بحران بهاره برای آب / تنش آبی از زمستان به بهار هم می‌رسد؟
سپیده اشرفی: زمستان 93 را باید فصل تداوم تنش‌های آبی دانست، چرا که با وجود انتظاری که از بهبود وضعیت آبی وجود داشت، تنش آبی گریبان بسیاری از شهرها را گرفت. تنش آبی را باید مشکل در یافتن منابع آب شیرین دانست که علت عمده آن تخلیه منابع آبی است.
آنطور که کارشناسان می‌گویند، باید ریشه اصلی این مسئله را نبود سرمایه‌گذاری در حوزه آب دانست، چرا که در نهایت باید منابع جدیدی برای برداشت، داشته باشیم.
آنطور که پیش از این برخی خبرگزاری‌ها عنوان کرده بودند، طبق پیش‌بینی‌های جهانی، در سال ۱۴۰۰ سرانه آب به کمتر از ۱۴۰۰ مترمکعب برای هر فرد در سال خواهد رسید و این به معنی ورود به بحران آبی است. طبق آمارهای رسمی و به اعتقاد کارشناسان ایران درآستانه بحران آب به سرمی‌برد و در سال‌های آینده تامین آب به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کشور در بسیاری از استان‌ها، شهرها و مناطق تبدیل خواهد شد.
این بحران به حدی جدی است که اخیرا ایران به فکر راهکار جایگزینی افتاده است. آنطور که مقامات شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام کرده‌اند، ایران به دنبال بازاری برای تبادل آب است تا ارزش واقعی و اقتصادی آب نیز به دست آید. این مقامات بر این باورند که از این طریق می‌توان بخشی از بحران مصرف روزافزون آب را کنترل کرد.
مجید سیاری، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی شرکت مدیریت منابع آب ایران در این رابطه به اقتصادنیوز گفت: ایجاد یک بازار آب می‌تواند به پیدا کردن جایگاه درست آن و افزایش بهره‌وری کمک کند. به گفته وی، با توجه به شرایط فعلی از 130 میلیارد مترمکعب منابع آبی که در اختیار داشتیم، 120 میلیارد و شاید هم کمتر مانده است که نشان از محدود شدن منابع آبی دارد. همزمان حجم روان‌آب‌ها نیز کاهش یافته و در سال آبی 93- 94 حدود 50 درصد کاهش یافته است.
صحبت‌های وی نشان از بحران آبی دارد که ایران با آن مواجه است اما مسئله مهم‌تر، بحران آب در زمستان است که شاید برخی مدیران آب را نیز غافل‌گیر کرد. در عین حال اخیرا معاون وزیر نیرو از بحران تامین آب آشامیدنی برای سه شهر بندرعباس، سنندج و کرمان خبر داده است. این مسئله نشان از تداوم تنش آبی دارد. موضوعی که چند روز پیش معاون وزیر نیرو و مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب نیز به آن اشاره و عنوان کرد: تعداد شهرهای دچار تنش آبی در بدبینانه ترین حالت هم اکنون حدود 547 شهر پیش بینی شده است.
حمید رضا جانباز در این مورد به ایرنا گفته است: با توجه به بارش های پیش بینی شده در روزهای باقی مانده امسال و نیز فروردین و اردیبهشت ماه سال 94 و همچنین با انجام برخی اقدامات پیشگیرانه احتمال کاهش تعداد شهرهای با تنش آبی در آینده وجود دارد.
با این حال نکته‌ای که در این رابطه باید به آن توجه کرد، فرسوده بودن 40 درصد شبکه توزیع آب است که در نهایت سبب هدررفت بخشی از آب در حال توزیع می‌شود. با این حال، تنش آبی در شرایط فعلی، تنش در پیدا کردن منابع جدید آبی است. ایران با 517 شهر پرتنش در حوزه آب روبرو است و چاره‌ای ندارد به غیر از آنکه منابع جدید‌تری برای تامین آب خود پیدا کند.
در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که ایران با پشت سرگذاشتن فصل سرد و با توجه به کمبود بارش‌های پاییز و زمستان، در آستانه یک بحران و تنش جدید آبی است.
