چرا مجلس در مورد داراییهای بلوکه شده قانع نمیشود؟/ سهمخواهی نمایندگان از امتیاز هستهای / دیوان محاسبات مامور محاسبه ارزهای بلوکه شده
مرضیه محمودی، فائزه برمخشاد: توضیحات وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی در صحن علنی مجلس در مورد دلارهای بلوکه شده قانعکننده نبود. به همین دلیل قرار شده برای روشن شدن موضوع 3 دستگاه دولتی گزارش ویژهای در مورد دلارهای بلوکه شده به مجلس ارائه دهند. اما دلیل آن چیست؟
به گزارش اقتصادنیوز، اختلاف در رقم دقیق داراییهای بلوکه شده ایران سبب شد نمایندگان مجلس، ششم مرداد ماه ولی الله سیف و علی طیبنیا را به مجلس دعوت کنند تا در مورد اختلاف آماری پیش آمده توضیحاتی را ارائه کنند.
اما نه توضیحات سیف و طیبنیا در مجلس کارگر افتاد و نه کنفرانسهای خبری و اطلاعرسانیهای سخنگوی دولت در حاشیه و متن برنامههای مختلف. حتی حضور سیف و معاونان سازمان مدیریت و برنامهریزی و معاونان وی در جلسه کمیسیون برنامه و بودجه هم نتیجهبخش نبود چون به گفته غلامرضا کاتب، سخنگوی این کمیسیون، نمایندگان اعتقاد دارند رقم 29میلیارد دلار بسیار کم است و با عدد 150 میلیارد دلار اعلام شده فاصله نجومی دارد، پس این موضوع باید مورد بررسی بیشتری قرار گیرد.
در نهایت آن طور که خبرگزاری تسنیم گزارش داده قرار شده وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی و نفت و بانک مرکزی گزارش ویژهای از دلارهای بلوکه شده ایران به مجلس بدهند و دیوان محاسبات هم به رقم دقیق داراییهای بلوکه شده رسیدگی کنند. البته این ماموریت دو هفته پیش از طرف کمیسیون برنامه و بودجه به دیوان محاسبات داده شده بود و قرار بود این نهاد ظرف دو هفته رقم دقیق داراییها را اعلام کند. اما آنطور که محمدرضا پورابراهیمی به تسنیم گفته دیوان محاسبات هنوز گزارش نهایی به مجلس داده نشده است.
چرا نمایندگان قانع نمیشوند؟
حال در این میان سوال اساسی این است که چرا در حالی که مقامات دولتی همه بر یک عدد واحد در خصوص داراییها تاکید میکنند و همه رقم 29 میلیارد دلار را عنوان میکنند، باز هم مجلس در صدد رسیدن به عددی واضح و دقیق است.
ابراهیم نکو، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفتوگو با اقتصادنیوز بر تفاوتهای آماری میان مسئولان اشاره کرده و میگوید: آمار و ارقام در خصوص داراییهای بلوکه شده از زبان مراجع رسمی و همچنین اشخاص معتبر بسیار متفاوت است و تناقضهای زیادی دارد و رقمی که رئیس بانک مرکزی داده با رقمی که رسانهها و خبرگزاریها با مصاحبه از افراد متعدد دولتی داشتهاند بسیار متفاوت است. به همین دلیل مجلس باید به این قضیه واکنش نشان دهد. ما هم به زودی شاهد آمار و ارقام صحیح از طرف مراجع قانونی هستیم.
اما مساله این است که منابع معتبری مانند سیف و طیبنیا و یا نوبخت که سه مقام دارای صلاحیت برای نظردهی در مورد رقم منابع بلوکه شده هستند از روز اول به عدد واحدی اشاره کردهاند. اظهارنظرهای متفاوت یکی از جانب کاظم جلالی، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس اعلام شده که گفته میزان داراییها 60 میلیارد دلار است. علی لاریجانی هم یکبار در این مورد اظهارنظر کرده اما به رقم دقیقی اشاره نکرده. دیگری استاندار تهران است که عدد 180 میلیارد دلار را اعلام کرده و اوباما، رئیس جمهور آمریکا که میزان داراییها را 150 میلیارد دلار دانسته. که به نظر میرسد مبنای نمایندگان همین رقم اعلامی اوباماست که از نظر آنان گویا اوباما در مقایسه با وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی صلاحیت بیشتری برای ارائه آمار ایران دارد.
چون نکو هم مانند بسیاری از نمایندگان دیگر به همین عدد 150 میلیارد دلار استناد میکند و میگوید: این رقم با رقمی که آقای سیف داده است اختلاف نجومی دارد یعنی رقم قابل توجهی است و نمیتوان از آن چشم پوشی کرد. باید به دنبال این باشیم که اولا چرا این ارقام از زبان برخی اعلام شده و چرا اختلاف به این حد است و از طرفی رقم واقعی چقدر است؟
نکو خاطر نشان میکند: اگر رقم گفته شده از زبان آقای سیف صحیح باشد این رقم قابل توجهی نیست و اختلاف آن با رقمی که برخی مسئولان گفتهاند بسیار بالاست و نمایندگان هر دو موضوع حد پایین و حد بالا را مورد توجه قرار خواهند داد و اظهار نظرهای مختلف را جویا خواهند شد.
سعیدزمانیان دهکردی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم در گفتوگو با اقتصاد نیوز میگوید: وقتی آمارهای ضد و نقیض در این رابطه وجود داشته باشد و حرفهای مسئولان با همدیگر مطاقبت نداشته باشد و وقتی هنوز حرفی از سیستم بیرون نیامده در آن اختلاف نظر وجود داشته باشد قطعا مجلس در این باره حساسیت نشان میدهد و موضوع را دنبال میکند که نتیجه نهایی را بگیرد تا میزان دقیق داراییهای بلوکه شده را بداند.
روحالله بیگی، نائب رئیس دوم کمیسیون اقتصادی مجلس هم در این باره به اقتصاد نیوز میگوید: این اشتباه از آنجایی آغاز شد که در رابطه با پولهای بلوکه شده شاخص و معیار آن اعلام نشد یعنی اینکه داراییهای بلوکه شده و منابع ارزی و اطلاعات اولیه بهدرستی ارائه نشد و توضیحی درباره معیار آن ندادند. البته بیگی تاکید میکند که نمایندگان رقم 150 میلیارد دلار را از اظهارات اوباما برداشت نکردهاند.
وی میگوید: ملاک ما منابع داخلی و شناسایی میزان داراییهای بلوکه شده و آمار و ارقام نادرستی است که از طرف برخی مسئولان دولتی گفته شده است.
اما بسیاری از همین مقاماتی که نمایندگان به آنها استناد میکنند بارها اعلام کردهاند رقم دقیق داراییها هنوز مشخص نیست و باید منتظر بررسی نهایی بود. اما اصرار نمایندگان برای رسیدن به یک عدد واحد و تعیین تکلیف داراییهایی که هنوز آزاد نشده شاید بیش از هرچیزی به این دلیل باشد که نمایندگان در پی سهمخواهی از توافق هستهای هستند و نمیخواهند همه امتیازات دستاورد هستهای را به دولت واگذار کنند. این است که مجلس در پی بررسی دلارهای بلوکه شده است یا داستان تصویب برجام را در مجلس عنوان میکنند و هر روز موضع خاصی در مورد توافق هستهای میگیرند. این همه نشان از آن دارد که مجلس آن هم در آستانه انتخابات پیش روی خود، میخواهد از این دستاورد بزرگ سهم ببرد.
