بازخوانی سفر هیات های تجاری به ایران/ حاصل این رفت وآمدها چه بود؟
سمیراابراهیمی: از بیست و سوم تیرماه که توافق جامعه هسته ای بین ایران و کشورهای 1+5 به نتیجه رسید، تا کنون هرچند اتفاقات ریشه‌ای در اقتصاد کشور رخ نداده است، اما رخدادهایی شبیه ورود هیات‌های تجاری از کشورهای اروپایی و آسیایی، نشان از نزدیک شدن روزهای خوش اقتصادی کشور می‌دهد.
در این مدت سه ماهه که از توافق هسته ای ایران گذشته است، از کشورهای آلمان، فرانسه، اتریش، لهستان، انگلستان، ژاپن و کره، مهم‌ترین هیات‌هایی بلافاصله راهی ایران شدند و به رایزنی و گفتوگو با مقامات اقتصادی دولتی و بخش خصوصی ایران پرداختند.
ژرمن‌ها، در کمین پتروشیمی‌های بالادستی
اولین گروهی که پس از توافق به ایران آمد، هیات تجاری آلمان بود. این هیئت در روزهای پایانی تیرماه به ریاست زیگمار گابریل، قائم‌مقام صدراعظم آلمان برای گسترش روابط سیاسی، تجاری و اقتصادی و به دعوت بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران وارد تهران شدند. در این خصوص، حسین اسماعیلی، مدیرکل اروپا، آمریکا و همسایگان دریای‌خزر وزارت نفت گفته بود: «سفر این هیات، نخستین سفر یک هیات بلندپایه اروپایی بعد از توافق ایران و گروه ١+٥ به تهران است و در این سفر، ١٠ شرکت از بزرگ‌ترین شرکت‌های آلمانی به همراه تعداد زیادی از شرکت‌های کوچک حضور دارند.»
علی ماجدی، سفیر ایران در آلمان در آستانه ورود هیات اقتصادی این کشور به تهران اظهار کرد: شرکت‌های آلمانی قرار است در بخش بالادستی پروژه‌های نفت ایران فعال شوند.
فرانسه، شریک تجاری صنایع آی‌تی برای ایران
هیات تجاری فرانسه، پس از رفت و آمد هیات سیاسی این کشور، به ایران آمد. در دیدار هیات تجاری فرانسه با فعالان اقتصادی ایران، سه قرارداد در زمینه کشاورزی، آموزش بانکداری و صنعت قطعه‌سازی شد. علاوه بر این، دفتر جدید تجاری فرانسه در ایران نیز تاسیس شد.
محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات پس از نشست با هیات تجاری فرانسوی عنوان کرد: شرکت‌های متنوعی با این هیئت تجاری همراه است که 8 شرکت مخابراتی و ماهواره‌ای نیز در آن حضور دارد. در گام اول مذاکراتی را داشتیم در ارتباط با ساخت ماهواره ملی و سنجش از راه دور تا در این زمینه مشاوره‌های لازم را داشته باشیم. دو شرکت ایرباس و تالس نمایندگانشان را به همراه این هیئت تجاری روانه ایران کردند و قرار است فردا مذاکراتی را با رئیس سازمان فضایی کشور داشته باشند.
1500 شرکت لهستانی، در صف ورود به ایران
در هفته ابتدایی مهرماه امسال لهستانی‌ها با هیات تجاری متشکل از 100 نفر به همراه وزیر اقتصاد و معاون اتاق بازرگانی این کشور به ایران آمدند و خواستار توسعه همکاری دو کشور شدند. محسن جلال‌پور، رییس اتاق بازرگانی ایران درباره دیدار خود با هیات لهستانی می‌گوید: «نایب رییس اتاق بازرگانی لهستان خبر داده كه بيش از هزار و 500 شركت لهستاني در نوبت اعزام به ايران هستند.»
یانوش خوچینسکی، وزیر اقتصاد لهستان نیز پس از رایزنی با وزیر اقتصاد ایران و امضای تفاهم‌نامه تاکید کرده بود: «ایران برای لهستان شریک راهبردی محسوب می‌شود. لهستان 98 درصد نفت و دو سوم گاز مورد نیاز خود را وارد می‌کند و علاوه بر آن در زمینه‌های کشاورزی، داروسازی، راه‌آهن، بنادر، دانشگاهی، فناوری و پزشکی زمینه‌های زیادی برای توسعه همکاری ها وجود دارد. همچنین تعداد زیادی از اعضای هیات لهستان در این سفر علاقه‌مند خرید محصولات ایرانی و تعدادی نیز به سرمایه‌گذاری مشترک علاقه‌مند بودند. »
اتریش و قراردادهای 80 میلیون یورویی
هاینس فیشر، رییس جمهور اتریش در شهریورماه امسال، به تهران آمد. هاینس فیشر همراه با هیات اقتصادی این کشور به دعوت رسمی حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران وارد کشور شد.
امضای بیش از 15 تفاهم‌نامه به ارزش 80 میلیون یورو در زمینه‌های مختلف اقتصادی از جمله گردشگری، پروژه‌های اقتصادی، آموزش، پروژه‌های نیمه‌تمام، صنعت خودرو و دارو ماحصل حضور هیات بلندپایه اتریشی در ایران بوده است. بنا به اظهار مقامات اتریشی، «امکان افزایش این حجم تجارت بین دو کشور تا 5 برابر رقم کنونی، نیز وجود دارد.»
