رشد مثبت اقتصادی عجیب نیست
به گزارش «اقتصادنیوز»، حسن روحانی چندی پیش در جمع مردم مشهد از نرخ 2.5 درصدی برای رشد اقتصادی ایران خبر داده بود. بسیاری از منابع همین نرخ را تا پیش از این 0.5 درصد اعلام می‌کردند. این‌ها همه در حالی است که این نرخ برای بهار امسال از سوی بانک مرکزی 4.6 درصد اعلام شده است. چند و چون این آمارها و شاخص‌ها را از زبان عضو ستاد هماهنگی‌های اقتصادی دولت و معاون موسسه عالی پژوهش و برنامه‌ریزی می‌خوانید که در گفت‌وگو با تجارت‌فردا آنها را عنوان کرده است.
برکچیان در ابتدا با اشاره به وضعیت نابسامان آماری در کشور افزود: همان گونه که مطلع هستید رشد اقتصادی مهم‌ترین متغیر اقتصادی است که با درصد تغییر تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت سنجیده می‌شود و تصویری از کل تغییرات در بخش حقیقی اقتصاد ارائه می‌کند.اصولاً آمار حساب‌های ملی به دلیل اینکه نیازمند جمع‌آوری و پردازش حجم بالایی از داده است، فرآیندی بسیار زمان‌بر است. بماند که به دلیل لطماتی که مراکز آماری ما در چند سال گذشته متحمل شدند این فرآیند طولانی‌تر هم شده. اما از سوی دیگر، سیاستگذار نیازمند است تا پیش از هر تصمیمی ابتدا تصویری از اوضاع اقتصادی در مقابل خود داشته باشد. در ادامه هم با رصد اوضاع اقتصادی آثار سیاست‌های اتخاذ‌شده را مانیتور کند و آمادگی داشته باشد تا متناسب با تغییر شرایط، سیاست‌ها را اصلاح کند. این نیاز در شرایط کنونی که اوضاع اقتصادی کشور بسیار حساس و شکننده است اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین با توجه به مجموعه این شرایط، ما تصمیم گرفتیم در موسسه زیر نظر یکی از بهترین کارشناسان این حوزه، یعنی جناب آقای خاوری‌نژاد مدیرکل سابق آمار بانک مرکزی و با بهره‌گیری از داده‌های موجود به‌طور مرتب برآوردی از رشد بخش‌های مختلف و در نهایت GDP به‌صورت فصلی ارائه کنیم و نتایج آن را در اختیار رئیس‌‌جمهور و ستاد اقتصادی دولت قرار دهیم.
وی در خصوص امکان رسیدن به رشد مثبت با توجه به رشد منفی سال‌های گذشته، افزود: اگر شما آمارهای رسمی سال 92 را ملاحظه کنید مشاهده خواهید کرد که از ابتدای سال 92 هرچه به سمت انتهای سال حرکت کرده‌ایم اگرچه رشد اقتصادی‌مان همچنان منفی بوده اما از شدت منفی بودن آن بسیار کم شده است. بر اساس آمار بانک مرکزی، رشد فصل بهار 92 برابر منفی 1.4 درصد بوده در حالی که در زمستان به منفی 1.1 درصد رسید. اگر به رشد بخش‌ها نگاه کنیم، تصویر دقیق‌تری که موید همین نظر است به دست می‌آید. در واقع، رشد بخش صنعت در پایان سال 92 تقریباً صفر شده بود و بخش نفت که اصولاً از زمستان رشد مثبت پیدا کرده و از رکود خارج شده بود. ما در ابتدای سال با توجه به این روند که در رشد بخش‌های اقتصادی مشاهده می‌شد انتظار داشتیم در فصل بهار 93 رشد اقتصادی مثبت شود و اصطلاحاً از رکود خارج شویم. تحلیل روند رشد بخش‌های اقتصادی در فصل‌های گذشته نشان می‌دهد خروج کشور از رکود و محقق شدن رشد مثبت اقتصادی در پایان بهار امسال موضوعی دور از دسترس و عجیب نبوده است و با توجه به سیاست‌های اقتصادی که دولت در فاصله یک سال گذشته در پیش گرفته این رشد قابل پیش‌بینی هم بوده است.
