ترس از آینده / شیلر در داووس از بی‌هویتی انسان عصر جدید سخن گفته بود
به گزارش «اقتصاد نیوز»، محمد طبیبیان در مورد سخنان نوبلیست اقتصاد در سال 2013 توضیحات قابل توجهی داده است. شیلر در اکتبر سال 2013 به خاطر پژوهش‌های خود که به ارتقای پیش‌بینی‌های بلند مدت در بازار اوراق بهادار انجامید و منجر به پیدایش شاخص index funds در بازار سرمایه شد به همراه دیگر همکارانش یوجین فاما و لارس پیتر هانسون، مفتخر به دریافت جایزه نوبل شد. او پس از سفر به داووس برای شرکت در مجمع جهانی اقتصاد گفته بود: این اجلاس به من کمک کرد که درک کنم که در مورد اقتصاد جهانی نه فقط یک بدبینی بلکه یک نگرانی وجود دارد.
در این مورد محمد طبیبیان به سخنان «رابرت شیلر» در اجلاس اخیر داووس اشاره می‌کند و اینچنین ادامه می‌دهد: افرادی هستند كه وقتی سخن می‌گویند ارزش شنیدن را دارند. به نظر من یکی از آنها رابرت شیلر است. او برنده جایزه نوبل سال ٢٠١٣ اقتصاد است. لیکن از بصیرت و بینش خاصی در جامع بودن دیدگاه بر خوردار است که در بین بسیاری از برندگان جایزه نوبل هم کمیاب به نظر می‌رسد. او امسال در گرد همایى داووس شرکت و آنچه از گفته‌ها و شنیده‌های این تجربه دریافته را جمع بندی کرده است.
وی در این تحلیل خود که در وب‌سایت شخصی‌اش منتشر شده افزوده است: نکته‌های مهم مطلب را می‌توان به شرح زیر خلاصه کرد. انسانیت نگران، و بلکه ترسیده است و مردم بسیاری دچار ترس هستند، نه برای دو سال و سه سال آینده بلکه برای 20، 30 سال آینده. نه تنها ترس از اینکه چه بر سر خودشان می‌آید، بلکه حتی ترس از اینکه چه برسر فرزندانشان خواهد آمد. یک نماینگر این ترس نیز وجود نرخ بازدهی منفی در بازار اوراق قرضه بلند مدت است. این پدیده به این معنی است که مردم آماده‌اند به هر تدبیر چیزی را برای نسل آینده ذخیره کنند، که در شرایط مصیبت باری در آینده بی‌برگ و توشه نباشند.
او می‌گوید: شاید همین ترس است که برخى را مجبور می‌کند، تلاش بى امانى را پیگیرى کنند تا جزیى از یک درصد بالا باشند. دیگر اینکه این نگرانى بعضا ناشى از تغییرات تکنولوژى است که در این مقطع زمانى ابعاد تحول را نداشته بلکه ابعاد یک انقلاب را دارد. به این معنى که تغییر تکنولوژى به قلمروى وارد شده که تا کنون صرفا قلمرو کارکرد انسان‌ها بوده است. مانند کامپیو‌تر هائى که به حیطه دانستن و اندیشیدن وارد شده‌اند مثلا هوش مصنوعی و دیگر قلمرو‌ها که تا کنون ویژه انسان بوده است. این حیطه‌ها و دستاوردهاى دیگر مانند چاپگرهاى سه بعدى بر خلاف دو قرن گذشته که پیشرفت تکنولوژى شغل آفرین بوده است، می‌تواند بسیارى از مشاغل را از میان بر دارد. بنابراین بیکارى گسترده می‌تواند تبدیل به عارضه‌ای عام در جوامع بشرى شود با پى‌آمد‌ها و بحران‌هاى خاص خود.
وی در ادامه نوشته است:علاوه بر این پشرفت تکنولوژی در حیطه‌های دیگری نیز می‌تواند نگران کننده باشد. مثلا در یکی از جلسات گردهم‌آیى داووس مطرح شد که به زودى روبات‌های پرنده‌اى به اندازه پشه ساخته خواهد شد که به اطراف پرواز کنند و نمونه دى. ان. ا از افراد جمع آوری کنند. همچنین نقشى که حکومت‌ها در ورود به حیطه خصوصی مردم از طرق مختلف از جمله فشار بر شرکت‌های اینترنتى جهت افشای اطلاعت مردم وارد خواهند آورد. خلاصه اینکه به نظر می‌رسد انسانیت دارد با خلق تکنولوژی بندیل خود را برمی‌چیند. برخى ملت‌ها در زیر بار حکومت هاى مستبد و فاسد و کشمکش‌های درونى در حال اضمحلال هستند و برخى دیگر نیز قربانى نبوغ و خلاقیت خویشند. حقیقتا جای اندیشناک شدن دارد.
اشاره طبیبیان به سخنان نوبلیست ۲۰۱۳ است که در نشست اخیر داووس مطرح شده است، رابرت شیلر برنده جایزه نوبل در مصاحبه‌ای با شبکه CNBC گفته است: نژاد انسان در یک ترس عمیق نسبت به تکنولوژی و زندگی فرزندان خود به سر می‌برد و این ترس در همه‌جا دیده می‌شود، حتی بازده منفی بازار اوراق قرضه به این ترس باز می‌گردد.
او به شبکه خبری CNBC گفته است: من فکر می‌کنم ترس در بین مردم سالهاست که در حال رشد بوده است، این می‌تواند در پیشنهاد مردم برای خرید اوراق قرضه نمایان شود. مردم نسبت به آینده نگران هستند، آنها نه فقط نگران سال آینده بلکه نگران ۲۰ سال حتی ۴۰ سال آینده خود هستند، به طوری که به شدت در حال تدارک و مهیا شدن (برای این آینده نامطمئن) هستند و حتی حاضر به قبول بازده منفی اوراق قرضه شده‌اند.
شیلر اضافه می‌کند: در اینجا ترس فزاینده‌ای نسبت به تکنولوژی، فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، فناوری روباتیک، پرینترهای سه بعدی، اینترنت و تمام موارد این چنینی وجود دارد. به نظر می‌رسد همه چیز به گونه‌ای اساسی در حال تغییر است و مردم در مورد اینکه ۳۰ سال بعد چگونه زندگی می‌کنند، هیچ نظری ندارند. نگاه کنید همه چیز به سرعت در حال تغییر است (هیچ کس نمی‌داند) فرزندان ما در کجا قرار خواهند گرفت؟ خانواده‌ها می‌خواهند برای آنها چیزی باقی بگذارند، برای آنکه ممکن است آنها در وضعیت بدی قرار گیرند.
شیلر اضافه می‌کند: در اجلاس داووس آموخته است که مردم در حال تلاش هستند که در یک درصد بالای درآمدی قرار بگیرند و همین مورد منجر به ناامیدی بسیاری از آنها شده است. او گفت مشکل در حال حاضر این است که ما در حال حرکت کردن به سمت یک انقلاب تکنولوژیکی بی‌سابقه هستیم که ممکن است قابلیت‌های اساسی مردم، مانند فکر کردن، فهمیدن و دانستن را تحت الشعاع قرار دهد.
شیلر ادامه می‌دهد که اطلاعاتی که در اختیار انسان‌ها قرار می‌گیرد توسط تکنولوژی بسیار دقیق‌تر شده است. او به عنوان مثال به فضانوردی اشاره می‌کند و می‌گوید با استفاده از ابزارهای کنترل از راه دور امروز، فضا نوردی به امری زائد تبدیل شده است.