هاینس فیشر، رییس‌جمهوری اتریش در این سفر تاکید کرده بود: «همه ما تمایل داریم بین ایران و اتریش روابط دوستانه برقرار باشد، چراکه روابط اقتصادی و سیاسی مکمل یکدیگر هستند که بهبود روابط سیاسی افزایش همکاری اقتصادی را به دنبال دارد و افزایش همکاری اقتصادی، دو ملت را بیشتر به یکدیگر نزدیک می‌کند.»
سفرهای دوگانه انگلیسی‌ها برای شناخت بازار ایران
هیات اقتصادی و سیاسی انگلستان بلافاصله پس از توافق، به ریاست فیلیپ هاموند، وزیر امور خارجه انگلیس راهی تهران شد. در جریان این سفر بیژن زنگنه، وزیر نفت و ولی‌اله سیف، رییس کل بانک مرکزی با هاموند دیدار و گفت وگو کردند.
همچنین نمایندگانی از شرکت‌های انگلیسی از جمله معاون اجرایی مدیرعامل شرکت شل نیز در نشست فیلیپ هاموند با وزیر نفت حضور یافتند. شرکت شل تا پیش از افزایش تحریم‌های بین‌المللی سابقه مشارکت در توسعه میادین نفتی ایران همچون طرح توسعه میادین نفتی سروش و نوروز را دارا بود. شرکت شل بدهی 2.3 میلیارد یورویی به ایران دارد که به دلیل تحریم‌ها، امکان پرداخت آن وجود ندارد. گفته می‌شود که به محض رفع تحریم‌ها، این بدهی به حساب ایران پرداخت خواهد شد.
بیژن زنگنه در حاشیه دیدار با وزیر امور خارجه انگلیس عنوان کرد که «انگلیسی‌ها برای موفقیت در ایران علاوه بر سرمایه‌گذاری باید برای تولید مشترک در ایران نیز تلاش کنند و فقط بازار ایران را برای فروش کالا نبینند، بلکه بازار منطقه را از طریق ایران پوشش دهند.»
او درباره احتمال بازگشت شرکت بریتیش پترولیوم (BP) به ایران نیز توضیح داد که «بی‌پی هم مانند گذشته می‌تواند برای خرید نفت از ایران اقدام کند؛ بی‌پی از جمله مشتریان خوب نفت‌خام ایران قبل از تحریم‌ها بوده است.»
البته هیات تجاری دیگری از انگلستان نیز در روز دهم مهرماه به ریاست رییس اتاق بازرگانی انگلستان به ایران آمد و با فعالان بخش خصوصی ایران، در محل اتاق ابزرگنی رایزنی هایی در خصوص افزایش روابط تجاری بخش خصوصی طرفین انجام دادند. البته تا زمان اجرایی شدن برجام، خبری از قرارداد موثق بین کشورها وجود ندارد، اما این سفرها به افزایش آگاهی و شناخت طرفین کمک می کند.
صف آرایی شرکت‌های چشم بادامی در راه بازار ایران
ژاپن نیز پس توافق هسته‌ای و در زمانی که راه را برای برداشته شدن تحریم‌های بین المللی هموار دید، برای بازسازی روابط اقتصادی، یک مقام بلندپایه بازرگانی و صنعتی را به همراه مدیرانی از بخش‌های نفت، گاز و صنایع دیگر به تهران اعزام کرد.
گفته می‌شود شرکت‌های میتسوبیشی، تویوتا، سومیتومو، ایتوچو، سوجیتز، کنساماتسو، میتسویی، کانسایی پینت، ساندن هلدینگ، نیپون استیل، سومیتومو متال، تویو، جِی‌جی‌سی (JGC)، کوبه استیل، چیودا، بانک UFJ میتسوبیشی توکیو، گروه بانکی سومیتومو و میتسویی، بانک میزوهو، گروه نفت و انرژی نیپون JX، شواشل، اینپکس، فدراسیون تجارت ژاپن (Keidanren)، جترو، بانک همکاری‌های بین‌الملل ژاپن، بیمه صادرات و سرمایه‌گذاری ژاپن، گروه ملی فلزات و نفت و گاز ژاپن و مرکز همکاری‌های ژاپن و خاورمیانه؛ از جمله شرکت‌هایی بود که نمایندگانشان در سفر به ایران حضور داشتند.
هیات ژاپنی که در نخستین روز ورود به تهران با ولی‌اله سیف، رییس‌کل بانک مرکزی ایران گفتوگو کرده بود، بعد از به ملاقات با وزیر نفت ایران رفت. دیدار بعدی هیات ژاپنی با محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت بود. در این دیدار وزیر صنعت، معدن و تجارت از افزایش ظرفیت تولید خودروهای سبک و سنگین کشور تا دو برابر ظرف 10 سال آینده خبر داد و گفت: «ایران و ژاپن می‌توانند در صنایع خودروسازی همکاری نزدیکی داشته باشند.»
