثه در ذل گرمای مردادماه رخ داده است و این بدین معناست که کارشناسانی که پرواز این فروند هواپیما را تایید کرده‌اند چه فکری در سر داشته‌اند.
حالا آمارها حرف دیگری دارند. بر اساس آمارهای رسمی موجود ، فقط حدود 25 فروند آنتونف–140 در جهان تولید شده و تولید این هواپیما به دلیل موانع فنی و اقتصادی متوقف شده اما همین هواپیما با این تعداد کم تولید شده، شش سانحه را (با احتساب سانحه اخیر) تجربه کرده که نیمی از آن در ایران رخ داده است.
پس از این سانحه پرواز دیگر فروندهای این شرکت نیز ممنوع شده بود.
سقوط هواپیمای ایران 140 در نزدیکی فرودگاه مهرآباد، حاشیه‌ها و ناگفته‌های این هواپیما را یک بار برای همیشه روی میز مشکلات صنعت هوایی آورد. بازهم نظرات به سوی سازمان هواپیمایی کشوری به عنوان مجوزدهنده پرواز این هواپیما جلب شد اما این سازمان همچنان در سکوت و بررسی است.
سه دلیل بدون تایید
گرچه دلایل مختلفی از وقوع این حادثه ذکر می‌شود ، اما برخی بر این باورند اولین دلیل، ناموفق بودن پروژه تولید این هواپیما در جهان و ایران است. واضح است که بر اساس استانداردهای هوایی، نسبت این حوادث به میزان تولید هواپیما، باید دلیلی محکم برای صادر نشدن مجوز پرواز آن باشد. آنها بر این باورند دومین دلیل در این خصوص نیز استقبال نکردن شرکت‌های هوایی داخلی از خرید و به کارگیری این هواپیما بوده است. به طوری که اکثر شرکت‌های معتبر داخلی و در راس آن «هما» حاضر به خرید این هواپیما نشده‌اند. به گفته استادان هوافضای دانشگاه صنعتی شریف، یکی از اصلی‌ترین دلایل این نخریدن، مشکلات فنی هواپیما به‌خصوص در موتور آن بوده است.
دلیل این موضوع آن است که موتور این هواپیما نمی‌تواند شمار زیادی مسافر را در هوای گرم پرواز دهد و اینکه ایران 140، در هوای بسیار گرم تهران پرواز کرده، خود می‌تواند از دیگر علامت سوال‌ها در برابر صدور مجوز پرواز این هواپیما باشد.
استفاده نکردن شرکت‌های هوایی داخلی از این هواپیما تا جایی پیش رفته است که برخی از این شرکت‌ها، هواپیما را پس از مدت کوتاهی استفاده، به شرکت سازنده پس می‌دهند و این شرکت نیز برای جلوگیری از زمین‌گیر شدن هواپیماها، اقدام به تاسیس یک شرکت هوایی می‌کند تا این هواپیماها در قالب آن به پروازش ادامه دهد.
شرکتی که تاکنون هیچ‌گونه اطلاعیه یا توضیحی درباره علل سانحه نداده است. بنابراین باز هم باید از سازمان هواپیمایی کشوری خواست تا به این ابهام پاسخ دهد که چرا با وجود استنکاف شرکت‌های هوایی داخلی از به کارگیری این هواپیما به دلایل فنی آن هم در اوج تحریم‌ها و نیاز شدید به ناوگان نو، باز هم مجوز پرواز این هواپیما صادر شده و آخرین دلیل نیز اظهار نگرانی متعدد نمایندگان مجلس از کیفیت فنی این هواپیماست.
حالا با گذشت یک هفته از وقوع حادثه باید نشست و دید دلیل سقوط این هواپیما چه بوده‌است. در پنجمین روز پس از وقوع این حادثه گروه کارشناس اوکراینی وارد ایران شده و صبح شنبه اعلام شد که نیمی از جعبه سیاه خوانده شده‌است.
این درحالی است که نه‌تنها خانواده داغ دیده کشته‌شدگان منتظر اعلام دلیل اصلی این سقوط هستند، بلکه دولت و مردم نیز می‌خواهند بدانند تا چه زمانی حوادث هوایی می‌خواهد جان آنها را بگیرد؟ در این میان نیز بسیاری از کارشناسان صنعت هوایی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی اظهاراتی داشتند. برخی می‌گویند ساخت و مونتاژ این هواپیما در ایران کار اشتباهی بوده و پس از تجربه اولین سقوط نباید پروازها ادامه‌دار می‌شد.
دراین باره نیز مهرداد لاهوتی، یک عضو کمیسیون عمران مجلس گفته است که دو بار از مراحل ساخت این هواپیما بازدید و نگرانی خود را از قابلیت‌های فنی آن اعلام کرده بود. او گفته است که سازمان هواپیمایی کشوری به‌خوبی می‌داند که حمل‌و‌نقل هوایی بر پایه اعتماد می‌چرخد و مرکز ثقل این اعتماد نیز این سازمان است که فرض بر این است با بررسی ویژگی‌های فنی هواپیماها و احراز ایمنی آن، مجوز پرواز صادر کند.
همچنین حسین طلا، دبیر مجمع نمایندگان تهران در مجلس و نماینده تهران نیز درباره اشتباه بودن پرواز این هواپیما اعلام کرد که نقص فنی این نوع هواپیما بارها توسط کارشناسان هواپیمایی تذکر داده شده بود، حتی پرواز این نوع هواپیما در مناطق جنوب کشور که گرمای بالای 40 درجه دارند ممنوع اعلام شده بود.
به گفته او، متاسفانه با جابه‌جایی کارشناسان و مدیران مربوطه، این هواپیما در هوای گرم تهران پرواز کرد و به گفته کارشناسان به دلیل گرمای فوق‌العاده هوا موتور هواپیما دچار مشکل شد و این اتقاق تلخ رخ داد.
طلا دراین باره افزوده است:حال این سوال مطرح است هواپیمای آنتوف-140 که بارها حادثه سقوط برای آن اتفاق افتاده بود به عنوان مثال در اردستان، اصفهان و در اوکراین در سال‌های گذشته و همچنین به‌رغم صورت جلسات و تذکرات در خصوص نقص فنی این هواپیما چرا به این نوع هواپیما اجازه پرواز داده شد.
او گفته است: قطعاً سازمان بازرسی و مقامات محترم قضایی در خصوص حوادث تحقیقات لازم را انجام داده و نظرات خود را اعلام خواهند کرد. اما رئیس سازمان هواپیمایی و وزیر راه و شهر سازی در مقابل مجلس پاسخگو خواهند بود و در صورت اثبات کم کاری و موارد فوق بدون هیچ ملاحظه‌ای رئیس سازمان هواپیمایی باید برکنار شود.