این اقتصاد خوانده صنعتی شریف با اشاره به روند شکل‌گیری آمار در کشور گفت: ما تلاش می‌کنیم که در برآوردها از حداکثر اطلاعاتی که در دسترس داریم استفاده کنیم. با توجه به اهمیتی که دو بخش نفت و صنعت در رشد اقتصادی دارند به‌طور خاص تلاش شده تا داده‌های تفصیلی‌تری برای این دو بخش مورد استفاده قرار گیرند. برای بخش نفت از داده‌های منتشره توسط آژانس بین‌المللی انرژی در زمینه تولید نفت استفاده شده و برای بخش صنعت هم از داده‌های مربوط به شرکت‌های صنعتی ثبت‌شده در بورس تهران بهره گرفته شده است. مطالعات ما هم نشان می‌دهد آمار تولیدات این شرکت‌ها هم‌‌حرکتی بالایی با تولید کارگاه‌های بزرگ صنعتی دارد که نشان‌دهنده این است که نماگر خوبی برای تولید صنعتی است. برای سایر بخش‌ها هم از پیش‌بینی‌های وزارت کشاورزی، آمار مصرف برق و گاز، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در مسکن و... استفاده شده است.
وی در ادامه گفت: بر اساس داده‌های نفت و صنعت که به آنها اشاره کردم مشاهده می‌کنیم که بخش نفت در سه‌ماهه اول، بیش از هشت درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد کرده است. با توجه به اینکه ما به لحاظ تولید نفت در فصل بهار 92 در کف تولید بودیم چنین رشدی تعجب‌برانگیز نیست.
از سوی دیگر هم تخمین‌ها نشان می‌دهد صنعت در فصل بهار بیش از هفت درصد رشد کرده که البته بخش عمده آن به رشد بالای 70درصدی تولید در صنعت خودرو برمی‌گردد. با توجه به ارقام تولید خودرو در سه‌ماهه اول امسال و سهم صنعت خودرو در کل صنعت، باز هم می‌بینیم که برآورد رشد بالای هفت درصد برای صنعت، برآورد نامربوطی نیست.
وی افزود: مجموعاً به نظر می‌رسد بخش‌های مختلف اقتصاد به‌جز ساختمان، در فصل بهار رشد کرده‌اند که در این میان، نفت و صنعت رشد قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند و سایر بخش‌ها مانند کشاورزی و خدمات احتمالاً رشد ملایمی را تجربه کرده‌اند. نکته جالب توجه آن است که همان‌طور که در انتهای سال 90 و در سال‌های 91 و 92، نفت و صنعت، به ترتیب، بخش‌هایی بودند که سریع‌تر وارد رکود شدند و بیشتر از سایر بخش‌ها دچار افت تولید شدند و در واقع، سایر بخش‌های اقتصادی را با خود به رکود کشاندند و در فصل بهار 93 نیز این بخش‌ها، بخش‌هایی هستند که با رشد بالا اقتصاد را از رکود بیرون می‌کشند.
وی در پاسخ به این سوال که رشد اقتصادی به چه عواملی بستگی دارد؟ گفت: مهم‌ترین عوامل ایجاد رشد در فصل بهار، رشد تولید نفت و تولید خودرو بوده است. احتمالاً بتوانیم انتظار داشته باشیم که رشد تولید خودرو تا پایان امسال در همین حدود 70 درصد باقی بماند.در مورد نفت، عدم اطمینان شدیدتر است چرا که با شدت بالاتری از تحریم‌ها و عوامل خارجی تاثیر می‌پذیرد. ضمن اینکه چون از انتهای سال گذشته، بهبود در شرایط صادرات و تولید نفت ایجاد شده و ارقام رشد فصلی، نسبت به فصل مشابه سال قبل محاسبه می‌شود بنابراین در صورت تداوم وضع موجود احتمالاً نرخ‌های رشد نفت در پاییز و زمستان 93 به اندازه نرخ رشد بهار، بالا نباشد. از سوی دیگر، بسته خروج از رکود نزدیک به دو ماه است که تدوین شده و به‌تدریج اجرایی می‌شود.
وی در پایان اظهار امیدواری کرد که اتفاق مثبتی که پس از انتخابات سال گذشته در فضای سیاسی-اقتصادی کشور افتاده و امیدی که شکل گرفته و باعث انتظارات مثبت نسبت به آینده شده، حداقل به همین شکل کنونی باقی بماند که آن وقت در این صورت وی امیدوار است که تا پایان امسال رشد مثبتی را تجربه کنیم.
