تهاتر با روسیه؛ تقابل با آمریکا
به گزارش «اقتصاد نیوز» هفته پیش بود که روزنامه «مسکو تایمز» با انتشار گزارشی اعلام کرد که ممکن است روسیه ارسال کالا به ایران در قالب قرارداد نفت در برابر کالا را در روزهای پایانی سال 2014 و یا در ژانویه 2015 آغاز کند.
موضوعی که هنوز به تایید رسمی مقامات طراز اول تهران و مسکو نرسیده است. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور ایران بهمن ماه سال گذشته به صورت تلویحی خبر از درستی این موضوع داده و درباره جزئیات مذاکرات نفتی ایران-روسیه برای تهاتر نفت و کالا و راه اندازی طرح سوآپ معکوس نفت گفته بود: با روس ها بحث هایی برای مبادله حجم بالایی از منابع نفت و دریافت کالا در ازای آن مطرح کردیم که عده ای نسبت به این مسئله اعتراض کردند؛ ولی باید بگوییم اگر به ایران وارد نشوید، افراد دیگری در این بازار حاضر می شوند و جایی برای شما نمی ماند.
پس از آن بود که مهدی سنایی سفیر ایران در روسیه هم در گفتگو با «دیلی کومرسانت» با تایید مذاکرات تهران و مسکو برای تهاتر نفت در برابر کالا، تاکید کرد: روسیه می تواند در قبال خرید نفت از ایران، دومین رآکتور نیروگاه بوشهر را بسازد. ضمن آنکه روسیه می تواند برای پرداخت پول نفت ایران به این کشور، کامیون، ریل راه آهن یا کالاهای دیگر صادر کند یا برای این کشور پالایشگاه های کوچک بسازد.
تهاتر ایران و روسیه مجددا بر سر زبان ها افتاد
حالا با گذشت نزدیک به یکسال از طرح اولیه ایده مبادله نفت در برابر کالا میان ایران و روسیه، روزنامه نیویورک‌پست در گزارشی نوشته است: مقابله با تحریم‌ها، افزایش قدرت در منطقه و حمایت از سوریه از تهران و مسکو هم‌پیمان ساخته است؛ دو کشور به دلیل محدوده‌های سیاسی‌شان در مواجهه با آمریکا و هم‌پیمانانش در اروپا و خاورمیانه مشترکات زیادی دارند. هر دوی آن‌ها هدف تحریم‌هایی قرار گرفته‌اند که بر اقتصادشان تأثیر گذاشته و با تأثیرات بحران اقتصادی جهان آمیخته شده است. این دو کشور هم‌چنین می‌گویند که کاهش قیمت جهانی نفت در نتیجه نقشه‌های واشنگتن و هم‌پیمانان عرب آن است تا بتوانند ایران و روسیه را تحت فشار قرار دهند. شاید بتوان گفت که تهران و مسکو متقاعد شده‌اند آمریکا در طول سالیان متمادی با استفاده از اهرم فشار اقتصادی و انقلاب‌های رنگی به دنبال تغییر نظام در این کشورها بوده است.
موضوعی که این روزنامه آمریکایی بدان می پردازد بحثی است که از جانب بسیاری از کارشناسان حوزه تحریم نیز بر آن تاکید شده است. اینکه دو کشور علاوه بر افزایش قدرت خود در منطقه، اکنون با یکدیگر همکاری می‌کنند تا با نفوذ آمریکا در آسیای مرکزی مبارزه کنند.
تحلیل‌گران و سیاست‌گذاران در مسکو معتقدند که روسیه و ایران می‌توانند از مدت زمان باقیمانده تا پایان دوران ریاست جمهوری باراک اوباما برای ایجاد واقعیاتی غیرقابل بازگشت در شرق اروپا، خاورمیانه و آسیای مرکزی استفاده کنند.
به باور این کارشناسان ایران و روسیه، باراک اوباما را دریچه‌ای رو به فرصت می‌دانند که نشان می‌دهد رییس جمهور آینده آمریکا شاید به انعطاف‌پذیری رییس‌جمهور کنونی این کشور نباشد. بنابراین معتقدند باید از این فرصت برای رسیدن به یک سری اهداف استفاده کنند.
یکی از این اهداف می‌تواند حمایت از باقیمانده حکومت بشار اسد در سوریه باشد تا اطمینان حاصل شود که هیچ دولت دیگری نمی‌تواند در این کشور روی کار بیاید. اگرچه بخش زیادی از سوریه اکنون تحت کنترل نیروهای گروه هایی نظیر جبهه النصره و یا داعش قرار دارد.
هدف بعدی کاهش تأثیر تحریم‌هاست. گفته می‌شود روسیه هم‌اکنون قراردادی 20 میلیارد دلاری برای خرید نفت ایران و ایفای نقش واسطه برای فروش آن امضا کرده است تا بتواند بر طرح آمریکا برای مسدود کردن بازار نفت ایران غلبه کند.
مسأله حائز اهمیت دیگر این است که ایران و روسیه ماه گذشته قراردادی را برای تسریع در برنامه هسته‌ای ایران و ساخت راکتور جدید در نیروگاه بوشهر امضا کردند که نشان دهنده تمایل دو کشور برای بهبود روابط دوجانبه‌شان طی پنج سال آینده است.
ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه اوایل سال جاری تلاش کرد تا چین را برای تبدیل گروه موسوم به شانگهای که برای مقابله با تروریسم تشکیل شده است به یک ائتلاف نظامی تمام عیار با حضور ایران متقاعد کند. زمانی که چین از این طرح استقبال نکرد، پوتین تمرکز خود را روی همکاری بیش‌تر و نزدیکتر با تهران قرار داد.
رییس‌جمهور روسیه ماه گذشته در یک سخنرانی بر این مسأله تأکید کرد که آمریکا به دلیل توان نظامی روسیه به آن توجه می‌کند، به چین به دلیل قدرت اقتصادی‌اش و به ایران به دلیل برنامه هسته‌ای‌اش توجه دارد.
براساس برنامه ریزی های صورت گرفته قرار است ایران و روسیه علاوه بر این در افغانستان نیز با یکدیگر همکاری کنند و امیدوارند بتوانند برای مقابله با طرح آمریکا سدی را در محدوده کشورهای حوزه بالتیک تا خلیج فارس ایجاد کنند.
