مسعود نیلی در گفت‌وگو با «اقتصاد نیوز» با اشاره به یک تناقض در ساختار اقتصاد کلان و سطح خرد آن در بازار پول، بر اهمیت آسیب‌شناسی دقیق این بخش و پرهیز از نگاه تک‌بعدی تاکید کرد.
رئیس موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی به علائم متناقض اقتصاد کلان و سطح خرد اقتصاد پرداخت و گفت: با وجود مثبت شدن نرخ سود در سطح کلان و جذاب شدن سپرده‌گذاری، افزایش نرخ سود بازار بین بانکی به معنای وجود مازاد تقاضای نقدینگی از سوی بانک‌ها است.
مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور اهمیت ارائه این الگو را به‌دلیل بانک محور بودن نظام تامین مالی عنوان و اظهار کرد: رشد اقتصادی در ایران بیش از آنکه متکی بر بهره‌وری باشد، بر منابع اتکا دارد، به همین دلیل باید تحلیل دقیق و روشنی از وضعیت نظام بانکی و سیاست‌های تامین مالی ارائه شود.
عضو هیات علمی دانشگاه شریف از بودجه دولت، پس‌انداز بخش خصوصی و منابع خارجی به‌عنوان سه عامل تعیین‌کننده منابع تامین مالی یاد و اظهار کرد: بودجه دولت به‌دلیل محدودیت‌ها در بخش منابع و کاهش قیمت نفت، محرکی قوی برای تداوم رشد نیست.
او گفت: به‌دلیل وجود تحریم‌ها روی منابع خارجی نیز نمی‌توان حساب ویژه‌ای باز کرد.
مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به تنها گزینه ممکن برای تامین این نیاز گفت: پس انداز خصوصی از طریق بازار سرمایه و بانک قابل تجهیز است.
به گفته وی، بازار سرمایه به‌دلیل آنکه از عمق کافی برخوردار نیست، فعلا نمی‌تواند از موقعیت مسلط در نظام تامین مالی برخوردار باشد.
وی با اشاره به ابزارهایی که برای توسعه و فعال شدن بازار اولیه در بسته خروج از رکود طراحی شده است گفت: اجرایی شدن این ابزارها به‌صورت تدریجی خواهد بود، بنابراین تا زمان فعال شدن بازار پول تکیه‌گاه اصلی تامین مالی در اقتصاد ایران خواهد بود.
تحلیل مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور این است که مختصات نظام کنونی تامین مالی بر این محور استوار است که اگر قرار باشد در فرآیند طراحی خروج از رکود یک بخش موقعیت تامین منابع را بر عهده داشته باشد، به نظام بانکی خواهد رسید.
نیلی با اشاره به جایگاه بانک‌ها در تامین مالی تولید بر اتخاذ سیاست مناسب برای تقویت این بخش تاکید کرد. وی لازمه اتخاذ این سیاست را آسیب‌شناسی دقیق وضعیت کنونی عنوان و اظهار کرد: در این آسیب‌شناسی باید به تناقض در سطح کلان و خرد محیط اقتصادی توجه شود.
عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف کاهش نرخ تورم در سطح کلان را موجب مثبت شدن نرخ سود واقعی سپرده‌ها پس از چند سال دانست و افزود: مثبت شدن نرخ سود سپرده این انتظار را ایجاد کرده است که این متغیر از سوی سیاست‌گذار کاهش یابد. دلیل چنین انتظاری از سوی مطرح‌کنندگان آن کاهش هزینه‌های تامین مالی بنگاه‌ها است.
این اقتصاددان همزمان با این وضعیت در سطح کلان به شکل‌گیری یک پدیده در سطح خرد پرداخت و گفت: در این سطح نرخ سود بازار بین بانکی، خلاف روند کلان حرکت کرده و افزایش یافته است.
به گفته وی با وجود مثبت شدن نرخ سود در سطح کلان و جذاب شدن سپرده‌گذاری؛ افزایش نرخ سود بازار بین بانکی به معنای وجود مازاد تقاضای نقدینگی از سوی بانک‌ها است.
نیلی ادامه داد: در واقع کماکان در سطح خرد با وجود کاهش تورم و مثبت شدن نرخ سود مازاد عرضه شکل نگرفته است و کماکان بانک‌ها نیازمند منابع هستند.
این اقتصاددان چنین تحلیل کرد: با وجود این تناقض در اقتصاد ایران، آسیب‌شناسی سیستم بانکی از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
وی با تذکر این نکته که نباید همه مسائل را درون بانک‌ها جست‌وجو کرد از کارشناسان، فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران خواست در آسیب‌شناسی کارکرد سیستم بانک‌ها مسائل را به‌صورت منظومه‌ای رصد کنند.
