ماهیانی که صدای گلایه خیلی ها را درآوردند
به گزارش «اقتصادنیوز»، حدود سه تا چهار سالی است که شیلات ایران با محیط زیست و اتحادیه صادرکنندگان و تولیدکنندگان آبزیان ایران بر سر پرورش ماهی تیلاپیا درگیر است. هنوز محیط زیست و اتحادیه مخالف پرورش تجاری این ماهی در کشور هستند. علت مخالفت آنها نیز ویژگی خاص تیلاپیا است. این ماهی سریع رشد، تک گونه است؛ یعنی در محیط پرورش باید تنها باشد و در غیر این صورت حتی ماهی‌های نر آن، ماده‌ها و ماهی‌های ماده آن، ماهی‌های غیر از گونه‌های دیگر را می‌خورند. بدین ترتیب ممکن است این ماهی به هر آنچه در اکوسیستم است آسیب وارد کند. با این حال اکنون شیلات ایران اصرار دارد وارد عرصه پرورش انبوه آن شود.
حدود چهار سال پیش هم سازمان حفاظت محیط زیست با پرورش این ماهی به شکل آزمایشی موافقت کرد. شیلات نیز هنوز به صورت پایلوت در یزد روی این ماهی کار می‌کند و آن را پرورش می‌دهد. اما قصد دارد این کار را در استان‌های کویری کشور ادامه دهد. در آخرین اطلاعیه‌اش نیز مطرح کرده است: این ماهی در استان‌هایی که فاقد رودخانه‌های طبیعی از جمله استان‌های کویری مانند یزد، کرمان، سمنان، قم و مرکزی پرورش پیدا خواهند کرد، پس نمی‌تواند نسبت به دیگر ماهیان مهاجم شود؟ در ضمن کنترل 100 درصدی آن و جلوگیری از ورودش به رودخانه‌های طبیعی نشود، قابل کنترل است.
اما این سخنان از دید اتحادیه تولیدکنندگان و محیط زیست قابل اتکا نیست و آنها هنوز نگران وضعیت اکوسیستم کشور هستند. چون ورود این ماهی به رودخانه‌های طبیعی اکوسیستم را نابود می‌کند و بسیاری از گونه‌های با ارزش ایران را از بین می‌برد. چند سال پیش نیز ورود ماهی مهاجم شانه‌دار در شمال کشور، ماهی کیلیکا را از بین برد. ولی ظاهرا این اتفاقات از دید شیلات چندان قابل توجه نیست.
در این میان سوالاتی مطرح می‌شود؛ اینکه چه منافعی پشت تولید این ماهی است؟ چرا شیلات به تولید این ماهی اصرار دارد، در حالی که احتمال دارد اکوسیستم را آسیب برساند؟ موضوعی که از دید مدیر کل اتحادیه تعاونی‌های تکثیر، پرورش و صادرات آبزیان ایران، نمی‌توان درباره لایه‌های ناپیدای این تصمیم صحبت کرد.
اما ارسلان قاسمی در خصوص آنچه ظاهرا شیلات را بر این داشته که به تولید انبوه تیلاپیا دست بزند، به ویژگی‌های خاص این ماهی اشاره کرد و به اقتصادنیوز گفت: ماهی تیلاپیا، ماهی سریع رشدی است که به لحاظ قیمتی ارزش چندانی ندارد. در دنیا به این ماهی، ماهی فقرا می‌گویند. البته قیمت آن در ایران بالاتر از نرخ آن در دنیاست ولی به سرعت می‌تواند وارد بازار مصرف شود. شاید به همین دلیل به تولید آن اصرار دارد.
وی درباره اینکه چطور این محصول وارد بازار ایران شد؟ اظهار کرد: یکسری دلالان تیلاپیا را وارد بازار کردند. چون به صورت فیله وارد می‌شد و طبخ آن راحت بود؛ جای خود را در بازار مصرف‌کنندگان ایران باز کرد.
قاسمی افزود: شیلات وقتی بازار این ماهی را دید کار روی آن را آغاز کرد؛ در حالی که ماهی‌های پرورشی و دریایی موجود در کشور نیز قابلیت این را دارند به صورت فیله و بسته‌بندی ویژه عرضه شوند و جای واقعی خود را در بازار به دست بیاورند؛ اما ظاهرا شیلات خواب است.
مدیر کل اتحادیه تعاونی‌های تکثیر، پرورش و صادرات آبزیان درباره وضعیت پرورش این ماهی گفت: پرورش تیلاپیا در شرایط خاصی امکان‌پذیر است و چون این ماهی بومی نیست و با آب‌های کشور سازگاری ندارد، ممکن است در صورت وارد شدن به اکوسیستم بومی‌ها آسیب‌های جبران ناپذیری را به این اکوسیستم وارد کند.
وی افزود: اگر شیلات قصد دارد پرورش آبزیان را توسعه دهد، بهتر است روی گونه‌های بومی شده و موجود کار کند. چرا سه، چهار سال روی تیلاپیا کار تحقیقاتی می‌کند که تکلیف آن مشخص است؟
قاسمی اظهار کرد: در کشور ما ماهیان بومی ارزشمندی مثل خاویار وجود دارد که در زمینه پرورش این ماهیان هنوز کارهای تحقیقاتی زیادی باید انجام شود. گذشته از اینکه در حدود 15 استان ، امکانات پرورش ماهیان خاویاری فراهم است.
قاسمی تاکید کرد: شیلات به جای آغاز پروژه‌ای جدید بهتر است پروژه‌های نیمه‌تمام قبلی را به اتمام برسانیم.
